This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project to make the world's books discoverable online.
It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover.
Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the publisher to a library and finally to you.
Usage guidelines Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying.
We also ask that you:
-* Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individual personal, non-commercial purposes.
and we request that you use these files for
* Refrain from automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the use of public domain materials for these purposes and may be able to help.
-* Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.
* Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe.
About Google Book Search
Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web a[nttp: //books . google. con/]
QNS.
HARVARD COLLEGE LIBRARY
FROM THE BEQUEST OF JAMES WALKER (Class of 1814) President of Harvard College
*'Proforence being given to works in the Intellectual and Moral Sciences"
PATROLOGULE
CURSUS COMPLETUS
SIVE
BIBLIOTHECA UNIVERSALIS, INTEGRA, UNIFORMIS, COMMODA, OECONOMICA,
OMNIUM $8. PATRUM, DOCTORUM SCRIPTORUMQUE ECCLESIASTICORUM
QUI
AB /EVO APOSTOLICO AD INNOCENTII III TEMPORA
FLORUEBRUNT ;
RECUSIO CHRONOLOGICA
OMNIUM QUJE EXSTITERE MONUMENTORUM CATHOLIC/E TRADITIONIS PER DUODECIM PRIORA ECCLESIA& SJECULA,
FUXTA EDITIONES ACCURATISSIMAS, INTER 8E CUMQUE NONNULLIS CODICIDUS MANUSCRIPTIS COLLATAS, PERQUAM DILIGENTER CASTIGATA ;
PBISSERTATIONIBUS, COMMENTARIIS LECTIONIBUSQUE VARIANTIDUS CONTINENTER ILLUSTRATA ; OMNIBUS OPERIBUS POST AMPLISSIMAS EDITIONES QU.& TRIBUS NOYISSDIIS SACULIS DEBENTUR ADSOLUTAS DETECTIS, AUCTA;
INDICIBUS PARTICULARIBUS ANALYTICIS, SINGULOS SIVE TOMOS, SIVE AUCTORES ALICUJUS MOMENTI SUBSEQUENTIBUS, DONATA ;
CAPITULIS INTRA IPSCM TEXTUM RITE DISPOSITIS, NECNON ET TITULIS SINGULARUM PAGINARUM MARGINEM SUPERIOREM DISTINGUENTIBUS SUBJECTAMQUE MATERIAM SIGNIFICANTIBUS, ADORNATA;.
OPERIBUS CUM DUBIIS TUM APOCRYPHIS, ALIQUA VERO AUCTORITATE IN ORDINE AD TRADITIONEM
ECCLESIASTICAM POLLENTIBUS, AMPLIFICATA ;
DUOBUS INDICIBUS GENERALIBUS LOCUPLETATA : ALTERO SCiLICET RERUM, Quo CONSULTO, QUIDQUID UNUSQUISQUE PATRUM IN QUODLIBET THEMA SCRIPSERIT UNO INTUITU CONSPICIATUR ; ALTEIL0 SCRIPTURHZE SACILE, gx QUO LECTORI COMPERIRE 8IT OBVIUM QUINAM PATRES ET IN QUIBUS OPERUM SUORUM LOCIS SINGULOS SINGULORUM LIBROKUM SCRIPTURE TEXTUS COMMENTATI SINT.
EDITIO ACCURATISSIMA, CETERISQUE OMNIBU8 FACILE ANTEPONENDA, Si PERPENDANTUR : CIHIARACTERUM NITIDITAS, CHARTA QUALITAS, INTEGRITAS TEXTUS, PERFECTIO CORRECTIONIS, OPERUM RECUSORUM TUM VARIETAS TUM NUMERUS, FORMA VOLUMINUM PERQUAM COMMODA SIGIQUE IN TOTO OPERIS DECURSU CONSTANTER SIMILIS, PRETI] EYIGUITAS, PR/ESERTIMQUE ISTA COLLECTIO, UNA, METHODICA ET CIIRONOLOGICA,
' SEXCENTORUM FRAGMENTORUM OPUSCULORUMQUE .HACTENUS HIC ILLIC SPARSORUM , PRIMUM AUTEM IN NOSTRA BIBLIOTHECA, EX OPERIBUS AD OMNES JETATES, LOCOS, LINGUAS FORMASQUE PERTINENTIBUS , COADUNATORUM.
SERIES SECUNDA,
IN QUA PRODEUNT PATRES, DOCTORES SCRIPTORESQUE ECCLESIE LATINAE À GREGORÍO MAGNO AD INNOCENTIUM Ill
ACCURANTE J.-P. MIGNE,
BIBLIOTHEGJIJS CLERI UNIVERAN, SIVE CUBSUUM COMPLETORUM IN $1NGULOS8 8CIENTIJE ECCLESIASTICAE RAMOS EDITOBE.
PATROLOGIA BINA EDITIONE TYPIS MANDATA EST, ALIA NEMPE LATINA, ALIA GRAECO-LATINA., — VENEUNT MILLE FRANCIS DUCENTA VOLUMINA EDITIONIS LATINZE ; OCTINGENTIS ET MILLE TRECENTA GRJECO-LATINJE. — MERE LATINA UNIVERSOS AUCTORES TUM OCCIDENTALES, TUM ORIENTALES EQUIDEM AMPLECTITUB ; HI AUTEM, IN EA, SOLA VERSIONE LATINA DONANTCUR.
PATROLOGLE TOMUS CIII. 8. BENEDICTUS ABBAS, SEDULIUS SCOTUS. TOMUS UNICUS.
EXCUDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM,
IN Vlà DICTA D'AMBOISE, PROPE PORTAM LUTETLE PARISIORUM VULGO D'ENFER NOMINATAM, SEU PETIT-MONTROUGE.
1854
C s$50:|
/473; Manche 4. Jaonza Tedbny di G.A. 1 d
(H4. te. 914) Pura ureb of Tlarwv Uo
S/ECULUM IX.
S. BENEDICTI
ABBATIS ANIANENSIS
OPERA OM NIA.
JUXTA MEMORATISSIMAS HOLSTENII ET HUGONIS-MENARDI EDITIONES ACCURATISSIME DIGESTA.
ACCEDUNT
SEDULII JUNIORIS
NATIONE SCOTI SCRIPTA QUE SUPERSUNT UNIVERSA, EX BIBLIOTHECIS PATRUM ET MAII COLLECTIONIBUS HAUSTA.
ACCURANTE J.-P. MIGNE,
BIBLIOTHEQIU QLERI UNIVERSE, SIVE CURSUUM COMPLETORUM IN SINGULOS $CIENTLE ECCLESIASTICE RAMOS EDITORE.
—— —— ——— 0-0 —Á
TOMUS UNICUS.
— us ED Q-O-cm
vkENIT 8 FRANCIS GALLICIS.
V
2 EXCUDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM,
IN VIA DICTA D'AMBOISE, PROPE PORTAM LUTETLE PARISIORUM VULGO D'ENFER NOMINATAM, SEU PETIT-MONTROUGE.
1851
ELENCHUS
AUCTORUM ET OPERUM QUI IN HOC TOMO CIII CONTINENTUR.
^ SEDULIUS SCOTUS.
Collectanea in omnes B. Pauli Epistolas. Col. 9 Explanatiuneula de breviariorum 'et capitulorum canonum-
que differentia. | 211 Liber de sectoripus Christianis. | 991 Explanationes in prefationes sancti Hieronymi ad Evangelia. 331
SANCTUS BENEDICTUS ANIANENSIS ABBAS,
Codex regularum. 493 Concordia regularum. 101 Epistole. 13179 Opuscula. | 1381 Charte Anianenses. 1419
Ex typis MIGNE, au Petit-Montrouge.
ANNO DOMINI DCCCXX.
SEDULIUS SCOTUS.
NOTITIA HISTORICA.
(Fabric., Bibl. med. et inf. Lat.)
' Sedulius junior, natione Scotus, dubium an isqui A — 4. Opus de Regimine principum habuit Goldastus,
an. 724 concilio Romano subscripsit, an alius, quem Hepidamnus monachus Sangallensis in Chronico ad an. 818 clarum fuisse narrat. Incertum etiam epi- scopus an presbyter fuerit. Ejus habemus :
4. Collectaneum sive Explanationem in. Epistolas Pauli, in qua Gregorius Magnus, quamvis supresso nomine, citatur. Prodiit Basilez apud Henricum Pe- tri 1528 et 1554, in-8e«, nec non in Bibliothecis Pa- trum.
9. Collectanea in Mattheum sub nomine Sedulii Scoti citat Sirmondus ad Sidonii Apollinaris Epist. ix, 4, in quibus, Labbeo teste, Gregorius, Isidorus, Beda et ipse quoque Sedulius senior allegatur.
9. Commentarii in artem. Eutychii , teste Usserio in Bibl. Thuanea fuerunt. Sic quoque Sedulio Com-
mentarii in primam alii secundam artem Donati et in.
majus volumen Prisciani tribuuntur.
teste Labbeo. Sedulius de rectoribus Christianis et convenientibus regulis, quibus est respublica rite gu- bernanda, Lipsie 1619, in-8», editus memoratur a Fabricio nostro. Freherus ad Petrum de Andlo de Imperio Romano, lH, 16, scribit se an. 1612 hunc librum &wéx8ovov ad prelum parare. Ex cjus libello de Christianis rectoribus, c. 8, octo disticha adducit Nicolaus Cusanus de Concordanta catholica, przfat. libri m in volumine Sichardii de Jurisdictione impe- riali, p. 356.
Vide Usserium, Antiq. Eccles. Britannic., c. 16, et Oudinum tomo Il, p. 26.
Psalterium.Grzcum Sedulii cujusdam Scoti manu scriptum recenset Bern. de Montfaucon, Palwogr. Gr2c. lll, 7, p. 256.
^ SEDULII SCOTI COLLECTANEA IN QMNES b. PAULI EPISTOLAS.
(Bibl. vet. Patr., tom. VI.)
IN EPISTOLAM AD ROMANOS.
, CAPUT PRIMUM.
Paulus servus. Jesu Christi, vocatus Apostolus. Sciendum est quod in pro«mio septiformis divisio elucescit. Primo namque de seipso loquitur. Se- cundo, evangelium Dei non parva laude extollit. Tertio, mediatorem Dei et hominum, secundum utramque divinitatis et humanitatis substantiam, magnis laudum przedicat przconiis. Quarto, aposto- lici gregis electionem demonstrat. Quinto, genera- lem gentium ad fidem Christi vocationem declarat. Sexto, specialem Romanorum vocationem ostendit. Septimo loeo, gratiam et pacem, qux sunt dona se- ptiformis Spiritus, Roman:x Ecclesie a Deo Patre, et Domino Jesu Christo prestari desiderabiliter ex- optat. Hac divisione prx missa, nunc ad singulas ip-
B estin Actibus apostolorum, nunc Pauus dicatur.
Invenimus in Scripturis divinis, quorumdam vete- rum immutata vocabula :.-ut ex 4bram, vocatus Abrabam; ex Sarai, Sara; et ex Jacob, Israel In Evangeliis quoque ex Simone, Petrus ; et filii Zebe- dzi, filii tonitrui nuncupati sunt : sed hxc ex pre- cepto Dei facta legimus. Nusquam vero crga Pau- lum invenimus tale aliquid gestum. De qua re qui- busdam visum est quod Pauli proconsulis, quem apud Cyprum Christi fidei subjecerat, vocabulum sibi Apostolus sumpserit, quod nec nos quidem us- quequaque evacuandum putamus : tamen quia nulla talis in Scripturis divinis consuetudo deprehenditur, magis ex his qux in exemplo nostris sunt, absolu- tionem quzramus. Invenimus igitur aliquantos bi-
sius procmii particularitates enucleandas venia. (? nis, alios autem ternis usos esse nominibus, ut Sa-
mus. Prima itaque nobis quxstio de nomine ipsius
Pauli videtur exsurgere : Cur is qui Saulus dictas .
PaTROL. CIH.
lomonem , eumdem 1dida ; Sedechiam, eumdemque
. Joachim; Osiam, eumdem et Azariam, aliosque plu-
1
43 SEPUILM GOUTI
rimos binis nominibus vocatos. Sed nec Evangelia A in benedictionibus Benjamin, et in via Damasci, sie-
hunc morem renuunt : nam Matthzxus, sicut Lucas ostendit, et Levi appellatus est. Secundum hanc ergo consuetudinem videtur nabis et Paulus duplici esse vocabulo: nam et hoc ipsum quod Scriptura dicit : Saulus autem, qui et Paulus (Act. xii), evi- denter non ei tunc primum Pauli nomen impositum ostendit, sed veteris appellationis id' fuisse designat. Sed requirendum est hic, cur nomen suurg in fronte Epistolz posuerit. Ad quod respondendum est causa auctoritatis apostoliczxe hoc esse factum : sicut enim Teges namen euum in principiis epietolaszum ponunt, quatenus magis vereantur hi quibus ipse epistole transmi(tuntur, ita et Paulus apostolus, quia unus ex illis regibus fueret de quibus Psalmognaphus di-
ut scriptum est : Saule, Saule, quid me persequeris (Act. 1x)? Hac nomen, guod est vocatus, generale potest, videri, quod pertinet ad esmaaes qui Christum credunt : Multi sunt vocati, pauci vero electi. Vocatus £st Judas, at non erat electus : quia electi separari a Deo non possunt. 'Arccreloc Grace, n "t Hebraice, mieeus Latine dicitur. Nam sicut &yyeioc Graece, La- tine nuntii appellantur, ita. Grace &rócco^ou, Latine missi vocantur: ipsos enim misit evangelizare per "miversum mundum.
Segregatus 3n. evangelium Dei. EXeyyyDuoy, honum nuntium interpretatur, quo peccatores ad indulgen- tiam eonvocantur. &postolus autem «quo modo in Judaismo locum doctoris habebat, ut pote Phari-
eit : Dum discernit. celestis reges. euper eam. (Psat, B $teus, ita a Judaissa pradicaligge soparatum se
LXVII), suum nomen buic epistelze, non ignobile de- cus, prefixit. Iu Epistola vero qux ad Hebrzos prz titulatur, queniam apud Hebrzeorum ecclesias de- structor legis falsa suspicione habebatur, voluit ta- cito nomine de figuris legis et veritate Christi red- dere rationem, ne odio nominis fronte przlati, uti- litatem excluderet lectionis. Seruus Christi Jesu. Servum autem Christi Jesu se profiteus, a lege exu- tum ostendit. Requiramus nunc cur servus dicatur is qui alibi scribit : Non enim accepistis spiritum ser- vitutis (Gal. v); itemque in eum modum Salvator ait : Jam non lico vos servos, sed amieos (Joan. xv). Ergo id sive secundum illam htmititatem dictum
putemus, quam Dominus docuit dicens : Discite a. C teri omnes laboreturug eset jin exaggélig, quod in
me quia anitis sums et &umilis conte(Watth.xi) ; neque per hec 4editur veritas liberietis 'in. Paulo, dixit enim : Nam cum liber sim ab omnibus, me servum feci (1 Cor. 1x). Servit ergo Christo, non 4n spiritu servitutis, sed in spiritu adoptionis, quia ommi li- bertate nobilior est servitus Christi; sive quasi imi- tator ejus pronuntiat, qui dixerat: Ego sum in me- dio vestrum , non sicut. discumbens, sed sicut. mii- strans (Luc. xxn), et ejus qui semetipsum exinanivit, formam servi accipiens (Phil. 1). Quid est autem ser- vum .esse Cbristi, quam serwum esse Xerbi Dei, 8a- pieatix, justitiz, yeritaüp, et omnino omniun yjr- tutum qus in Christe sunt. Bieut autem ecienua qua nunc datur, per apeculum datur, et in senigmaete, e£ propheta, ita et esdera dona Spiritus sanoti, ut li- berias, quse .nuwnc sanclis praestatur, nondum plena libertag.e5t, Sed velat per speculum ef io znigmaeaáe. Ef ideo sauncU eervos se esse.dicunt,.ad .compara- tonem illiusiibeptafis, quas facie ad faciam tribuitur. Gáristó Jesu. Jdeo utrumque, id est, Cbristi et Jesu, quio ip.nisoqne est Dominus. DieendoChrisüi, «ontea Mationem egit, qui ipsum Domiaum verum .corpug ' habere denegat ; subjungondo Jesn Judeorum períi- dies redarguit, «qui Jesum negant «uod Deus sit. Paulas Greece scribens (arcum Domen enteponit : Metthous autem Hebraice, Hebraica nomina praetulit, dicens : Liber generationis Jesu Christi.
Vocatus Apostoius. Jam prescienua dirina ad hoc vocatus, ut esset apostolus. Item vocatus apostolus
dicit in evangelium Dei, ut a lege diesimulans Qühri- stum praedicaret. Aliter : Segregatus, hoc est, a grege apostolico separatus, ut gentibus prx»dicaret. Sieuí in Actibus apostelerum Spiritus eanetus dioit : Se- gregate vuihi Saulum et Barnat&am, in qpus ad quod elegi eos (Act. xus). Segregatue «dicitur in.evangelium Dei, sieut alibi ipse de se dicit : Cum autem placuit Deo, qui me segregavit de utero matris mec, ut reve- laret Filium suum in e (Gal. 4) : ex .quo intelligi- mus, quod justi separentur a ventre. Ergo et Paulus quidem segregatus in Evangelium dicitur, segregatus 4 Wee malris Aue. Causas in eo et merita quibus áa &oc ecgsugenti Jebuerit, vidit ille quem non latet mens: pravidit enim quod abundantius quam c:e-
ei, et ia fame, et in (rigore, eL in audilale, àán pe- riculis latronum, in periculis fluminum, in periculis «aris przdicaturus essct evangelium Christi. In vengelium Dei. Unum atque idem est dicere, et evan- igelium Dei , evangelium Christi, quod ipse Dominus «icit : Ego et Pater unum sumus. Et iterum dicit ad Patrem : Omnia mea tua sunt, et tua mca (Joan. X). Ergo evangelium Patris, evangelium Filii est.
Quod ante promiserat per prophetas suos. Ut pro- bet rectam et integrgun 4idem, et spem esse in Chri- $to, jam prius ,exangelium .ejus dicit.a Deo promis- Sum,:ut. lsaiae ait : .Consummabe super domum s- rael, et super domum Juda testamentum novum. David quoque : Dominus, inquit, daht rerbum .evan- gelisaulihus (Psal. pxvu). KK iterum .:p omeem terram exivit sous eorum (Psal. xvui). Mem ; Facit Dominus verbum brevissimum auper texram. Utrum simpliciter accipi debeat exangeliuwm -per soripturas propheticas repromissum, ap .discrefionem alterius evangalü qued seran dicit Joannes in Apocalypsi, qued «unc &evelandim est, our amhre Araesiesit, et-maritas weperit (dps. Xm), «considerato atiam tu qui legis, cui eterao euangelio convenire widebun- tur etiam illi terni anni, de quibus Przaphefa dicit ; EX amnos eternos in mente habui (Psal. Lxxvy). Eique adjungi potest et ille liber vite, iB quo san- etorum nomina scripta dicuntur; sed et jlli libri qui apud Danielem, cum judicium copsedisset, aperti
45. C COLLECT. TN BPIST. AD ROM. | i4 sunt (Den. vn). Val qui spud Exzochislem prepbe- À qui nondum est. Quare nen dixit, prepesitas pu ?
tam deintms et deforis dicunpur. inscripti. (Ezech. Hu). Omniaque non alrapeente, eed Spiritu Dei vivi scrípta memorantur. Per prophegas suos. Moc ad laudem evangeli perüinet : nee enim rem vilem magnis przcursoribus nuntiat. Tetus hic locus con- tra Maniehzos facit, ubi dicit quod ante evangelium sit promissum et per prophetas Dei et in &anctis Bcripturis, et quod Christus secundum carnem ex David stirpe, id est, Maria virgine sil creatus, se- cundum quod pridixerat lsaias : Ecce wrgo cenci- piet in utero, et puriet filium — et vocabitur nomen ejus. Emmanuel (Isai. vii). In Scripturis. sanciis. Hoc ad cumulum protestationis adjecit, ut majorem fiduciam credentium faceret, et legem cominendaret.
Inter praedestinationem autem et propositionem hoe interest, quod przdestinatio alicujus rei multo anie im meuje ejus qui destinet, quid fuurum sit prarfi- gurel : propositum autem cum vicina sit machioatie, et pene cogiiationem sequatur eflectus. Qui pra desté- natus est Filius Deiinvirtute secundum Spirijum sancti- ficationis ex resurrectione morjuorum | Jesu. Christi Domini nostri. Tanquam de alio supra diceret : quid est enim Filius Dei praxlestinatus, ex resurrectione mortuorum Jesu Christi Domiai nostri, nisj ejusdem Jesu Christi, qui praedesiinaiue est. Filius Dei ? Ergo quomodo bic eum audimus, Filius Dei in wirtute Jesu Chrisi, ag ut Filius Dei secundum Spiritum sanctificationis Jesu Christi, aut Filius Dei ez resur-
Sancte autem Beripiure suni, quia e& viüa dam- Bj eectione mortuorum Jesu Christi, cum dici potuisset,
Rant, et eacoramentum illic uaius Dei continetur pre salute humana.
De filio suo. Multi fibi gratia, hic natura, eujus etiam secundum caraem nativitas dissimilis exeieris invenitur. Qui factus est ei ex semine David. Fa- ctus est per Spiritumn sanctum secundum carnem. Addeude secundum carnem — factus est, secun- dum Verbi ulique eubstantiam non est factus. Factwe est. Non dicit genius est. Aliud onim est si dixeris, ex semine admisto sanguinem coagulare et generare, et aliud est non permixüone, sed vir- Aute precreare 5deo factum dicit non genitum, ob- servans proprietatem, quia factus est secundum humanitatem, genitus est. secundum divinitatem. Secundum carnem. Hic synecdoche est, nam car- nem pre 4oto homiue posuit fed reqmirendum, «quare non seeundum animam dixit évà xowov. Nec intelligunt ideo carnem solam nominatam esse, in eo quod dictum estt Verbum caro facium, quia heminew oculie, propter quos facta est illa &us- ceptío, caro sela petuil apparere, nec semper (actum esse ad ereaetionem refertur : seriptum enim est : Domine, refugium faetue es nobis (Psal. .xxm). Et : Dominus factus est mihi in salutem (Isai. (xn).
Qui predestinatus est Filius Dei. Filiam Dei di- cens, Patrem significavit Deum, addito autem " Spiritu. sanetifleationis, ostendit mysterium Trini- tatis. Hic ergo qui incarnatus quidem latehat, sic predestinatus est secundum Spiritum sanctificatio- nis in virtute ministerii Filii Dei, cum surgit a mortuis, sicut scriptam est: Veritas de terra orta est (Psal. .xiw). Omnis enim ambiguitas diffidentize de resurrectione ejus calcata est et compressa, quia praedestinatus est. Recte quippe Filius Dei non pre- destinatus est, secundum id quod Verbum Dei est, Deus apud Deum : quid enim pr:zedestinaretur, quod sine initio et sine termino Deus semper :eternus est? Tad enim predestinatum est quod nondum fuerat ut sicut in suo tempore fieret, quemadmodum ante ommia tempora przdestinatum erat ut fieret. Lege cay. $ in Enchiridion, ubi non solum bonos ín glo- riam, sed et impios Deum dicit przdestinasse ad ponam. Destinatur ille qui est: predestinatur ig
visitare in vire sua, aut secundum Spiritum sane cüficationis sue aul ex resurrecliene moriuorure ejus, vel. morüyoruas suorum, Bon cogimur intelli- gere aliam) personam, eed unam eamdemque, scilicet Füii Dei, Domini nostri Jesu Christi? lta cum au- divus : Fecit Deus hominem ad imaginem Dei, quamvis usitetius dici ad imaginem suam possit, nog iamen oegimur aliam personam intejigere ig Trinitate, sed ipsam wuan eamdemque Trinita- iem, qui est, unus Deus, ad eujus iunaginem factus est home. Secundum Spiritum sanctificationis. Ut pre omnibus iu incorrnptibilitatis virtute resurge- rei, et vitam resurrectionis Dei filis aperiret : de quibus ipse dicit : Qui filii Dei sunt, cum sint filii
[T resurreciionis. Sanctiücationis vero Spiritus dicitur
Fiüius, secundum hec quod praebet omnibus san- £lifatem. Ideo non dizit, ex resurrectione Jesu Chri- &ki, sed ez resurrectiona mortuorum -Jesu Christi, quia resureciio Cbristi generalem meeurrectioneg prebuit. Mortuorum Jesu Christi, mon omuium resurgentium, sed ad Christum pertinentia in ipso Christo resurrectionis forma portenditur,
Per quem accepimus gratiam, Remiseionem vide- lieet peceatorum in bap&ismo, nec mon ccelestis &spientim, diversarusaque ljagugrum cognitionem, gratiam nominat. Apeetolus vero ad predicationig auctoritatem comitantibus signis pertinet, quia et ipse Christus apostolus dicitur, id est, missus & Patre, quippe qui ad evangelizandum pauperibus missum se dicit. Ad ebadiensum fidei in omnibus gentibus. Missos ergo apostoles dicit, ut pradicarent fidem omnibus gentibus, wt obedirent et galvaren- tur, ut donum Dei mon jam solis Judeis, verum etiam omnibus gentibus ocencessum videretur, ad obediendum fidei, non legi. Pro nomine ejus. Hoe est, vice nominis ejus fungimur, ut ipse ait: Sicut fnisit me Paler, e&t ego mitto eos (Joan. vni), Bi fterum : (Qui vos vecipt me recipit (Metth. xv). Siva pro nomine ejes, id est, ad gloriam nominis ejus. dn quibus et vos. vocati estis. Quia. setlicet donem Pei omnibus missum est, ut eum audiugt ee inter esieros vocatos, scirent se seb lege agere non de- bere. ltem, in quibus eetis ot vos vocati : nam et ia
15 ' — SEDULI SCOTI | 16 vobis, id est, Romanis apostolatum accepimus. Vo- A mirantur de conveféatione gentium, et quod in om-
catis sanctis. Hoc est. sanctis vocatione Dei, non merito facti.
Gratia. vobis et pax a Deo Patre, et Domino no- stro Jesu Christo. lllud animadvertendum est, quod et in superioribus et in presenti commate eclipses, id est, defectus necessariarum dictionum esse nos- cuntur. ltaque ut plena constructio constare queat, ipsa verborum series in ordinem sic disponatur : Ego Paulus servus Christi Jesu, vocatus Apostolus, et extera qux» subsequuntur, postremoque subinfe- ratur : precor vel exopto, multiplicentur gratia vo- bis et pax a Deo Patre nostro, et Domino Jesu Christo. Gratiam et pacem cum his dicit esse, qui recte credunt : gratia, qua a peccatis absoluti sunt :
nem terram exivit apostolorum Christi przedicatio. Potest tamen et ita intelligi, quod fides ista quam Romani habent, ipsa eademque sit, et non alia, qux in universo mundo annuntiatur et creditur, qus
. non solum in terris, sed et in ccelis przedicatur. Deo
meo. Blandientis affectus est, quod communem Do- minum omnium, gratie magnitudine suum et quasi proprium senserit Deum. Observandum sane est, quia ad lioc quod dixit, primum quidem gratias ago, consequens erat ut diceret : Secundo. Sed pradixi- mus de locutionibus minus finitis, nisi forte videatur in eo reddi, cum dicit : Nolo autem ignorare vos, fratres.
Testis enim mihi est Deus cui servio in spiritu meo.
pax vero, quia ex impiis reconciliati sunt Creatori- B In spiritu meo, inquit, non in circumcisione manu-
Bene gratiam et pacem conneclit, nam vacua prima sine altera; pax enim observat gratiam. À Deo Pa- tre nostro. Deum Patrem nostrum dicit propter ori- ginem nostram, qui ab ipso creati sumus, et cujus nos filii sumus adoptione. Et Domino Jesu Christo. Christum autem Dominum, quia ejus sanguine re- dempti sumus filii Dei. Gratia dicta est ab ethymo- logia, gratim enim 'interpretatur plenitudo, quod si- gnificat charitatem, quia plenitudo legis charitas est.
Primum, quidem gratias ago Deo meo. Finita pre- fatione ante omnia gaudium suum testatur, ut pote gentium Apostolus, quod cum Romani regnent in mundo, subjecerunt se fidei Christianz : nam fama fidei illorum profectus erat multorum, qui videbant principes suos factos esse Christianos. Gratias ergo se dicit Deo suo agere duntaxat, quia adhuc illorum non erat plene. Deo meo. Natura Deus om- nium est, merito et voluntate paucorum, ut est Deus Abrabam, secundum quod hic suum nominat Deum. Prima vox incipit a gratiarum actione; agit autem Deo gratias per Christum, velut pontificem magnum : oportet enim scire eum, qui vult offerre sacrificium Deo, quod per manus pontificis debet offerre. Sed et hoc quod dixit : Deo meo, non est otiose accipien- dum : non enim vox ista potest esse, nisi sanctorum, quorum Deus dicitur, sicut Deus Abraham, vel Isaac, vel Jacob; non enim potest Deum suum dicere is, cui venter Deus est, aut cui gloria s:xculi et pompa mundana, aut potentia rerum caducarum Deus est. Quidquid unusquisque supra c:tera colit, hoc illi Deus est. Sed videamus quidem pro quo Apostolus gratias agat Deo suo. Quoniam, inquit, fides vestra annuntiatur in universo mundo. Si simpliciter acci- piamus, hoc videtur designare quod multis locis mundi, hoc est, terre, eorum qui Rom» sunt fides et religio praedicetur. Si vero in hoc loco mundus designatur qui ex ccelo constat et terra omnibusque que in eis sunt, potest etiam illud intelligi, quod Virtutes de quibus dicitur, quia gaudium habeant swper wo peccatore pomnitentiam agente (Luc. xv), multo magis de conversatione et fide quoque Roma- norum letantur, nuntiantibus sibi angelis, qui ascen- dunt et descendunt ad Filium, hominis, et ipsi enim
facta, neque in neomeniis et sabbato, et discretione escarum, sed in spiritu meo, id est, in mente : quia enim Deus spiritus est, spiritu vel animo debet illi serviri. In evangelio Filii ejus. Hoc est, non in eo quod Moyses servus tradidit, sed in eo quod dilectis- simus Filius docuit.
Quod sine intermissione mentionem vestri faciam in omnibus orationibus meis. Dicit Apostolus : Sem- per gaudete, sine intermissione orate. Quis autem po- test ita semper orare, et sine defectu vel intermis- sione precibus insistere, ut nec alimentis sumendis, aut dormiendi tempus habeat? Áut ergo dicendum est, eum semper orare et nou deficere, gui canonicis orationibus quotidie juxta ritum ecclesiastice tradi-
C tionis, psalmodiis, precibusque consuetis Dominum
Jaudare et rogare non desistit. Et hoc est quod Psalmista dicebat : Benedicam Dominum in omni tempore, semper laus ejus in ore meo (Psal. xxxi). Àut certe omnia qus justus secundum Deum gerit et dicit, ad orationem esse reputauda : qui enim justus est, sine intermissione qus justa sunt agit, per hoc sine intermissione justus orabit, nec un- quam ab oratione cessabit, sive justus esse de- sistet.
Übsecrans, si quomodo. Id est, aliqua causa, vel qualibet occasione vel ratione. Itaque voluntati ejus sicut occasio data est, ut coactus appellaret Ca»sa- rem, sic dirigetur ex aliqua causa, Deo volente, ut impleret propositum voluntatis sux. Denique in naufragio posito astitit Dominus, dicens : Noli ti- mere, sicul enim testificatus es in. Hierosolymis de me, ita et Roma. Videamus autem quod dicit, cui servio in spiritu meo. Servire in spiritu, simile mihi videtur esse, imo et amplius aliquod quam adorare in spiritu; nam adorare quis poíest sine affectu, de- servire vero ejus est, quem constringit affectus. De- servit ergo Apostolus Deo non corpore, nec anima, sed meliore sui parte, id est, spiritu. Hec enim tria esse in homine designat ad Thessalonicenses scri- bens, cum dicit : Ut integrum corpus nostrum, et anima, el spiritus, in die Domini nostri Jesu Christi servetur. Et Daniel dicit : Laudate, spiritus et animae justorum, Dominum. Prosperum iter habeam in volun-
47 COLLECT. IN EPIST. AD ROM. m fate Dei veniendi ad vos. Puto quod etiam hoc vult A ostenditur per hoc id etiam curx Deo fuisse quo
intelligi, quia non semper itineris prosperitas Dei voluntate perficitur. Denique et Balaam iter habuit prosperum eundi ad Balac, ut malediceret populum Israel, sed nonefuit illa ex voluntate Dei prospe- rias; et multi in rebus s»culi prosperis utun- tur successibus, et exsultant in prosperitatibus Suis, sed non est talis prosperitas ex voluntate Dei. Desidero enim viaere vos. Quid est quod cum scri- ptis illos corrigat et a carnali sensu abstrahat, prze- sentiam suam necessariam dicit? Nisi aliter dicta ad aliud solent rapi, sicut ab hereticis fit, ideo desi- u erat videre eos, ut presens doctrinam evangelicam, sensu quo scribit, tradat, ut magis illis proficiat, ad- ditis signis virtutum qux magis auctoritatem dant signis. Cum autem dicit : Ut gratiam vobis spiritua- lem ministrem. Carnalem illos sensum assecutos si- guificat, quia sub nomine Christi non illa quz Chri-
$tus docuerat fuerant assecuti, sed ea qux fuerant
Judzis tradita. Ad confirmandos vos. Hxc confir- maltio tres personas requirit : adjuvantis Dei, mi- nistrantis apostoli , accipientis populi. Consolari autem se dicit cum illis, si apprehendant spiri- tualia.
Per eam que. invicem est. fidem. Hoc. est, ut per communem fidem invicem consolemur. Quod autem dicit : Ut aliquod tradam vobis donum spirituale, vi- detur indicare esse aliquid quod donum quidem sit, non tamen spirituale, ut nuptize, diviti:e, et fortitudo corporis, et formz? decor, regnumque terrestre: a Deo enim etiam hzc donantur. Beati sunt ergo illi quibus spiritualem gratiam tradere vult Apostolus ad confirmationem fidei, ut ultra parvuli non sint, neque circumferantur omni vento doctrinz. Quod cum sit, Paulus et ipse consolationem capit, opus suum firmum et stabile videns, et illi consolantur, quia apostolicze gratize sunt participes.
Nolo autem vos ignorare, fratres, quia &tpe pro- posui venire ad vos, et prohibitus sum usque adhuc, ut aliquem fructum habeam in vobis, sicut et in ceteris gentibus, Grecis ac barbaris, sapientibus ac insipien- tibus debitor sum. Itaque quod in me promptum est, et vobis qui Rome estis evangelizare. Est quidem hyper- baton in hoc loco, est et locutionis defectio. Si hy- perbaton, hoc modo reddere possumus : Nolo autem ignorare vos, fratres, quia scpe proposui venire ad vos, ut aliquem fructum habeam in vobis, sicut et in cxteris gentibus, Grecis et barbaris, sapientibus et insipientibus, et prohibitus sum usque adhuc. De- feetio vero elocutionis hoc modo adimplebitur, in eo ubi dicit: Et ín ceteris gentibus, Grecis ac barbaris, sapientibus et. insipientibus, videtur deesse, quibus debitor sum : ut sit talis consuetudo [Al., composi- tio] : Sicut fructum habeo et in cxteris, Graecis et barbaris, sapientibus et insipientibus, quibus debi- lor sum : ita quod in me est, promptus sum etiam vobis qui Rome estis, evangelizare, et |Al., sed] pro- hioitus sum. Siquidem a Deo putetur prohibitus,
unusquisque apostolorum vel debeat ire, vel non de- beat. Cur autem prohibitus est? Ideo quia Dominus sciebat imperitos adhuc Komanos, et mittebat Pau- lum ad alios, ut interim paratiores. Ut aliquem fru- ctum habeam in vobis. Unde velut multarum divitia- rum cupidus Paurus, congregat fructus ex Grzcis, congregot ex barbaris, etc. Verum hos omnes fru- ctus affert Paulus, qui tanquam palmes bonus per- manet in vite vera, qu: est Christus, quem fre- quentius Pater purgat agricola, et ideo fructum plu- rimum affert, purgat eum in laboribus, in tribula- tionibus, in persecutionibus. Sunt enim alii palmites, qui in vite quidem permanent, fructum vero non ferunt, sed sunt aridi, qui dicuntur a Patre in ignem
B mitti. Fructum dicit, ministerii sui celestem mer-
cedem. Sicut et in ceteris gentibus. Exemplo czte- rarum gentium; promptior enim fit quis ad rem sibi traditam, si illi multos videat assentire. De Judsis autem tacuit, quia magister gentium erat. Sicut et in ceteris gentibus : subauditur, habeo. Sapientes autem illos dicit, qui mundanis rationibus eruditi , sapientes vocantur in szculo, dum aut siderum spe- culatores sunt, aut mensuris, aut numeris, aut arti grammatice student, aut rhetoric; , aut musicz. Requirendum est quomodo Apostolus Grecis et bar- baris, sapientibus et insipientibus debitor est. Quid enim ab ipsis acceperat unde eis debitor fieret? Ar- bitror diversis quidem gentibus inde effectum esse debitorem, quia omnium gentium linguis eloqui ac- cepit gratiam Spiritus sancti. Ergo debitor omnibus illis efficitur, quorum causa accepit a Deo lingus notitiam. Sapientibus autem efficitur debitor, per hoc quod accepit sapientiam in mysterio abscondi- lam, quam perfectis et sapientibus loqueretur. Quo modo autem et. insipientibus? In quo patientis gra- tiam et longanimitatis accepit; summ:z etenim pa- tientiz ferre insipientium motus.
Non enim erubesco super evangelium. Hoc est, sicut quidam doctores erubescebant, qui doctrinam colestem adjunctis miraculis corroborare nequi- bant. Virtus enim Dei est, etc. Nulla major virtus est quam quze, devicta morte, homini perditam reddidit vitam, quamvis incredulis infirmitas videbatur? De- finiens ergo quid sit evangelium, pronuntiat. Virtus enim Dei est, inquit, in salutem omni credenti. Quod autem dixit quod virtus Dei est in salutem, videtur ostendere, quod sit aliqua virtus Dei quz non sit ad salutem, sed ad perditionem : sicut in Psalmis le- . gitur : In virtute tua. disperde illos; virus enim in dextera est qua salvamur, ut virtus in qua disper- dit, sinistra dicatur.
Justitia enim Dei revelatur in eo, ex fide in fidem. Justitia Dei est, quia quod promisit, dedit. Judco. Credenti quod ei promisit Deus prophetas suos. Justum Dominus probat ex fide Dei promittentis, in fidem hominis credentis. Justitia Dei revelatur. Qui credit veracem Deum dedisse quod premisit, hoc contra Judzeos loquitur qui negant esse Christum
49 SEDULE SCOTI 20 quem premisit. Sicut scriptum est. In Habacuc vide- À,Deo potest, per conjecturam creature, verbi gratia,
licet. Justus ex. fide,id est, non ex operibus legis, Vivit (Habac. u), hoe est, presentem vitam ducit, vel vitam zterpam acquirit. Aliter secundum Pil. d Justitia Dei et. Quod justm fuerat, ut quo modo Abraham credens ex gentibus, per solam fidem justificatus est, ita cseteri fidei ejus imitantes, sal- varentur. Ex fide Abraham : In fidem hominis cre-
dentis ; sive ex fide Jud:i, in fide gentilis : ideo au-
tem ez et in posuií, ut tautologke vitium declina- ret. Justitia Dei in evangelio revelatur, per id quod ad salutem nullus excipitur venire, sive Judzus, sive Grzcus, sive barbarus; nam omnibus dicit Sal- vator : Venite ad me, omnes qui laboratis, et ego re- ficiam vos (Matth. xi) : Revelatur justitia Dei, quz
quod sit, et quod justus sit et omnipotens : osten- dens esse aliquid Dei quod notum sit et aliquid ejus quod ignotum sit. Ígnotum hoc Dei intelligendum est, cum ratio substantie ejus vel, nature, cujus qui sit proprietas, puto quod non solum nos homi- nes, sed et omnem lateat creaturam. Deus enim illis — manifestavit. ld. est, manifestavit se, dum opus fecit per quod possit agnosci.
Invisibilia enim ipsius, a. creatura sundi, per ea que facta sunt, intellecta perspiciuntur. Hoe est, mysteria obscura sux virtutis. Sciendum est quod hic invisibilia qux: nominat de creaturis , spiritualia alibi dicit; ideoque addidit : Sempiterna quoque vir- tus ejus ac. divinitas. Virtus est qua instituit quae
obtecta prius velabatur in. lege; reveletur enim. in B non erant, quaque omnia regit ; divinitas est, qua
-his qui ex fide Veteris Testamenti ad fidem novi Evangelii veniunt; et cum in Evangelium veniunt, ex fide legis, in fidem Christi diriguntur. Justus au- tem meus ex fide vivit, id est, Veteris et Novi Te- stamenti : nam alterum sine altero integritatem vitze non habet. Aliter ez fide predicantium, ín fidem credentium, Sive ut Augustinus expouit, ex fide verborum quibus nunc credimus quod nondum vi- demus, in fidem rerum, qua in xteraum quod nune credimus, obtinebimus. Quare non homo vel vir ex fide vivere dixit, ideo ne reprobaret opera dum huc- usque fidem et gratiam commendavit, hic vero opus ostenditur, dicens : Justus est, fide vivet ; quia ju- stum indicat, bona opera habentem.
Revelatur enim ira. Dei de celo. Sicut in. illo qui credit justitia Dei revelatur, ut. supra memoravit, ita et in eo qui men credit ira Dei revelatur de ealo. Auctoritas celsitudinis hoc loco ostenditur, sie est illud : Paler noster, qui es in colis ( Matth. v1). Sic : Omne datum optimunt et omne donum per- fectum | desursum est, descendens & Putre lumitum (Jacob. 1). lta et justa vindieta, qmi ira Dei appel- latur, non nisi de superni judicis throno descendit. Ira Dei videtur interdum virtus ipsa qui pricest poe- narum ministris, et que supplicia infert peccatoribus, dici. Interdum tentationis afflictig ira Del nominatur, sicut Job dicit : Ira Dei in corpore meo? Et quia spi- »itualia nequitie , adversum qui nobis certatheh est, in ccelestibus esse dicuntur, consequenter in eos qui ab his separantat ira Dei de ewlo dicitur jaculari.. In. omnem impiétatem. 1d est, Judzorum et gentium, Impietas, in. eum pesoeste 8st : ii- quitas, in homines : im Deum ergo et in ho- maines peecant q«i vweritatem in iniqmitete deti- nent. Non dixit. qued non habent veritatem, sed veritatem quam sciunt, in iniquitate detinent ; Bam veritatemr nominis Dei in injustitia ihdi- gne materia detinent idolorum. Quia qnod notum est Dei. Notilia Dei manifesta est ex fabrica mundi ; ut enim Deus, qui natura irivisibilis est , possit sciri, epus factum ab eo est, quod opi(icem visibilitate sua manifestaret, ut per certum incertum posset seiri. Quia quod notwm ext Dei. Id e&t, quod cognosci de
replet universa. Non magnificaverunt. Quia nec di- gnum honorem Deo dederunt. Aut gratias egerunt. Pro eo quod tales facti sunt, ut Deum possent agnoz scere, si vellent. Sed evanuerunt in cogitationibus suis. Per cogitationum suarum vanitatem dum for- mas ei imagines corporeas requirunt in Deo, in-se- metipsis Dei imaginem perdiderunt : quos Anthre- pomorphitas ecclesiastici viri solent nominare. Ob- cPcalum est. insipiens cor eorum. Recedentes a lu- mine veritatis sapientes, quasi qui invenissent quo- modo invisibilis Deus per simulacrum visibile co- leretur. Stulti facti sunt. Non intelligentes nullam similitudinem habere mortuum immortalis, et cor- ruplibile sempiterni conditoris. Quamvis ad omnes
G homines quibus inest naturalis ratio, maxime tamen
hec spectant ad sapientes hujus mundi, et eos qui philosophi nominantur, quibus przeipue creaturas mundi et omnia que in eo facta sunt discutere disciplina est, et per h:ec quie videntur ea qui& non videntur ratione colligere. Et mutaverunt. gloriam immortalis Dei. Moc est, nomen et honorem Dei idolis dederunt; a vivo enim Deo recedentes , mor- tuis favent. Primi enim Babylonii. Deum vocave- runt-ügmentum Belis, hominis mortui, qui princi
patum dicitur in eis egisse. Coluerunt et serpentem, draconem, quem occidit Daniel , homo Dei, cujus similitudinem babent. AEgyptii colebant quadrupe- dem, quem dicebant Apim, in similitudinem vacce : quod malum imitatus est. Jeroboam; et volucres , quia chronica sacra habebant pagani, id est, ut aquila Jovis, graculus et cornix diceretur. Sed bre- viter, et omni in unum collecta de&nitione dicamus: Adorare alium Deum pr:ter Patrem, el Filium, et Spiritum sanctum, impietatis erimen est,
Propter quod tradidit ülos Deus in desideria cordis eorum. Isti autem vertentes se a Deo, traditi sunt dia- bolo. Tradere hoe est. permittere, non incitare, auí immiUere, ut ea qux in desideriis coneiperent, exple- rent in opere. Per hoe quod deserunt , traduntur in desideria eordis soi. Qual: judicio erga divinitatis usi sunt venerationem, dum Dei incorruptihilis gloriam, ad fcdas et indignas deducunt bominum et anima- lium formas, tali eam erga semeüpsos uvaniur
21
COLLECT. IN EPIST. AD ROM.
wie, ut rationabiles homines vivant more irratio- f& sum reprobum. Deus neminem tradit, sed relinquit,
nabilium bellugrum. lem Auguetinus ia libro de Gratia Dei,et hbero Arbitrie. Propterea. tradidit iilos Deus in desideria cordis eorum. Serigtur. est in- Provarbiis Salomonis : Sicut. ippeius aque sie cor regis in manu Dei. : quocunque voluerii, inclinabit illud.. E& in. Epistole Pauli. ad. Romanos : Propterea tradidit illos Buue 3e. desideria, ote. His et talibus testimoniis divinorum eloquiorum, satis, quantum existimo;.manifestatur, operari Deunr in cordibus ho- minum ad inelinandas eorum. voluntátes quoeuaque voluerit, sive ad bona pre stra inymensa misericordia. sive ad mala premeritis eorum : judieio autem suoali- quando aperto, aliquando occalto, semper autenr ju- $80. Àc per hoc, qmando legitis m divinis lifteris.a Dee
nec adjuvat eum. qni. peeeat. Repíetos omni iniqui- (ate et malitia. Principales causae ostendi& esse omuium vitiorum. Joannes Metropoltonus heo di- Qt: Iniquitas est generale nomen. omnis peecali ab origine; manr quisquis de awquitste nolurz, vel mandatorum: Dei labitur, iniggus dieitur : unde' ini- quitas dicta est, quasi inzquitas: Malitia vero, quasi major latio : molitur enim, vel magis vult quam ne- cesse est. NFornicatio diek& ost, quasi forma neca- tio, per quam forma bonu naturalis anim:e necatur.
'Fornicatio autemr est a legitimo conjugio foras exire.
Impudieitia est pedcatum publicum, et perseverans. Avaritia dicta est quasi ab auro respecta. Avarus. dicitur, quasi avidus auri. Invidic est odiam aliene
seduci homines, aut ebtundé, aut obturavi eonda eo- B felicitatis. Homicidiem est innocentis ocoisio. Con»
rom; nolite dubitare preeessisse mala wesita eorunt, ut juste pateréntur. Pn. ómmandíria. Qux. est in. Umrpi- bus mysteriis, vt eentwmeliis afficiant corpora sua, dum sibi m sacramentis idolórume cauteria e$ bu- Stiones infligunt , ut quasi amentes ipsi iv se suorum sint vitidices delictortemr. Oui commntave- runt veritatem Dei in mendacium. Hoc est, nomen Dei: qui verus est, dederunt his qui nom samt dii, lapi- dibus scilicet et lignis, atque metallis. Qu? simula- crum colit, convertit veritatem Dei in mendacium ; : nam mare veritas est, boc est, vera creatura : Nepto- ' nus autem mendacium, factunr ab homine, conversx veritate Dei in mendacium, quia Deus fecit mare,
homo autem simulacramy Neptuni. Ét coluerunt, ud
servierunt creaturgz potius quam Creatori. ld. est, nom solum dilexerunt, sed etíam servierunt. Sed quicunque alicujus credturz cupiditate vincitur, ipsi servit; a quo euim quis superatus est, hujus et ser- vus est. ()ui est Denedictus in secula. Cui si servis- sent, et ipsi fieri benedicti in secula potuissent. Nam femine eorum immutaverunt naturalem usum, in eum usum qui est contra naturam. Omnia per-: verterunt in Deum perversi; neque enim ordinem nature servare poterant, qui nature dereliquerant auctorem. Similiter autem et masculi, relicto naturali usu femine. Aliam dare Satanas legem non potest, nisi ut concessa et licita in alium ordinem vertat, ut dum aliter fiunt quam concessa sunt, peccata. sint. Ezarserunt. Quia. effrenata. libido modum servare non novit. Et mercedem guam oportuit erroris sui in semetipsis recipientes. Oportuisse non est ve- ritus dicére Apostolus, ut qui creature potius quam Creatori servierunt, erroris sui mercedem , non inviti hzc turpia patiendo, sed libenter faciendo, recepe- runt : judicio scilicet non alicujus hominis immun- dissimi quem talia delectarent, sed justissimi Dei qui tradidit illos in passiones ignominix, ut crimina cri- m'nibus vindicarentur, et supplicia peccantium non sint tormenta, sed incrementa vitiorum. Et sicut non probaverunt Deum habere in notitia. Non nescierunt, sed minime probaverunt : ille enim probat Deum - habere in notitia, qui semper illum pr:esentem ha-
bens, peccare non audet. Tradidis illos Deus in sen-.—
tentio est, abi non ratione aliquid; sed" animi perti- nacia deferiditur; ubi: non tam veritas quzritur, sod intentio fatigatur. Contentiosas est qui: aliquid con- tra conseienuam saam: nititur defensare. Dolus est oeculta malitia, blandís sermonibus adornata Ma- lignitas est malitizsé opus, dicta a male agendo. Su- surrones. Murmuratores non in faciem, sed in au- rem loquentes. Deo odibiles. Nibil eninr est tam odi- bile Deo quam idololatrz. Coniumelíosi sunt, qut veloces swnt in verbis injurim. Superbia est. amor aliene excellentie, qui volt supergredi quod est super se. Inventores malorum. Quia semper superbia excogitat et invenit mala : sicuf auctor superbis per elationem suamr invenit sibi malum quod ante non faerat. Elatus autem dicitur, qui se jactat super niensuram suam. [tem elati sunt, qui se jactant ha- bere quod nom habenf. Parentibus non' obedientes. Veri parentes sunt qui per semen verbi generant in lucem et vitam zternam. Insipientes. Incompositos : Inordinatos. Qui a fonte sapientie reeesserunt, ne- cesse est ut inordinate ferantur. Sine affectione. Affectio est adimpletio charitatis. Sine misericordia. Quomodo enim aliorum poterunt müsereri, qui sibi crudeles sunt.
Tertio inven.mus ab Apostolo positum : Tradidit illos. Et primx» quidem traditionis causas addidit : Quia cum cognovissent Deum, non sicut Deum magni- ficaverunt, eic. Propter quod , inquit , tradidit. illos Deus in desideria cordis eorum , etc. Seeund:e tradi- tionis causam videtur przmittere , cum dicit : Quia commutaverunt veritatem. Dei in mendacium. Pro- pter hoc, ait, tradidit illos Deus in passiones igno- minie : qux: tamen secunda traditio gravioribus fla- giüis videtur obnoxia : etenim femine, inquit, eorum mulaverunt. naturalem usum, etc. Terti» quoque traditionis causas videtur dare, cum dicit : Et sicut. non probaverunt. Deum habere ín. noti- tia, iradidit illos Deus in reprobum sensum, etc. Verum distinctiones ist: causarum , non mihi vi- dentur congruere satis ad ea qux singulis quibusque subjecla sunt crimina. Quomodo enim turpioribus tra- ditur flagitiis is qui creatorem deseruit, magis quam ille qui gloriam incorruptibilis Dei mulaverit in si-
25 SEDULH SCOTI 24 militudinem imaginis corruptibilis hominis, et vo- A peccator peccatorem tui similem judicas, quanto
lucrum, et quadrupedum , et serpentum? Aut quo- modo supra utrumque horum, velut examini cuidam traduntur malorum, hi qui non probaverunt. Deum "habere in notitia? Magis itaque mihi videntur om- nes h:& cause qua traditionibus singulis| proferun-* tur, in nnum. coacervand:e, et rursum traditionum species in unum, ut verbi causa ita dicamus:: Quod commutaverunt gloriam incorruptibilis Dei in simi- litudinem | imaginis corruptibilis hominis; et , quia commutauerunt. veritatem Dei in. mendacium : et, nec probaverunt Deum habere in notitia ; propter hec omnia tradidit eos Deus in. desideria cordis eo- rum ; et tradidit in. passiones. ignominic, et tradidit illos Deus in reprobum sensum, ut. facerent. qua non
magis Deus justus te judicabit injustum ? Secundum veritatem. Humanum enim judicium multis modis corrumpitur, amore, odio, timore, avaritia. Sspe judicum integritas violatur, et contra justitiz regu- lam interdum misericordia inclinatur. Illud est quod in hoc loco videtur ostendi quia solius Dei sit se- cundum veritatem judicium. Sunt enim quaedam qua committuntur opere quidem malo, animo autem non malo : ut si quis, verbi causa, homicidium non voluntate commiserit; et alia fiunt opere quidem bono, sed animo non bono : ut si quis misericor- diam non pro mandato Dei, sed ut laudetur ab hominibus faciat ; alia vero sunt in quibus sive im bono, sive in malo, animus cum opere concordat ; et
conveniunt, qui erant repleti omni iniquitate et malitia, B quia corda hominum nosse solius Dei est, et mentis
et czteris quie «cripta sunt malis. In his autem tri- bus universas impietatis species enumerasse videtur Apostolus, vel eorum qui idola colunt, vel eorum qui creature deserviunt potius quam Creatori, sive eorum, qui non probaverunt Deum habere in noti- tia. Ín quorum primo titulo promiscue pagani; in alio sapientes eorum et philosophi designantur; putc quod hoc tertio indicentur hzretici, vel creato- rem Deum negantes, vel diversas blasphemias in Excelsum loquentes. Certum est autem quod siqui- dem tradiderit Deus vel in desideria cordis, vel in passiones ignominiz, vel in reprobum sensum, con- tinuo in eo qui traditur seges criminum surgat.
Qui cum justitiam Dei cognorint, non intellexerunt, hoc est, oculos habent et non vident; non enim in- tellexerunt tales a Deo, etsi non in presenti, tamen in futuro esse puniendos. Non solum qui faciunt, sed etiam qui consentiunt (acientibus. Sunt. quidam qui se reos non putant, si non operentur que mala sunt , assentiunt autem facientibus. Ássentire autem. facientibus est, si cum quis possit reprehendere, ta- ceat: ut audiens fabulas, aduletur; etita est, ut qui fomitem prebent delictis eorum, dignum est ut pari crimine rei habeantur. Sunt item alii qui non solum faciunt mala, sed etiam consentiunt male facientibus : duplex ergo horum nequitia est; illi enim non tam mali sunt qui faciunt, et facientibus contradicunt.
CAPUT Il.
Propier quod inexcusabilis es, o. homo omnis qui
judicas. Quoniam facientem maligna et consentien-
tem facientibus morte dignos ostendit, ne forte is
qui facit et non consentit facientibus excusari se posse putaret, docet hujuscemodi inexcusabiles esse propterea, quia non consentiendo facientibus, sed
magis judicando illos se in his judicat, quia hzc -
ipse agit qu:e in illis damnat.
Scimus autem quoniam judicium Dei est secundum veritatem. Hic terrorem incutit, ut quero incuriosum illi dicunt, iste malos secundum veritatem Dei dicat judicaturum, hoc est severissime reddere secundum
mensuram uniuscujusque, non parcere, Si enim tu
secreta agnoscere, idcirco ipse solus est qui secun- dum" veritatem potest habere judicium.
Existimas autem, o homo. Hoc est, nunquid tibi examen datum est vel potestas judicandi de malis et stupris, cum eadem agis, et non est qui de te ad prosens judicet? Effugies judicium Dei. Non utique in futuro evades. Án divitias bonitatis ejus, et pa tientie, et longanimitatis contemnis? Divitiz boni- tatis Dei, quibus bona pro malis dat. Patientia vero est, qua peccatores impunitos patienter converti to- lerat. Longanimitas est, qua longum spatium pee- nitentiz dat. Divitias bonitatis ille agnoscere potest, qui considerat quanta in terris mala quotidie homi- nes gerant, tamen his Deum producentem solem
C suum quotidie, et pluvias ministrantem. Sustentatio
vero, vel longanimitas, ac patientia in hoc videtur differre, quod qui infirmitate magis quam proposito delinquunt, sustentari dicuntur : qui vero pertinaci mente velut insultant in delictis suis, patienter ferri dicendi sunt. Sed sicut omnia in mensura fecit Deus, et pondere et numero, ita etiam patienti: ejus certa
mensura e$t. Tu autem secundum duritiam, et impo
nitens cor. Impunitatem sperans peccatorum non s0- lum durat, inconversibilis et. incontrectabilis ma- nens, sed adhuc peccat, securus quod non sit ultio futura. Cor durum in Scripturis dici videtur, cum mens humana, velut cera a frigore iniquitatis ob- stricta, signaculum imaginis divin: non recipit. Thesaurizas tibi iram. Hujus verbi in Scripturis
D significantiam triplicem legimus : dicitur enim in
Evangelio thesauros esse quosdam in terris, ia quo prohibet Dominus thesaurizari; et alios thesauros in cclo jubet fideles recondere; et hic nunc Apo- stolus dicit irxe thesauros. Ira autem Dei nihil aliud quam justa vindicta intelligitur. Crassitudo vero cordis est, ubi subtilis et spiritualis intelligentiae non recipitur sensus. Qui reddet unicuique secundum ope- ra sua. Sciendum quod ex Jeremia Apostolus hoc testimonium sumpserit (Jer. xxv). lllud quod in Eze- chiele scriptum est, huic sententize videtur adversari ; dicit enim : Cum avertit se justus a justitia sua, et fecerit iniquitatem. secundum omnes iniquitates quas [ecit iniquus, omnes justitic ejus quas fecerit non com-
25
COLLECT. IN EPIST. AD ROM.
26
memorabuntur in lapsu ejus, quo lapsus est : sed in A bonum est, justitiam diligat, misericordiam teneat,
peccatis qui peccavit, in ipsis morietur (Ezech. xvin). In quo videtur latenter hujusmodi inseruisse inteb lectum, ut si forte non secundum omnes iniquitates
quas fecit iniquus, fecerit justus, non omnes justi-
tie ejus de memoria auferantur. His quidem qui se- cundum patientiam boni operis gloriam, et honorem, et. incorruptionem querunt, vitam aeternam. Boni operis merces per patientiam exspectatur, quod in presenti vita non redditur; per fidem enim ambu- lamus, et non per speciem : patientiam autem boni operis in illis esse certum est, qui agones et certa- mina perferunt. Gloriam. Decus form: qua sancti fulgebunt sicut sol. Honorem. Filiorum Dei, quo nihil est majus, per quem etiam angelos judicabunt (Matth. xui). Incorruptionem. Vitze seilicet. perpe- tux. Signanter autem addidit meorruptionem, prop- ter indiscretionem szecularis glorix& atque honoris, qui corruptibilis est.
His autem qui ex contentione sunt. Subaudi, erit. In divinis Scripturis :gritudines animzxe numerantur, sed unus ex cxteris languor est, et animx quidem pessimus. Coutentio anim: intelligenda est, per quam omne opus pravum geritur, per quam hzre- ses nascuntur, per quam schismata et omnia scan- dala quz in ecclesiis fiunt : dum videlicet qui apud semetipsos prudentes sunt, et in conspectu suo sa- pientes, quidquid libuerit pro lege defendunt. Diffi- dunt. Hoc est, non credunt, vel non obediunt, ut Origenes ait. Veritati. Id est, doctrine evangelica. Credunt. autem. iniquitati. Hoc est, idololatriz. Ipse cruciatus, qui ex przdicta conscientia anim: incu- titur, ira appellatur ; indignatio enim ipsius irz tu- mor quidam est, et per singula quzeque commotio, ut si, verbi gratia, aliquod pessimum vulnus iram ponamus, hujus autem tumor et distentio indignatio vulneris appellatur. Tribulatio vero, quam stibsequi- tur angustia, non est similis putanda illi tribula- tioni, de qua dicit Apostolus : Quia tribulatio patien- tiam operatur (Rom. v) :.illa enim talis tribulatio angustiam non habet subsequentem. In omnem ani- marh. Ànima pro toto homine dicitur, sicut in Genesi legimus Jacob cum septuaginta et sex animabus A gyptum introisse. Gloria autem, etc. Hic contra- ria superioribus opponuntur : nam gloria contra iram, honor est eontra indignationem, et quod supra incorruptionem, hic pacem appellat. Sciendum est quod triplex divisio in his sententiis Apostoli claret. Nam veri Christiani cum bonis operibus in primo ordine ponuntur, ubi dicit : His qui secundum pa- tientiam boni operis, etc. In secundo vero loco, in- credulos et impios absque bonis operibus ex utro- que , sive ex Judaico, sive ex gentili populo posuit, dicens : His autem qui ex contentione, etc. Tertio autem loco incredulos, cum bonis tamen operibus, ex Gentibus, vel Judzis collocavit, dicens : Gloria autem et honor et pax, etc. Potest enim fleri ut ex his qui in lege sunt, si quis persuasione quidem oommuni Christo non credit, operetur tamen quod
charitatem et continentiam servet, modestiam leni- tatemque custodiat, atque omne opus bonum opere- tur, hic etiam si vitam non habeat :ternam, qui credens soli Deo vero, non credit filio ejus Jesu Christo quem misit, tamen gloria operum ejus, et honor et pax poterit non perire. Sed et Grecus, id est, gentilis, qui cum legem non habeat, ipse sibi est lex, ostendens opus legis in corde suo, iste licet alienus videatur a vita :terna, qui non crediderit Christo, et intrare non possit in regna celorum, qui renatus non est ex aqua et Spiritu sancto, videtur tamen quod per hxc qux dicuntur ab Apostolo, bo- norum operum gloriam, et honorem, et pacem per- dere penitus non possit. Dubitari igitur non puto,
5 quod is qui pro malo opere condemnari meruisset,
idem si operatus est opus bonum, remuneratione boni operis dignus habetur. Vides enim dicentem Apostolum : Quia omnes non stare oportet ante tri- bunal Christi, ut reportet. unusquisque propria cor- poris sui, prout gessit, sive bonum, sive malum. Judco primum et Greco. Semper Judeum anteponit prero- gativa patrum, ut aut coronetur prius, aut damne-
tr, qui credens propter Abraham honorificatior est,
diffidens pejus tractandus est, qui donum promissum patribus refugavit. Vel Judxo primum dixit, quia prius credita sunt eis eloquia Dei; Graecum quoque subjunxit, propter sapientiam Graecis traditam. Ira est, non ei qui judicat, sed ei qui judicatur, dum sit reus. Irasci enim dicitur Deus, ut vindicaturus cre- datur. Nam Dei natura ab his passionibus immunis est, et uL non solum irasci, sed et vindicare creda- tur, adjecit, et indignatio. Angustie vero sunt, qui- bus sententia constrictus tribulabitur in poena. Qui- cunque enim sine lege peccaverunt. Requirendum est utrum de sola Moysi lege intelligendum sit, an de lege Christi, vel etiam de quacunque humana lege, sub qua unumquemque mortalium vivere contingit, quo secundum ipsam judicari possit qui in ea peccat; an qui extra solam Moysi legem, etiamsi aliqua lege vivat, velut extra legem positus, cum peccavent pereat. Nam ipse apostolus Paulus, cum, dicit his qui sine lege erant, se tanquam sine lege esse (cum sine lege ,Dei non esset, sed in lege esset Christi), ostendit se in lege quidem Moysi non esse, esse tamen in lege Christi. Per legem judicabuntur. Utique qui in lege Christi est, per legem Christi, et qui in lege Moysi per legem Moysi judicabitur, ut pereat. Neque qui sub lege Christi est, quamvis etiam subditus legi Moysi videatur, judicari tamen secundum eam pu- tandus est, cur non sit circumcisus, vel cur sabba- tum non servet : quod et si juxta Moysi legem pu- tandus est judicari, secundum hoc quod lex spiri- tualis est judicabitur. Hi peribunt et judicabuntur. Unum voluit intelligi, quia qui perit, per judicium Dei perit, et qui judicatur, peccator perit.
Cum enim gentes que legem non habent, naturaliter eaqua legis sunt faciunt, ejusmodi legem non habentes, ipsi sibi sunt lex. Ne quis forte diceret : Legem gen-
SEDULII SCOTI
tts non habent, ad quam formam poterunt judicari ? À rum apostolorum, et omnium fidelium díspensato-
Qul ostendit opus legis scriptum. in cordibus suis. €ertunr. est qnod gentes qux: legem non habent, notaralfer qui legis sunt facere, non pro sabbatis,
vel meomeniis dfemntur, vel sacrificiis que in lege
scripta sunt : Nor enim hec lex in cordibus gen- Gur dicitur esse scripta; sed hoc est quod natura- Hter. sentire possunt, verBi gratis, ne homicidium, ne adulterium faciant, ae fatentur, ne falsum test- monium: diexnt, ut horovént patretí et matrem, et horum similis. Fortassis et quod Deus unus Creator sit omnium, scriptum im cordibus gentium; magis famen nihi vidente hec, qus ir corde scripta esse dicuntur, evangelicis legibus convenire, ubi cuncta ad naturalem refertmtur s$quitatem : quid enim na-
rum tanti sacramenti. Non omnes illi evangelium conscripserunt, sed tamen omnes evangelium przdi- Caverunt; narratores quippe dictorum, factorum, passionis resurrectionisque Christi, proprie dicti 8uut evang: lista.
Si autem tu Judaeus cognominaris. Hinc convertitur 8d Jud:eos, docens opere, non nomine tantum debere esse Jud:eum, eumque esse verum, cujus occulta sinf bona. Notandum est quod non dixit : Si tu Judzus es; sed Judeus cognominaris, quia non idem esf esse Judzum, et cognominari Judeum : quia vere ille est Jud:eus, qui in occulto circumcisus est cir- cumcisione cordis; qui spiritu, non littera legem custodit ; cujus laus non ab hominibus, sed ex Deo
turalibus sensibus proximius, quàm ut qux nolunt B est. Et requiescis in lege. Id est, securus es in lege.
sibi fleri homines, hxc ne faciant aliis? Legi vero Moysi eoncerdare lez naturalis secundum spiritum, Bon seeundum Hiteramr potest : hzc autem lex seripta est, now atexmerto, sed Spiritu Det vivi. n cordibus. Seiendetn est xutem rationalem anima vir- futeiá co solere moninart. Opus legis est fides, quia quod mandat lei ultro facit, at credat in Christum. Testimonium ipsis reddere conscientia eorum, et inter 86 invicem cogitationibas accisantibus, aut eliam defen- dentibus. (uod ad presentis vitz cogitationes pertine- ye videtur, eum qtid faciendum, vel non faciendunr Sit, diutine defiberatione cogitamus, et invicem se eogitationibus acemsantibus, quia cogitationes nostrze erumé in die judicfl ante oculos nostros, tanquam
Et gloriaris in. Deo. Gloriaris (e solum nosse Deuin, ejusque agnoscere voluntatem. Et probas que utilio- fa sunt. Ita ut non. solum quz sint bona scias, ve- rum etiam qu:xe sint meliora et utiliora discernas. Confidis teipsum esse ducem cecorum. (uorum ob- Scuratum est fumen in tenebris ignorant. Insi- pientium eruditorem. Erudientem rudes, qui sapien- tiam non habent. Magistrum infantium. Id est, parvulorum, ztate vel sensu. Habentem formam scientie. Ad quam semper respiciens errare non pessis. Qui ergo doces alium , teipsum non doces. Similiter et gentibus dixerat : Qui enim alium judi- cas, teipsum condemnas. Qui in lege quiescis, o Ju- dze, cur transgrederis legem ? Qui gloriaris in Deo,
qu:edam hístort» cognoscend:, sicut scriptum est : C quare inhonoras Deum, dum testimonium ejus quod
Arguam te, et statuam illum contra faciem tuam. Sed netandum: est quod hoc in foco schema, quod xpovu- p3e dieitur, elacet, per quam speciem diversa tem- pera pfe sls temporibtrs ponantur ; nam participia praesentis temporis pro fetari. temporis participiis posuit, dicens : Cogitatiowibus accusantibus, aut etiam defendentibus, pro accusaturis ac defensuris.
In die cum jedicabit Dominus occulta hominum. Dwte cogitationes itr homine se accasobunt invicem, bona et mala : bona accusat malam, quía contradixit veritati ; mala Pertmr accusat bonam, quia non se- OWfa est ut sensit. Rectam judicium Dei quis dubi- té, ubi scewsatotés et defensores adhibentur, ef conscientis festes? Sed sciendum quod nen utique ile cogitationes qu: tunc na-centur, vel accusabunt animam, vel defendent, sed ist» qu: nunc sunt in nobis; eum enim, sive bona, sive mala cogitamus, velut in exteris, ità in cotde nostro tam bonarum quam mnlarum cogitationum noLe quxdam et signa relinquentur, que in occulto nunc pectoris posita, im illa die revelari dicuntur, a nullo alio, nisi ab eo qui solus potest occuMa hominum scire : quorum signorum causss nón latere Deum, etiam nostra conscientia testabitur; quod judicium secundum evangelium Pauli, foc est, quod Paulus annuntiat per Jesum Christum fiet : Pater enim. neminem ju- dicat, sed omne judicium dedit Filio. Quod autem
erat apostoli Pauli evangelium, hoc etiam cztero- -
dedit Filio suo, non recipis? Ipse enim dixit : Hic est Filius meus dilectus (Matth. nt). Qui nosü volun- tatem ejus, quare non obtemperas voluntati ? Qui probas utiliora, quare inutilia sectaris? Dux czco- rum, quomodo viam non vides rectam ? sí enim vi- deres per ipsam utique ambulares. Si lumen es aliorum, quare non abjicis opera tenebrarum ? Eru- ditor insipientium, ut quid timorem Domini, qui est initiunr sapientie, reliquisti? Magister infantium; quomodo puer es sensu? Qui habes [(ormam scien- lie, et veritatis in. lege, quare nec ipse sequeris, nec. alios pessimo exemplo perimis? Et qui predieas non furandum, tu adventum et przsentiam Christi, qui in universo mundo effulsit, furaris. Macharis. Non est autem tna mecha ; nam totum quod debet Deo anima, si alicui preter Deum reddiderit, mo- chatur. Qui negas mechandum. Tam grave adulte- rium committis, ut adulterum sensum litterz intro- ducas ad synagogam, et collocas eam cum legis lit- tera qux» foris esti, cum scriptum de ea legas : Quia omnis gloria filie regis intrinsecus. Qui abominaris idola, sacrilegium committis. Verum Dei templum, quod est Christus Jesus, violans; solvistis enim tem- plum quod in tribus diebus resuscitandum est his qui credunt. Sed et qui ex lege et prophetis sermonera Christum pronuntiantem furatur, et occultat ne po- pulus audiat, et credat, sacrilegium committit, et vere templum Dei violat; item quoque hic qui
2) COLLECT. IN EPIST. AD ROM. 30 eognominatur Judzus, et gloriatur in littera legis A bitur ille de genere suo, quia testamentum 'Dej dissi-
Moysi, prevaricator legis arguitur cum non credit Christo. Sacrilegium est quod proprie in Deum committitur, quasi sacrosancli violalio. Per istos ergo tales qui dicuntor Judei e$ non sunt, no- men Dei blasphematur inter gentes, non solum pro operibus eorum pessirais, sed et propter husnilem et dejectam intelligentiam quam habent in lege et pre- phetis : ridicula etiam in ipsis gentibus fiunt, cum legis litteram sequentes dicunt : Ne teligeris, ne gus:averis, ne contaminaveris.
Nomen enim Dei per vos blasphematur inter gentes. IIoc ideo dixit Isaias, quia nomen Dei blaspheinatur inter gentes, non solum pro eperibus eorum pessi- mis, séd quando Jud:eos pro obnoxiis suis tradendes non advertebant, sed idolis suis dabant glorias, quasi qui Judxorum Deum vícissent in Judzis; et tempore apostolorum Dei nomen blasphemabatur in Christo, quia credentibus gentibus Judei suadere nitebantur Christum non dicendum Deum, ut blas- phemia gentium ab Jud:is auctoribus sit profecta. Sicut scriptum est. Praposterato ordine ante po- suit testimonium quam diceret scriptum : ita enim dicentis sermo dilapsus est, ut quod ex propria in- tentione dicebat, eodem sensu scriptum in propbeta reperiret. Sciendum est hxc apostolum per ironiam dicere ad Judzos; neque enim vere requiescit in lege, et gloriatur in Deo, et probat utiliora hasc quae enumerat. Possunt tamen hac eadem hzrelicis aptari; ipsi euim Christiani nominantur, et non- nulli eorum, lege instrueti, doclores se esse cxco- rum ei magistros infantium se esse profitentur, pro- bantes utiliora qux» latere ab ecclesiasticis dicunt. Sed isti quoniam furantur verba et intellectum eo- rum perversa expositione usurpant, adulterum fidei sensum ad sponsam Ecclesiam Christi in regios tha- lamos inducunt. Recte ad eos dicitur : Qui predicas no8 furatdum, furaris; qui dicis non machandum, macharis ; et qui abominaris idola, sacrilegium eotn- mitis, preliosa vasa de templo Dei, id est, verge fidei margaritas de Scripturis sanctis furantes. Per ques et nomen Dei blasphematur inter gentes, dum casta et honesta Ecclesiw Dei dogmata corruptis ac turpibus maculant hareticz pravitatis erroribus.
Circumcisio quidem prodest, si legem custodése, In Genesi scriptum primo de cireumcisione mandatum, cum responsa darentur ad Abraham, hoc modo : &t dixit Bominus ad. Abraham : Tu autem iestamentum meum servabis, e£ omne genus (uum. post te in genere- liones (uas ; el hoc est testamentum quod, disposui im- ler mae eL vos : GCircumcidetur omne masculinum. ve- strum, et circumcidelis carnem preputii vestri, et erit in signo testamenti inter me el vos; e$ puer octdvo die circumcidetur in vobia; amnis etMasculus im gene- rationibus vestris, vernaculus et pecunia emptus, ab omnibus filiis alienigenarum, et qui non. esl em se- mine (uo, circumcidetur : et erit. testamentum meum super carnem vesuram. Masculus, qui non fuerit jcir- €Wneipus in carne praputii sui die octava, extermina-
parit (Gen. xvii). Non nos tamen latere debet quod in aliis exemplaribus non habemus positum, octava die. hem in Levitico scriptum est: Ét locutus est Dominus ad Moysen dicens : Loquere filiis Israel, et dices ad eos ; Mulier quecunque susceperit semen, et pepererit. masculum, immunda erit septem diebus se- cundum dies purgationis ejus immunda erit, et die octava circumcidelur caro. preputii ejus, et triginta diebus sedebit in. sanguine suo immunda. Nec. dubi- tari de hoc potest quod non solum semen Ábrabz et vernaculus servus domi genitus, prascepto gentis illius, et pecunia emptus ab alienigenis circumcide- batur, sed quicunque cum Judxis judaice pascha fe- cerat, circumcidi debebat. flactenus nobis de cir-
B cuincisione carnali pro viribus dictum sit. Age jam
secundum eam quie dicit quia lex spiritualis est, quid etiam allegoricis legibus de ea sentiendum sit videamus. Circumcisio quidem prodest, si legem ob- serves : si autem. pravaricator legis sis, etc. Circum- cisio est ex genitali membro, per quod successio humani generis et carnalis propago ministratur, am- putare aliquam partem : per hoc ergo judicari figu- raliter reor, amputandum esse ab anima, si qua illi ex consortio carnis adhzret impuritas, si qui eam libidinis malesuade sensus obtexit. Quid autem es- set absurdi, si ad discretionem czeterarum gentium, populus qui sub lege Dei instituebatur, proprium ali- quod gestaret insigne. Et si necessaria visa est par- . tis alicujus amputatio, quid tam conveniens fuit, quam eam invenire qux» videbatur obscena, et illa auferre, quorum diminutio nihil ad officium cor- poris impediret? Quod vero quidam dicunt, quia si necessaria non erat pars illa membri, fleri a creatore non debuit : si aulem necessaria facta est, non de- bet auferri, interrogemus eos et nos, $i necessa- riam dicunt filiorum yrocreationem. Necessariam sine dubio respondebunt. Erunt ergo culpabiles, qui continentix et virginitatis obtentu, necessaria natu- r2 non ministrant, et erunt cogendi ad nuptias om- nes qui secundum Evangelii leges semetipsos castre- verunt propter regnum Dei. In summa vero dicen- dum est, quod sicut multa necessaria erant bapü- $mala ante baptismum Christi ; et. multz puridca- tiones, antequam purificatio per Spiritum sanctum
D fieret; et inultx hostiz, antequam una hostia, agnus
immaculatue, semetipsum pati offerret heetiam Christus : ita eliam multis eircumeisionibus opus fuit, usquequo una in Christo cireumcieio omnibus traderetur ; et multorum senguinis e(fusie praeees- sit, usquequo per unius sanguineu ornium redem- puo fieret, Quod autem: octava die cireumcisio da- batur, illud designari arbitror quod presenti qui- dem saculo septimana deputata est. Oetavus mutem dies futuri seculi mysterium venet; illetum ergo est circumcisio spiritualis, qui futuro sseculo militant in quo neque mubent, neque nubentuf, ei quorum in terris ambulantium in ccelis est eenversatio. Scien-
dugà osi sequndunt allegoria. duo gcnera esse eie-
v) SEDULII SCOTI $9 cumcisionum : cordis circumcisio est, nihil sordi- A abscindere vitia et cessare a malis circumcisionem
dum, nihil indignum sentire de fide; carnis circum- cisio est, nihil immundum, nihil contaminatum in opere gestisque committere, secundum Ezechielem qui dicit: Omnis filius alienigena incireumcisus corde, et incircumcisus carne, non intrabit in sancta mea (Ezech. xriv). Jeremias ait: Ecce circumcise sunt aures vestra (Jerem. v1), hoc est, ne recipiant obtre- ctationem. Hoc autem modo et incircumcisus labiis dicitur, qui non circumciderit blasphemiam, scurri- litatem, turpiloquium de ore suo, qui non posuerit custodiam ori suo, et ostium circumstantizx labiis suis, qui non etiam a verbo otioso circumciderit os suum. Incircumcisus preputio carnis suz dicitur is qui erga.naturalem coitum immoderatius et intem-
perantius effluit. Jesus filius Nave, ex precepto Do- B
mini filios Israel secundo circumcidisse cultris saxeis memoratur, quod utique quantum ad litte- ram spectat, impossibile factu videtur ; semel enim circumcisus in carne przputii, quid invenire possit secundo circumcisio quod auferret? Sed hanc diffi- cultatem melius quidam explanat dicens : Verum de circumcisione quia sermo est libet inquirere quare Moyses ipse, qui legem circumcisionis patribus a Deo datam et sibi toties inculcatam refert, toto du- catus sui tempore neminem circumcidi voluerit, prater unum solummodo fllium suum Gersam, quem mater Sephora arrepta petra acutissima, ne a Do- mino feriretur, circumcidit ? Si omnes qui in eremo nati sunt a Josue circumcidendos reliquerit, morem videlicet divinitus imperatum, quadringentis et 'sex annis observatum, annis quadraginta continuis in- termittens, nequaquam hoc frustra, sed magno my- sterio hoc factum crediderim. Moyses enim circum- cisionem praedicat, sed Josue perficit. Quia lez per Moysen data est, gratia autem et veritas per Jesum Christum facta est, nihilque proderit littera jubens, nisi adfuerit gratia juvans. Omnibus itaque nostris gratia Salvatoris vitiis tunc in nobis completur, quod in Jesu Nave scriptum est : Hodie a vobis abs- tulit opprobrium /Egypti. Opprobria namque JEgy-
pti secum fert is qui in Ecclesia positus et sub Jesu
duce militans, JEgyptios mores et motus animi bar- baros non amputat. Circumcisio quidem prodest, si
legem observes. Quse sit. circumcisio quam prodesse D
dicit, vel que lex custodiatur? Hzc, ut opinor, est circumcisio quam prodesse dicit Apostolus, si legem litterze, cujus et cireumcisionem [circumcisio est] in carne, non recipit, sed legem spiritus, secundum quam cireumciditur corde. Littera enim occidit, spiritus au- tem vivificat (II Cor. 1), quia et lex Dei non refertur atramento scripta, sed digito Dei, qui est spiritus ejus, et non in tabulis lapideis, sed in tabulis cor- dis. Verum potest nobis objici, quod si ista circum- cisio non alia intelligitur quam animi purgatio 'et abjectio vitiorum, quomodo addit adhuc, ita pro- desse hujusmodi circumcisionem, si legem custo- dias, cum h:ec ipsa circumcisio, nisi ex legis ob- gervantia fieri pon videatur? Sed intuere, ne forte
"t 491
significet : agereque quse bona sunt et efficere que perfecta sunt, custodire sit legem ; neque enim in eo perfectio est si cessetur a malo, sed in eo si agan- tur bona, juxta Psalmographum, qui ait : Declina a malo, et fac bonum (Psal. xxxvi). Verum considera si possit hoc in loco et ille intellectus admitti, ut dicatur etiam post adventum Christi carmalis cira cumcisio, que ex lege observabatur, prodesse al. quid custodientibus legem, secundum hoc quod ini tio fidei nostr adhuc a credentibus observabatur, ut in Actibus apostolorum docetur, vel Petrus in dis- cretione ciborum, vel Paulus in sacrificiis purga- tionis fecisse. Sed illud attendendum est quod ad Galatas scribens, ait: Si cireumcidamini, Christus vobis nihil proderit (Galat. v). Quod ita est intelli- gendum, quod nihil prodest circumcisio his qui ex ea putant aliquid justificationis assumi, prodest au- tem his qui putant sibi ad Christum veniendum non esse Sij eis circumcidere filios vitaretur. Erant enim nonnulli in initiis qui cireumcisionem velut insigne vernaculum gentis sue nimio amore servarent, et impediri videbantur a fide, si hoc eis vitaretur quo carere non poterant. Circumcisio quidem prodest. Potest dici e contra : Si prodest, cur pretermitti- tur? Sed prodest, si legem custodias; tenenda igitur circumcisio est, et ut possit prodesse, servanda est lex. Circumcisionem pro genere posuit Abraham, quia ex Abraham circumcisio : hoc enim ait, ut do- ceat tunc prodesse generi Abraham, si lex servetur, id est, si in Christo credatur, qui promissus est Abrahe:si autem quis non credit in Christum, transgressor est legis.
Si autem. pravaricator legis sis, circumcisio tua preputium facta est. Hoc est, gentili similis factus es, non credens in eum qui signo circumcisionis fi- lius promissus est Abrahz. Illud óbservandum est, quod cum dixisset, circumcisio quidem prodest, si le- gem custodias, non addit : Si autem non custodias, sicut consequens videatur ; sed ait : Si autem preva- ricator sis legis. In quo aliud ostendit esse non cu- stodire legem, aliud przvaricari legem, nam et Pau- lus ipse non semper legem custodit, nunquam tamen prevaricator est legis. Custodit ergo legem is qui secundum litteram custodit ; et is przvaricatur eam, qui spiritalem ejus non tenet sensum. Si, ergo in- quit, prevaricator sis legis, non agendo qux bona eunt, circumcisio tua preputium facta est, dum et hoc tibi, quod abstinere a malo visus es, opera fidei et justitie non agenti, ad infidelitatem reputatur. Neque enim possibile est alicui carnalem circumci- sionem rursus: in prputium verti, cum utique ab- Scisa caro preeputii ultra redire non possit. Dignum est ergo et evidenter intelligitur, quod continentia mali operis qux» per circumcisionem significatur, si opera fidei non habeat, ad immunditiam reputetur.
Si igitur preputium justitias legis custodiat, nonne preputium illius in. circumcisionem reputabitur ? Ju- stitia moralis loco est legis. Lex enim generale vocas
55 COLLECT. IN EPIST. AD ROM. | | 5 bulum :justitia vero legis pars est. Continet enim À cumcisionis ? Dehinc tertio loco objectionem, quze ab
lex justitias, et judicia, et mandata, et justificatio- nes, aliasque quam plurimas species. Et bene addit legem perficiens : ille enim qui secundum litteram vivit, custodire dicitur legem ; iste autem qui se- cundum spiritum, perficere : custodit autem legem carnalis Judzeus, perficit autem spiritualis, et qui in occulto Jud:us est. Et judicabit te, qu& ex natura est. Credens gentilis, duce natura in Christum, con- demftabit Judzum, cui lex promiserat Christum, et adventum Dei credere noluit. Qui per litteram et
circumcisionem prevaricator legis es. Sive dum lit-
tert circumcisionem sectaris, circumcisionem spi- ritus accipere dedignaris : sive non sequendo quoc lex dixit, hoc est, ut Christo credens veram circum cisionem acciperes cordis, de qua scriptum in lege * In novissimis diebus 'circumcidet Deus cor tuum, et seminis tui, ad Dominum Deum tuum amandum (Deut. xxx). Et iterum : Circumcidite vos Deo vestro (Deut. x). Et Jeremias : Circumcidite preputium cordis vestri (Jerem. 1v). ltem Moyses ait : Circumci- detis duritiam cordis vestri. Circumcidere cor, sublata nebula ignoranti?, agnoscere est auctorem. Quod autem in tali membro circumcidebantur, h:ec causa est prima, ne aliud membrum aut debile fieret, aut turpe, quod publice videretur; item propter gratiz promissionem, in qua erat per castitatem placen- dum. Cui laus non ez hominibus. Hoc est, qui non possunt inspicere spiritualem circumcisionem. Quid
adversario praecedenti responsioni objici poterat, per peusin proponit, perque apocrisin mira brevi-
tate refutat, dicens: Absit. Cujus brevissimz re-
sponsionis, invincibilem confirmationem subintulit, dicens : Est enim Deus verax, omnis autem homo mendax. Sed ut ipsa confirmátio robustissima vide- retur, Davidicam subjunxit sententiam, sicut scri- ptum est : Ut justificeris in sermonibus tuis (Psal. 1). Et hzc quidem quantum ad ordinem sententiarum. Apostolicze disputationis profundius interiores me- dullas perscrutanti, non in prolatione verborum, sed in virtute sensuum duo principalia syllogismorum genera, cathegoricus videlicet, atque hypotheticus syllogismus, quasi duo deliciosi pisces, sponte sese
B mentis obtutibus offerunt. Itaque cathegoricum syl-
logisuuum hoc modo conteximus : Omnis veracis fl« dem nullius incredulitas evacuabit; Deus autem ve- rax est : Dei igitur fidem nullius incredulitas eva- cuabit. Vel hoc modo: Ábsit, ut omnis veracis fidem aliquorum incredulitas evacuet; Deus autem verax est : absit itaque ut Dei fidem aliquorum increduli- tas evacuet. Item hypothetici syllogismi nexilitas hoc ordine contexatur : Si Deus verax est, aliquo-
rum incredulitas fidem Dei non evacuabit. Non est .
itaque dubitandum quod in apostolicis dictis, velut in profundissima abysso disputatoriz disciplinz, ta- les suavissimi pisces tranare non desinant, quos amatores sapientie gratissune mentis hamo ca-
ergo amplius Judeo? Videtur sermo apostolicus in * piunt. O mirabilis profunditas! O mellea fluenta, dialecticam incurrisse rationem ; neque hoc miran- C Hyblxo nectare dulciora! O novum saporem ex pa-
dum : nam, ut beatus Hieronymus ait, quidquid in ssculo dogmatum perversorum est, quiaquid ad terrenam scientiam pertinet, et putatur esse robu- stum, hoc dialectica arte subvertitur, et instar in- cendii in cineres favillasque dissolvitur, ut probetur nihili, quod putabatur esse fortissimum. Est autem dialectica cognomento logica, qux disputationibus subüilissimis ac brevibus, vera sequestrat a falsis, cujus discipline veracissimis disputationibus sape Apostolus proponit, assumit, confirmat atque con- cludit, quzxe species proprie artis dialectic:e atque rhetoric; sunt. Sed dicit aliquis : Nec partes ips» syllogismorum, nee nomina schematum, nec alia hu- juscemodi ullatenus inveniuntur in Apostolo. Inve- Diuntur plane, non efflaione verborum, sed in vir- tute sensuum. Sicut enim vina in vitibus, messes in semine, frondes in radicibus, nucleos contemplamur in nucibus, sic et de profundissima abysso, delicio- sus piscis attingitur, qui ante captionem suam hu- "manis oculis non apparet. Merito ergo dicimus esse, quod nihilominus in virtute sentimus.
CAPUT Iii.
Quid ergo amplius Judeo est? Quantum igitur da- tur intelligi, in hac apostolica dissertione dux» spe- cies principaliter eminent, qux» Grece mre et &róxpwicy Latine percunctatio et. responsio appel- lantur : zsüc:c quidem in eo quod proponit, dicens: Quid ergo Judao amplius est, aut qua. utilitas cir-
radisiacis fontibus ccelestis Hierosolym: terrigenis allatum! O lac parvulorum, solidum sapientium ci- buimn, medelam zgrorum, mensamque refertam omni copia bonorum! His praxgustatis, nunc ad singula exponenda recurramus
In hoc Paulus 'velut arbiter quidam inter Judzos residens et Grecos, id est, inter eos qui de gentibus credunt, sive de promissionibus me- morat, sive de ponis, ad utrumque populum dividit verbum. Verbi gratia, cum dicit : His autem qui ex contentione sunt , qui diffidunt ve- ritati; credentibus autem iniquitati, ira, et indigna- tio, tribulatio, et angustia, in omnem animam ho- minis operantis malum, Judai primum et Greci. De promissionibus vero subjungit : Gloria autem et honor et paz, omni operanti bonum, dJudeco pri- mum ei Greco. Rursus de gentibus dicere videtur : Quicunque enim sine lege peccaverunt , sine lege peri- bunt. Et iterum de circumcisis : Et quicunque in lege peccaverunt , per legem judicabuntur. Rursus vero gentes elevans, dicit : Cum enim gentes, que legem non habent, naturaliter qua legis sunt faciunt, hujus- modi legem non habentes ipsi sibi sunt lex, qui osten- dunt opus legis scriptum in cordibus, etc. Et ne videa- tur nimius esse in increpationibus Judzorum dicit : Circumcisio prodest, si legem custodiat. Sed iterum ne erigat eos qui nimium in cireumcisione gloriantur :
' addidit : Si autem pravaricator legis, circumcisio tua
ss BEPIIAI SCOTI | pra puits faeta au. Yi enteo panlnlum eornm qui À est promissio, ut credentibus proficeret. Ibi Aposto-
ex gentibus eredunt, animos allevaret, subjungis : Si suem prapuliym justitias legis custodiat, nonne pra- putium sllius in. circumcisionem reputabijur? Alque
si legem perfactius serwarepk, meliores effici Judsis, dicit : £J judicabit id guod ex natura est pre- ptio, degem perfuions , 4e, qui per lütorau at cir- cumcisionem prypspricator legis £s, Yerum quoniam sciebat apwites je lege et prophetis zepromissionee, que ad Judeos feri videntur, me possent despe- rare gapies, aanguam 4ui nihil ja conscriptis repre- axissiopibue babeant, docat eos quod secundum my- &cam rakenem edam ipsi Judzi ini, et abeat £izouscisione : ideo dieit : Nou enun qui in mani- festo Judmus eu, ete. Rursym vely£ guerelis eorum
lus indi, ebsit, jbi breviter commendatur veritas. Fidem Dei. Moc est, fidem promissorum Abrahz, cui diclum est : Quia in semine tuo benedicesiur omneg tribus terre (Gen, xxi). Est enin Deys veraz , omnis Aulem bomo wendaz, sicul scriptum esi. Quia. ergo $nni$ bomo-menpgdax, propterea Judzorum quidam , nt homines mendaces , nop crediderupot. Fiat autem Deus verax. Jta enim in Grecis exemplaribus ipveni- Jur. Qmuis homo menduz. Igitur Paulus et Davffl, qui homines eranf, mendaces fuerunt, falsumque erit quod dixerust? Hos ergo ad quoe sermo Dei fit
Dominus is Evangelio non homines, eed deos pro- puntiat. Quia ergo et ad David, tanquam propbetam, et ad Paulum, tanquam apestolum sermo Dei factus
quj ex circumcisione sugt, occunreygs , propooit sibi J) est, sine dubio non erant bepniues, eed dii, Quemode
Ipsibac gus in prasenti capitulo eop&inentur, dicens : Quid ergo oxaplius eat Judco? 8i ergo, inquit, is qui
autem dicit, tibi soli peccoei, cum ulique et in ipsum Uriàm peocavif, e£ in propinquos ejus, sed et in
in manifesto Jud:eus est, et que manifeste ip carpe — ipsam Bersabee, aique omnem desmum cjue, cum in- £st circumcisio, non reputabitur, sed qui ig oeculjo — &ulisset aaculam , videlicet adulterii? Ideo tibi soli Judmue esp: et cjrcumcjsio cordis, quce (JJ. spiri, — peccaci, et ranlum coram te (oci, spin exeleri omnes, ips» est vera.circusocisio, dices mibi, guid amplius — a pole anunesjes bomimos, se qmi spirituslis sum, est ip bis Judaeus, qui hac appellaBone censentur? — eem si erravi, dijudicare aom posssnt, quia spiri- vel gu: in. corrnplibil circumcisione habetar utij- — fuelie jadicot otnia, $pse 8 nemine judicatur (1 Cor. ias? ae ub sidealyur infer atrumqee populum jusig$ — gu). Sed quia addil Pauius spiritualis, et dicit t, Qui Axbiüer residere, propupjiab quid amplius habea — «£m judicet me, Dominus est, boc sciens et. David, Judgus, et ea gue ip carne est circumcisio : dici$ quia &olus Deminus eat, qui epiritualem dijadicat, eos habere amplius multyun per opynerg x»odume,(Quid — idcireo dici : ibi &oli peccavi, & quo solo possum autem 1nulto si amplius, &ubjungiur, Prime igüw;, —ijudicari : Nazy humgua dies déjndieare non potest quia credita sunt illis eloquia Dei. Quid hoe? nopae |. spiritualegn, Sed quod sequitur ad bunc zespiet sen- e gentibus punc creduntur. eJoguja ? Sed illis , ai, " sum. Ut juptificeris iu sermonibus tuis , et vincas cum pruno sun credita. Require kamen quid est quod die — judiearis, Judicauir massque Deus in disputationibus citur, primum eis credita sunt eloquia Dei, uirumge — eapiegtiuip, dum alii bec medo, alii alio modo, et de Jitteris hoc dicat e£ libris, ap de sensu ántelligeg- — diverse sentiunt de Deo. ipse ergo vineit eos qui de Jie legis? Considerandum est quia non dixii:littera$ —se judicant, cum errantibus eunctis de se, quomode esse creditas, sed eloquia Dej: via vobis datur jno- — vel qualiter credendgs ac wenersnéus eit, revelat telligendi, quia his qui legunt, et non jntelligunt, et — jpee sentoptiw, Est enim Deus veraz. ja. dab hujus non credunt, littera sola sit credita, illa de qua dicit — eg& exegeplum : Deus jtaque est werez, opud quem Apostelus : Littera occidit. Eloquia autem illis sunt — guod factum ect ummutsbile perseverat , sieut dicit : credita, qui intelligentes, et credentes his que Moy- — Ego sum, &( nom inumiuor : Horoinis est enim falli, ses seripsit, credunt, et Christo, sicut Dominus — quem temyora et caus faciunt esse qmutabilem, per
dixit : Quia st crederetis Moysi, crederetis forsitan el mihi (Joan. v). An et ipsis, qui ex gentibus ve-
niunt ad Christum, est nbi babeant aliquod amplius? Àudi Dominum dicentem ad centurionem ex genti- bus credentem : Amen dico vobis, nec in Israel tantam fidem. inveni (Matth, vi). Vide ergo ubi venitur ad fidem, quanto amplius habeant gentes? Quanquam sunt, quxe ad honorem et meritum pertinent seminis Abrah: : hoc tamen solum aperte memorat Áposto- lus, quia maxime laudis eorum, est, ut legem, per quam discerent rectum a perverso distinguere , digni judicarentur accipere.
Quid enim, si quidam eorum non crediderunt, nun- quid incredulitas eorum fidem Dei evacuabit ? Non, inquit, quía quidam eorum credere noluerunt qus promisit Deus filiis Abrahz, idcirco przjudicahjtur czteris Judzis credentibus ne digni judicentur acci- pere quod promisit Deus, Absit. Quippe cui sic facta
id quod praesentiam Dei neo habeat. Qmnero. autem hominem mendacem dicit, et verum icit; natura enim, qus fallitur, non abeuede dieitur mendax. Ali- qusado itaque eudio, aliquando errore mendax di- citur. Ut jestficerés in cer monibus 4uis. Beum justum ie promissis ef verbis euis propheteus sermo testa- tur, neg aliquorum perüdia fidem ejus minui, sed dando vincere, «uod per&üdi non credentes negant eusa daturum. Debit ergo quod judicatur non. datu- rus, ut vincet, €aciendo quod negatur facturus. Ali- ter tibi soli peccavi, cegitando videlicet flagitiosum facinus perpetrare. Tài jtaque perverse cogitando &oli peccavi, qui solus carme(as bominum cogitationes DosU. Sequitur : Et mele. coram (e [eci. Duplex facinus in opere perpeurapndo, adulterium scilicet at- que homicidium. In que notandum qued non ait : F& malum coram) ie eolo feci : quippe cum illud adu- terium, et bomisidiam, etiam coram hominibus e»
"W COLLECT. JN ERST, .AD ROM. 36 ctum ést. Hoc teatimonium pase .adversa ita propo- À nobis det quod promisit ganctis, diaeps : Quia quam-
&uit, guasj dixerit David: Propterea ego peccavi uf tu jsstue appareas me judicando. Sed verus sensus eie se habet : quia promiserat se Deus sine persona- rum .acceplone in,peccantibus vindicare, .guidam ejus patientiam xnendacium judicabant. Cum judica- tur ergo, vincit, quando eorum facta punit, in quibus Demo putaverat vindicari. Sj enün injustitia nostra Iustitiem JDei commendat, quid dicemus? Venientem £latere.questionem, umoze suo proponit e£ solvit. Aliquando etam ad «ohzrendem disputationem Iransit, .et juxta morem suum, quidquid alius ,obji- cere potest, antequam olyjiciatur, .edisserit. Quidam enim gauperziorem prophetiz sententiam ita perverse interpretabantur, .guasi David Jdixeril : Propterea.ege
vis peccatores sumus, reformamyur famen per pai- tentiam, ut non jam jpeocatores, sed ablnti promis- &jonom accipere mereamur. Nop exgo hic sensus esf ip xenbis prophetz: David, cum dioit ; Tibi soli pacc €avi,-elc. Quia malorum hominum iwrava inferpreta- tione asseritur, ut peceata baminum , et mali actus Dei jusüficatieni proficiaat, ej per mala nostra illum justum ostendant. Sed hoc absit: non enim vul nos peccare : ideoque justus est si infert iram. Sequitur. Aliogui. Hoc est, quod si aliler, id es£, si iniguitas .a Deo non abest. Quomodo judicabit Deus huuc anum- dum. Ip boc loco, mundum, homines qui in boc mun do sunt, dicit. Iterum mihi syllogistica connexio in hoc loco arridet, sic :,Si, Deus iniguus est, non judi-
peccavi u£ tua, .o Deus, justitia , dum mes iniquitag 9 cabit hunc mundum : atqui Deus judicabit bunc
follata fuerit, magis -clarescet. Ad gloriam itague jusütie £u pea pro(ei ixjuslitia. Quem sensum Aposgtalus acte dialectica sub vertiL Injustus xidebitur
Deug, 4ui iram bomipibug inferat, cum per bominum
Aginsütiam .auag ([jugtitiap ] videat approbari.
Si gostza. Hoc,es hominum jnjustitia.. Justitiam JDai coxumendat. JNon utigue paona digni homines xi« debupiur, per.guos justitia Dei probabilior videtur «t elarior, Uhi mibi .bypethetici ayllagismi formula s&ucescit, at sit ita ordina nexilitae syllagismi : Si Jnjustitia nostra justitiam Je commendat , iniquus est Deus qui infert ixam, Absit autem pt iniguus si Deus.gui infert iram; non igilur ipjustilia -postza Dei justiiam .commendat, hoc est, quasi indigeret
mundum non igitur Deus iniquue est. Si enim veritag Dei in meo mendacio abundavit in gloriam ipsius,.quid adhuc et ego tanguam peccator judicor? Jtem hypox thetici syllogismi formula hac in parte resplendet, ut sit hoc modo nexillis ratiocinatio : $i aeritas Dei in meo mendacio abundavit in gloriam ipsius , guid adhuc ego tanquam. peccator judicor ; atgui ego tan- guam peccator judicor, pen itfague veritas Dei in jueo mepdacio abundavit ip gloriam ipsius. Sed in Superficie apostolice asserHionis en(hywmemata, hoc £51, unperfecti syllogiemi appareni : in profunditate vero sensuum plena xis syllogismorgro latet :;eic enim vina in vitibus, nucleos contemplamur io nu- cibus. Et nom, sicut blasphemamiwr. Utguid me ita
JDeus Jiostra ipjustitig : nen .quod ápsi .boc-dicerent € Deus judicat.guasi peccantem, et non potius me ju-
Jed:guod ex illorum .perversitate .cansequeptar án- Jertur, Secusdum laminam dico, Jt iniguus Deus Jlieatur, pon secundum Deum negue secundum Dei Japientiam illud dicitur, .sed .secundum hbominero ; & secundum hoc guod dicitur : Qmais homo men- dax. Absit autem, inguit, uL hoc ila recipiamus, ini- guum videri Deum qui infert iram adversum homi- Aes: quomodo .enim justus pulabitur, .qui judicat Jnundum, cum ipso nomine judicis ostendatur nibil Sine judicio facere? Iibi enim judicium est, copslat tse justiliam, À justitia namgue et judex et judi- sium nominantur. [tem : $i autem iniquitas nostra Dei justitiam. commendat, guid ,dioemus.? Hoc juxta sensum prepbete David suhjecit Apostolus : David enim quando ,peccaxerat causa Urie Cethzi, sciens guod promissip peccantibus dari non polest, exorat ut justificatio verberum -Dei vincat judicium , quo judicantur ii qui peccant, et peenitentem reformat sanctificans, ut det eig .qued justis se daturum pro- misit. Àc propter hoc subjecit: Si enim injustitia nostra justitiam Dei commendat, guid dicemus ? ld est, 5i quia nos peccatores sumus, Deus justificatur, ini- quus erit si vindicet : Absit, ait, secundum hominem dico, hoc est, hic sensus homini convenit, non Deo: quia jon cadit in Deum ut iniquus sit, sed in hami- nem: nam si injustitia nostra ei proficeret, siue dubio iniquus esset si damnaret peccantes : quia in- justitia nostra.Deum facit injustum , si peccantibug
dicat quasi ad gloriam ipsius recte agentem? Sicuf quidam aiunt nos dicere, Quod quanto inajora mala faciamus, tanto majora bona recipiemus hoc .est, unde quiestionem sibi fecit Apostolus: a perversis enim hoc qpponebatur, quasi hic esset sengus prsedi- cantium remissionem peccatorum, ut facerent mala, et venirent bona : hoc est, peccarent , ut remittendo illis Deus videretur bonus, secundum quod supra- dictum est, quod blasphemiam appellat. Hoc autem fortassis ideo dicebant guia non intellexerunt quod Apostolus dicebat : Ubi abundavit peccatum, super- abundavit gratia. Quorum damnatio justa est. Horum qui zmulatione ipvidi istud de nobis ipterpretantur, damnatio justa est, Quid ergo amplius precellimug eos? Adbzret ista sententia superiori, qua ait : Qui ergo amplius est Judgo? Nos itaque gui sumus Judei peccatores, ju quo amplius precellipus gentes? guamvis nobis eint credita eloquia Dei , quibus pre- varicatores legis egse convincimur : Non enim ipsa galvant,.sed reos convincunt. Ergo reddita ratione guod lex contempta non prosit, et.quod carnalis cit- cumcisionis praerogativa, multis operibug freta, vana sit, quasi interrogat quid amplius habeat Judzeus ex cujus persona respondetur. Multum per omnem mo- dum. Nam si ipsius Apostoli sensus est, multum per omnem modum, quomodo postea contravenit dicens : Si autem iniquitas nostra Dei justitiam commenda, quid dicemus? Postremo, quomodo Judzos niliil atn-
59 | SEDULII SCOTI 40 plius habere confirmat, si hic multum habere com- A cari non potest : sed cum exierit de corpore, et do
memorat? Causati enim sumus. Hoc est, certis causis ostendimus. In hac Epistola Paulus velut arbiter quidam inter Judzos et gentes residet. Probavit er- go, Grecos quidem, id est gentiles, esse sub pec- cato cum ait : Dicentes enim se sapientes , stulti facti gunt, et mutaverunt gloriam incorruptibilis Dei , etc. Judsos vero, cum dicit : Si autem tu Judaeus cogno- minaris, et requiescis in lege, etc. Sicut scriptum est quia non est justus quisquam, etc. Hi octo versus ne- que apud Hebreos, neque apud quemquam repe- riuntur interpretum, neque apud ipsos qui Lxx edi- tionem babent vulgatam : et qu:ritur a quibusdam cur Apostolus ad Romanos horum facit memoriam ; nescientibus de.diversis Scripturarum locis, et maxi- me Psalmorum hos esse textus, et apostolum Paulum in divinis Scripturis eruditissimum , quod volebat exprimere, hinc inde singulos vel binos versiculos texuisse : sicut omnis pene ad: Romanos Epistola de veteri. structa est Instrumento, sic et hoc testimo- nium de Psalmis et Isaia contextum est. Nam duo primi versus : Sepulcrum patens est guttur eorum : Linguis suis dolose agebant quinti psalmi sunt. Illud autem quod sequitur : Venenum aspidum sub labiis eorum, cxxxix psalmi est. Rursumque quod dicitur: Quorum os maledictione et amaritudine pvenum est, de nono psalmo sumptum est. Tres autem versiculos qui sequuntur : Veloces pedes eorum, usque, non.co- gnoverunt , in Isaia propheta reperi. Ultimus autem versus, id est octavus, Non est timor Dei ante oculos eorum, in xxxv psalmi principio est. Illud etiam ne- cessario ducimus admonendum , quod in nonnullis exemplaribus ea qui subsequuntur, ex integro in- veniuntur posita. In Grxcis autem pene omnibus non amplius in xri psalmo quam usque ad illum ver- siculum scriptum est : Non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. Sed quod dixit Apostolus, quia non est justus quisquam , nón est intelligens, non est fequirens Deum, non eisdem sermonibus invenietur in psalmo, sed alii permutantur, alii assumuntur, alii relinquuntur, diligentius puto inchoari apostoli- cam auctoritatem , ut cum Scripture testimoniis utendum fuerit, sensum magis ex ea quam verba capiamus : hoc etenim in Evangeliis factum frequen- ter invenies. In tertio decimo igitur psalmo ita scri- ptum est : Dominus de colo prospexit super filios ho- minum, ut videret. si est. intelligens, aut. requirens Deum. Et videtur idem sensus servari etiam in eo quod Apostolus posuit : Non est intelligens, non est requirens Deum. EX quod dixerit: Non est justus quisquam, puto, ex eo sumpserit ubi scriptum est : Non est qui faciat bonum, non est usque ad unum. In quo etiam si sermo videtur converti, sensus tamen unus servatur. Non est justus quisquam. Ac si dice- ret : Non est qui faciat bonum, qui idem sensus est , licet dissimilia verba sint. Explanari autem potest quod dixit : Non est justus quisquam, vel quod ait : Non justificabitur in conspectu ejus omnis vivens, quia donec quis vivit in corpore isto , plene justifi-
vite hujus agone discesserit. Unde Ecclesiastes ait (cap. 1v) : Et laudavi omnes defunctos qui mortui suni magis quam vivos qui adhuc vivunt, sed melior super utrosque qui nondum natus est , quia quicun- que minor est in regno Dei, major est eo, qui in corpore est.
Non est intelligens , non est requirens Deum. Quia non intelligit, non requirit; sive ideo non intelli- git, quia non requirit, Deus autem quzritur, cum ejus voluntas inquiritur. Omnes declinaverunt. Non dicitur declinasse, nisi is qui aliquando in via recta stetit, naturx rationális-opus a Deo factum est, sed qui ab hac ad levum peccati iter de- torsit, merito nunc dicitur declinasse, sicut Adam de
B paradisi via recta ad pravas semitas declinavit. Si-
mul. Hoc est Judzi et gentes. Inutiles. Qui inutilia sectantur. Non est qui faciat bonum. Si non est qui faciat bonum, quomodo inferius arguit plebem suam devorantes , et inopum consilium considerantes, plebs enim Dei non erat, si bonum non faciebat. Non est enim qui faciat bonum, hoc est perfectum et inte- grum bonum. Si autem requiramus qui sit vere bo- nus, is qui dicit : Ego sum Pastor bonus (Joan. x). Usque ad unum. Vel cum ipso uno potest intelligi, ut nullus hominum excipiatur, vel prster unum, ut accipiatur Dominus Christus, sicut dicimus : Iste ager usque ad mare est, non utique simul computa- mus et mare. Sepulcrum patens est guttur eorum. Pa- tens autem sepulcrum dicuntur hi qui immunditias suas in propatulo habent. Vel sepwicrum patens. est guttur eorum, hoc est, fetore doctrinz et adulationis Su: contaminans et interficiens audientes. Ideo enim sepulcrum diligenter clauditur, ne adhuc viventibus exhalationis su:e generet pestem. Linguis suis dolose agebant. Dolus est, cum aliud quis lingua loquitur et aliud corde volutat. Venenum aspidum. Sicut morsu serpentis venenum corpus interimit, ita morsus verbi venenati fraude animum necat : bene addidit aspi- dum, quia horum serpentium pessimum fertur esse venenum. Sub labiis eorum. Hoc est, in corde. Quo- rum os maledictione et amaritudine plenum est. Non est unius generis maledictio, quidquid enim malo voto dicitur, maledictum appellatur. AÁmaritudo est contraria dulcedini verborum Dei, maledictioni ama- ritudo conjungitur, quia ex iracundis felle depro- mitur : per iracundiam enim ac furorem ad male- dicendum lingua compellitur. Veloces pedes eorum. Hoc est, impigri ad malum et ad homicidia perpe- tranda. Pedes hoc loco illos intellige, de quibus dicit Propheta : Mei autem pene moti sunt pedes (Ps. Lxxu). Hoc est consilium quo agimus iter vit». Ad effun- dendum sanguinem. Sicut homicida dicitur ille qui corpus ab anima separat, per quam vivificatur; ita etiam verissime vivus ille homicida dicendus est, qui animam a vera vita separat, quod est Deus. Contri- tio et in[elicitas in viis eorum, llam dicit contritio- nem, qua peccatores conterere jugum Domini dicun- tur, et projicere a cervicibus suis. Infelicitas, qua
A COLLECT. IN EPIST. AD ROM. i2 miser bomo effectus est, etiam infelix, qui cum in A non solum concupiscimus et peccamus, sed etiam
honore esset non intellexit, comparatus est jumentis, et similis factus est illis. Et viam pacis non cogno- verunt, non est timor Dei ante oculos eorum. n timore Dei omnia conclusit; qui si Dei timorem semper ante oculos habuissent, non utique deliquissent : neque enim audet servus peccare praesente domino; neque quia dicit : Omnes declinaverunt, totam peni- tus plebem significat, sed hanc partem plebis in qua omnes mali se condiderant : semper enim duo po- puli sunt in una plebe. Scimus autem. quoniam que- cunque lex loquitur, his qui in lege sunt, loquitur. Ne dicerent Judei hec in psalmo de gentibus tantum dicta, ostendit quze in lege dicta sunt, his qui in lege sunt, dici. Quzritur sane quomodo Judzxi dixerint
approbamus peccata : in lege pugnamus publice, sed vincimur; in gratia pugnamus et. vincimus; in pace nulla pugna erit. Joseph in carcerem missus est, licet per calumniam, et pincerna, et pastor Pha- raonis causa peccati in carcere trusi sunt, quomodo ergo latebant peccata? Triplex quidem est lex, ita ut prima pars de sacramento divinitatis Dei sit; se- cunda autem quae congruit legi naturali, quz inter- dicit: tertia vero lex factorum, id est, sabbata, neo- meniz, circumcisio, etc. Hzc est ergo lex naturalis, qu:e per Moysen partim roborata est, partim auctori-- tatem accepit in vitiis cohibendis : itaque lex Moysi peccatum quidem cognitum fecit, non quod lateret, sicut diri, sed ostendit peccata quz fiunt, non im-
non esse Deum, ut in fronte ipsius psalmi legitur : B pune fotura apud Deum, hocergo est quod lex osten-
Dizit insipiens in corde suo, Non est. Deus (Ps. xin), non utique verbo, sed opere : nam quem confitentur se nosse, factis autem negant. Illud autem attenden- dum quia psalmi sint supplementum legis : idcirco psalmorum testimoniis, quasi auctoritate legali, ad eos confutandos utitur. Ut omne os obstruatur. Non solum gentium, sed et Judxorum, dum non habent unde se glorientur. Et. subditus fiat omnis mundus Deo. Dum omnes indigent misericordia Dei, tam Judei, quam Graci. Áut subditus sit omnis mundus Deo, humili scilicet confessione peccatorum. Quia non justificabitur ex operibus legis omnis caro coram ipso. Operalegis, dicit circumcisionem, et sabbatum, et czeteras ceremonias, quz» non tam ad justitiam,
quam ad carnis l:etitiam pertinebant : quia per fidem '
decrevit Deus justificare homines, non per legem : 8i qui enim in veteri lege justi erant, non nisi per gratiam justificati sunt. Omnem carnem, omnem hominem dixit, ut est illud : Et videbit omnis caro salutare Dei (Luc. n1). Sed et hoc. quod addidit, co- ram ipso, non otiose accipiendum, quia aliud est justificari coram Dco, aliud coram hominibus, hoc est, ad comparationem aliorum hominum, potest qui emendatius vixerit, justus videri ; ad comparationem autem Dei, non solum homo non justificabitur, sed sicut Job dicit : Stelle autem non sunt munde coram ipso (Job. xxv), que utique coram nobis mund» sunt, hoc est, ad comparationem hominum munde habentur. Per legem enim cognitio peccati. Non remis- $io, nec ablatio peccatorum, sed cognitio. Ideo enim per legem quid sit peccatum agnoscitur, quia in oblivionem ierat lex nature : ante autem legem, 1e- viora quz que non cognoscebantur esse peccata, id est, quz aliis non nocebant, ut concupiscentia, et ebrietas, et cztera hujusmodi. Sollicite satis hzec legenda sunt, ut neque lex ab apostolis improbata videatur, neque eorum liberum arbitrium sit abla- tum. Itaque quatuor istos gradus hominis distingua- mus : ante legem, sub lege, sub gratia, sub pace. Ánte legem, sequitur concupiscentiam carnis; sub lege, trahitur ab ea; sub gratia, nec sequimur eam, nec trahimur 3b ea; in pace, nulla est concupiscen- Ua carnis. Ánte ergo legem non pugnamus, quia PATROL. CIII.
dit. Origenes ait de lege : Sicut ipse justitia est, ex quo omnes justi fiunt, et veritas, et vita, ex qua om- nes vivunt; ita et ipse lex est, ex qua omnes in lege sunt : veniet ergo ad judicium, non tanquam qui in lege sit, sed tanquam qui lex sit. Quzerendum utrum justi sub lege sint; ad quod respondendum : Sicut justi Deo subditi sunt, sicutque Deus lex est, ita quoque sancti legi sunt subjecti : czeteri vero Mosaicze legi non subduntur, nam et Apostolus ait : Non est justo lex posita. Nunc autem sine lege justitia Dei manifesta est. Justitia Dei est sanctificatio per fidem, et remissio peccatorum. Sine lege. Sabbaü scilicet, et circumcisionis, et neomenis, et vindicte : non tamen sine sacramento divinitatis Dei, quippe cum justitia Dei de sacramento Dei sit. Testificati per le- gem et prophetas. ideo hoc addidit ne indulgentia peccatorum contra legem videatur, quippe quz olim in lege promissa est futura esse per adventum Sal- vatoris. Ideo autem justitia Dei dicta est, qua vide- tur esse misericordia, quia de promissione habet ori- ginem : et promissio Dei, cum redditur justitia, Dei dicitur. Justitia autem. Dei per fidem Jesu Christi in omnes et super omnes qui credunt. in eum. In omnes Judzos et Gra:cos, quantum ad interiores ipsorum animas pertinet. Et super omnes, hoc est, supei corpora lavacro sacro baptismatis. Aliter, in omnes Judzeos, et super omnes, id est, gentes et gentiles populos. Requirendum sane quare in superioribus dixerit Àpostolus, Per legem enim manifestatio pec- cati, nunc sine lege justitia Dei cognita est. Ad quod dicendum, quia omne quod manifestatur luz est. Pec- catum, quia lux non est, non manifestatur, sed agnoscitur : idcirco et in superioribus agnitionem peccati aptius dixerit. Omnes enim peccaverunt. Sup- ple originaliter in Adam, et proprize voluntatis prze- varicantia. Et egent gloria Dei. ld est, gratia Dei, qui non habent suam gloriam, quia creati sunt. Justificati gratis. Hoc est, sine ullis operibus praece- dentibus, per baptismum gratis peccata donavit. Per
, redemptionem. (jua nosredemit suo sanguine de morte,
qui per peccatum venditi fueramus, licet sumus nostris alienati ab eo delictis. Christus autem nos re- demit, offerens se pro nobis : permisit enim se [morti],
i5 | S&pULit $OUTI : | u nesclente diabolo; sed quit Yirtitem ejus [superare] A Jess, que soltieet niodittofem. ses. ad deitatem
non potuit, orinies quos tétrébat, simu! cam eo dimisit. Quem. propostit. ld ést, disposuit Deus yropitimm se fatürum esse Irrmano generi, si credant im sanguine ejus $e esse liberandos. Ad ostensionent justitie snc. Hoc est, üt promissunr éuuattt pafam faceret, qao nos « peccatis Iberarét, sicut ante promiserat ; quod cuin iimplevit, fastum se ostendit
Propositim propitiatorem Dent: Proptetea passus est Christus, tt propositunr Dei sedatef; qtro tàndenr punte dectevetat peccatores. Alitet sciems Deus propositutt Yoltntatis sux, quo censuit peecotoribüs stffjvehife; tut his qui sunt apud saperos, quant his quà Mtférno detinebantat, ttresqae diutissime exspe- cteVit, eaeuzns Sententiam qua justem videte em-
Christ), 4éd humanitatem seforéóndam doceret. Lon- gitudo ergo ejus portet et latitudo : lorgftuds Had signifieat, quod tendit ad Deum Trinitetique sóeia- tur ; latitedto, qued fnter hominea; qui ttam epatio- sameqfé viam ineedete. sofent, eotrtersstuf : et ideo medtstoris jeete homine neneupatut, duié; et dial, anima h»c saneta, media quedam! fuit inter dieisi- tateen Trinitatis et fragilitatem hormatfistie : ehera- bir plenitedo sclentiatum, sieut de Christo dieit Apo- stolas: Fr quo surtt otmtes thesauri sajflentie et scientie. Sed et ilItd observa quod noti dizit, Cherub aherin ex latere dextro, et €herub altad ex fatere sinistto ; sed ait, Cherub unum ex latete hoc, et Cherub aliud ex la- tere altero, utostenderet fn ifo propitiatoblo, loe est irr
nés dmmiberi; tà ostetidteret nobis quod olim decréve. B anima Christi, smisttum hihil faisse : facies (toque
rát hinhanutn genslibetsre per Christum. In susten- tafiene. Ad hoé spectars üt tatidemr nos liberaret. In Noe tertipote. ratis videlicet Novi Testamenti. Sus- téhtstio Dei est, vbi peccator non statim ut peceat, sed Seeundeti iod ibidem dizit Apostolus, per ps- tletitiamn Dei &ddeacitar ad poenitentiam. Bene vide- let eddit, in Aoc témpore, 'priesentis enim secti terapore, ih sustentatione Dei, est justitia Dei ; faturj véro, In retributione. Certum est in. omnibus pene leeis, Apéstoli sensum 6x legis et prophetaram ma- nare thosturis. inquiramtis ergo ubi appellationem propitietoril imvénerif, et uhde hoc nemeh sssempse- rit. Mesnin? in Exodo Mqáentem Dominum ad
Moysen, 6i praceipiientem que üporteret eum facere,
primo qiilest mandare arcani, et vectes ejus, atque C
anmulus per atc» latera feri. Post hse F'aéies, th- quit, prepitlatorium ex auto puro, duobus cubitis et setis lofigihidinem ejus, e£ unum. cnbibwi ef sethié latitudinem ejus, et facies duo cherubin aüren. inter- tornata, et iperpones ea per singula latera. propitia- torii, ei [ncies ut duo cherubin sint ex. duobts. [ateri- bus ejus, extenderitid alas stas, et obumbrantia super propitiatofiwm, et [acies cotta s» iiper propitiato- riim ; & imponet propitiatorium super arcam, et. ín arcani mitte? testimonia que dabo, et inrtotescam tibi ; inde et loquar ad. te desarsum auper. propitiatorium inter medium duorum cherubin, que sunt super. ar- cam testamenti, secundum omnta quie pracipiam tibi ad filios Isract (Exod. xxv). Evidenter spparet quod nomen propitiatori? Apostolus in his locis inventum, in suis muaric litteris posuit. Potest dutem arca testa- menti, sameta ejus caro, im qux beata frec anima collocattre, intelligi, habens in se testimonia Dei, qus intellígantur Christi. Sed et quod latitudo ejus unum et dimidium cübitari habere metnoratur, pro- phéta quidem: adinirandz ac singularis vocationis deseribitu*, non tamen ex toto in duafertt numerum, quit interdorn etiam pro immtndis ponitur, corruis- se : quirmis éníim eartem natur stisciperet, ex tn- cotitarinat4 (3mert virgmme assumpsit, et casta sahicti Spiritus operatione : propterea ergo Apostolus de mediatore disserens, evidenter distinctione sigtiavit, dicens : Afediator Dei et hominum, homo Uhristus
contra $e invicem, super hanc beatam átümam: Cherubín vero kabere dicitur, per quod corisors ei, et consonum a filio Pet et Spirítu sancto sensus dí- vinitatis infenditur. Quem proposuit Deus, etc. Magts de anima Jesi qaam de Deftate dictutn sentitur : proposüit enim intelligit, quas] prius posuit, hoe est, priusquam esset : quod énfm ést, ponitur; quod nondum est, proponitur : tión. ergo cotivetit de eo «ui semper érat, id est, de Verbo Dei dici, quod propositus etat, sed dé anuitoa ejus.
Ubi est ergo glotiatio tua? Reddits tatione, ad Ju- dzos loquitur quí agunt sub lege, quod sine causa gloriantur, blandientes sibi de lege, pfopterea quod sínt genus Abralie, aut quód precepta Dei recepe- runt pef Moysen. Ubi ést ergo gloriatio (üg, in qua
gloriabaris fe operibus miéruisse Justitiain? per quam
legem, subaudis, &nó xewo3. Exclusd est. Exelosa est gloríatio Judaica, oii per légem operum, sed pet legem fidei, quas est in Clifisto. Ubi ést ergo gloria- tio tia? tanquam interragantis sermone dixerat Ápo- slolus, et ad hxc ipse respondet ; Exclusa esi. Et rursum quasi ipse intefroget, ait : Per quam legem? Operum ? et respondet sihi Iu :
Non, sed per legem fidei. In przesenti leco duarum legum facit iterum mentionem, ef dicit legem ope- rum, et legeni fidei. Considera etiam ipse qui legis, utrum ad legem Moysi, et legem náturalem sermo hic debeat iuicliriari, ad legent littere, et àd legem spiritus : gloriationem vero talemi dicit, qualis erat illa Pharis:i, dicentis : Deus, gratias libi ago, quia non sum sicut citerl hoinines, raptores, injusti, adul- tetl, sicut publicanus iste. Hzc fortassis vere dixit, sed secundum Domini sententiam, morbo jactanti: corraptus, nou descendit fastificatus & templo. Talis ergo gloriatio, quas véníebat e operibus legis, excfu- ditur, qux nori habet humtlitatent crücis Cliristl, in qua gloriatur, qui dicit : fihi autem absit. gloriari,
nisi in. cruce Doritini nostei Jesu. Ühristi, per guem
mihi mundus crücifizus est, et ego msthdo. Arbitra- muf etit fustificarí Rominem per fidem, etc. Sine quibus operibus legis &postofus fustiflcari fiominem per fiet dixisse credendus' est? scilícet circumci- sionis, et sabbati, et coterorum hujusmodi, not
A5 | COLLECT. ÍN EPIST. AD ROM. A6 absque justifie operibus, de qtfbus beatas Jacobus A dicitur naddt, et non ex niuliere. Legem ergo désirti
dixit : Fides síne operibus mortua est : Hic autem de illo dicit, día ad Christam veniens, sola, eum cre- dit, flde salvatur, Addendo autem, sine operibus le- gis, ostendi ease etiam gratix opera, she quibus morífua est fides. Quomodo justificatur homo sine operibus legis? Credit aliquis, percipit fidei sacra- menta, et mortuus est : defuit illi operandi tempus, plane dicimus Justiflcátum, credentem in eum qui justificat impium : erga Iste. jostificatus, et operates non est. Impletur sententia kposteli, dicentis : Arbi- tramur justificatl hominem per fidem sine. operibus legis, ut lateo, qui cut Chitfsto cruciffxus credidit, et justiffeatus est, Potest ergo homo justiftcari ex fide sine operibus legis, cum fldes per. dilectionem ope-
mus per fdein? Legem ergo, qua eiroumeidi prace- pit, seperfieam judiesmus? Absit, Imo stare facimas verum es&e «quod dixit, legem legi, Testemegtum Testamento, cireumcisionem cireemeisioni, sucoee
garam. (uomode voro se legem confipmerd proenun-
tiat, qui in superioribus dixit quia nen justificahitur omnis earo ex eperibus legis? Et Salvator in Ewan
gelio. dixit s-quia Moyses de me seripsit. Qui ergo noe erodit Christo, legem destruit ? legesque ton
firmat, qui eredit in Christem. Sed non est gue- tereuuduin quod contraria sibi sctibere videter Ape- stolus cum in presenti quidem diei nom desinere se legem, sed confirmare ;in secunda vero ad Co- rinthies ita seribit : Quod si. minieteriunt morto i»
retur in corde, etiamsi foris nom exit in opere. For- B litteris fotmatim i». lapidibue, faetum e«t. in. gloria,
tassis autein haec allquis audiens, resolvatur, et bene agendi negligentiath eclplát : siqeidemr ad jestiB- candum sola fides sufficiat. Ad quem dícemus, quia post justificationem si injuste quis agat, sine dubio justificstionis gratiam sprevit, meque enim ob hee quis accipit veniam peccatorum, uf. Püisum sibi pu- iet peccandi licemtram datam ? Indülgetrtià nsmque tion füturerüm, $ed proteritoram ctimitum datur. Quoniam quidem tnus Deus, eic. Yd est, Fadéseos cre- dentes per proputium, gentes vero jastiieatas per fidem Chrísti sigirificat, id ipsum est et fide, et per fideut : sed Sctiptdrárum mos hic est wf in eisdem causis malit mutare quati repetere sermonem, sient mi Devide setiptam est ? Propter. Abrafiam. sereum
ita wt noit. possent filii Ioracl in fecitm Meaysi vespi- cere, propter gievi&t vultus ojua quaes destonióur, quo- moda son» meg ministerium spiviéue exit in. glo- ria? eto. (HI Cor. ni). Non est iiem qued dixit, legem desivuhnue, e$ lex desetruar. Peulue ergo ip pre- senti loce hoc proütintiaf, quód legém ipse nen de- struat : ham etsi destruitur len per eam, qne» auper- eminet gloriam, hon pet Paulum, neque por alius aliquem sanotorum destruitur. Unde 6t ipse. Demi- nus dieebat : Nom cesi. sclyere legem, sed adimplere (Matth. v). Nulias ergo sanedoram, neque. Domievts ipse destrwit legein, sem glérir ejus temporalis & preeteriens, a gleria zferna et pormanente destéuiu se supersit. Nain ex. Compsdatioyes seajoris yderidi,
finm, e$ ]saac difectum a te (Ps. ere). Non tili vi- G que in Cbristo est; ebtegt cs obserrari e2z gloriam, detor. saperffua. owrtino haberi ista propositionis ^ ques in lege qst, dicit;
mne commutatio : invehitmes enite aD eo im se Yocis diffetértiam distinctionis hujas esse Hétoostiito obsefvatam, siet de Deo loqaitur : Quoflain às ipes, et per ipsttin, et in ipso [acta sint omnia. YÀ won 10- lum Spostolus Penlus hare distinetiejum obser- vatitlas tenet, sed et Joames, qui eum de Verbo Dei dicat : Quod. omia per ipsum facta. sumi. (Joan. ?), vitam rfon ipsum, sed in ipso factam esee testatur dicens : ()étod facium est ih. ipso vita ost. FA «nod eit, ex ipso, primo erestioris otwrritrin, et hoc isum quod qti sunt ex Dee esee ctepereet, stenifieantiam dedit. Pe? ipst, qued ea que prius facta fue- rant, regunto? et dispensanter per eum, s quo strb-
GAPUT IV. .
Qsié exa inbesnisse Kicemus Abreham patroew: no- strum secundum vsarneém ? Revoeat illos ad eaput eirewmoisjenis, nt quod ab iae comsiteri ,. id hnabeatur ?x toto; Iiimd praetereundum tiinime vide- tui quód patrete mostrum seeafidunm earbenr foeavit Rhbrahzm: gentium etemim pater Abraham seeun- dum fldem, nen secu&dum carnem videtar; Si onim Abraham ex operibus legis justificatus est; habet gle- fíam, sed hon epsd Deum. Hoc proposuM sibi : mam Abraham es fide Jestiftozstus est, quod nalis. debiiam est; sed quod «qui legent servant, sivo Moysi, sive nature, justiffteántür ad prodóhs, nee re? fiut pne-
sistendi initiam trahunt. Im ipso, quod hi qui jam ^ sentí judicio. Ideo ait : si AbroAtni e» operibks logis correct: et etendati sunt, in ipsius perfeetione — justificatus est, note aipmd Deurh. babet gloriam » qeód consisieht. Potes et in presenti loco taBs qte- — qui fecerit legem vivet 1n ea, 1d est, noa raorieter dam obeetvarí differenti; ht eiteumeftio; que — wt reus, nec tamen meritein ex hoe liabebit apud
velt locó priino et. orditié jastifteatur, ex ftde, et nor per fidein justifieata iniethoretur; przypotiunt ve- ro, quód sécunde loco ad jastiftestionem trahiter, nott ex lide, sed per fidest justificatar. Puto in ea
Deum. Quare meritum: apad Deum habet &brabsm, sed fidei eausa. Cum superius doas proposwerat le- ges, quarti unam óperemw, siam fidei sppellavit, per qaam legem fel excludi gierificationem dieit
differentia designari quod sofiptum est : Sicut erm — eotum qui in legis operibus glorianter, et prowen- mulier es vire, ità. o£ vir per mtdierem (E Cor. 31);;— Uaverkt fide justificari hominem sime openibus legis, primo eienim loco vir est, ex quo descendere muller — consequenter nane, ut h»c de Seripturid asserven- dicitar, et now pe* virum; secemdo vero loco per — tur, Abrahe producit exemplum, et dieéé : Quia meilierem) vir, qeis thinistrare quodam modo videa- — Abraham si ex operibus legis yustificatus eet, habet glo- tur mulier auctori viro, et ideo per inulierem vir riam, sed non apud Dewn : quod quidem sine arte
41
SEDULII SCOTI
dialectica disserit : nam si is qui ex operibus non À introducens, quam prius fuerat malorum, tegere
habet gloriam apud Deum : Abraham autem constat babere gloriam apud Deum, non ergo Abraham ex operibus legis justificatus est. Per omnem itaque hunc textum Apostolus hoc videtur dicere quod dux quedam sint justificationes, quarum unam ex operibus nominat, aliam vero ex fide ; et aliam qui- dem qua ex operibus est, dicit habere quidem glo- riam, sed in semetipsa, non apud Deum : ut pote apud inspicientem corda hominum, et scientem qui credit in occulto, et qui non credit. Et ideo merito apud solum Deum habet gloriam, qui affectum fidei ejus pervidet in occultis. :
Quid enim Scriptura dicit? Ac si diceret, Inter- rogemus Scripturam. Credidit Abraham Deo. Hic
peccata dicatur. Übi vero jam ad perfectum venerit, ita ut omnis radix de ea. malitie penitus ampute- tur, ibi jam summa perfect»? beatitudinis promitta- tur, cum nullum possit Dominus imputare pecca- tum. Iniquitas sane a peccato hanc habet differen- tiam, quod iniquitas in his dicitur qux contra le- gem committuntur : unde et Grecus sermo &vopiox appellat iniquitatem, hoc est, quod committitur contra legem : peccatum vero etiam illud, si contra quod natura docet, et conscientia arguit, delinqua- tur. Beatitudo ergo hec. 1d est, remissio peccatorum per fidem. In circumcisione manet tantum, an etiam in preputio? Ac si aperte diceret : In utrisque ma- net, quia tribus legibus haec beatitudo ascribitur,
sermo ex Genesi sumitur, ubi non Abraham, sed B vult istam beatitudinem tribus temporibus desi-
Abram dicit ad Deum : Quoniam non dedisti mihi semen, hic vernaculus meus hereditabit me. Et dizit Dominus ad eum : Respice ad. celum, et numera stellas , -si potueris dinumerare eas, et ait ad eum: Sic erit semen tuwum. Et credidit Abraham Deo, et reputatum est ei ad. justitiam (Gen. xv). Ei autem qui operatur merces secundum gratiam. Quia non illi gratis donatur justificatio, &ed merces redditur operum pristinorum. Et vero qui non operatur. Convertentem impium per solam fldem justificat Deus, non per opera bona, qux non habuit prius, alioquin per impietatis opera fuerat puniendus. Hoc.dicit quia sine operibus legis credenti impio in Christum, reputatur fldes:ejus ad justitiam, sicut
gnare, naturz, circumcisionis, Christianitatis. Dici- mus enim. Hoc cst, sensu legis loquimur. Reputata est fides Abrahe ad justitiam. Omnes enim confite-. mur et consentimus, ut quod ratio de Abraham in- venerit, hoc de cxteris observemus. Áb origine in- cipit, ut omnem tergiversationem cavillationis exclu- dat, quà quia a capite excluditur, non habet unde in- cipiat facere questionem. Quomodo ergo deputata est, in circumcisione, an in preputio? Hoc est, videamus utrum circumcisio ex justitia, an justitia ex cir- cumcisione sit nata. Et signum accepit circumcisio- nis. Ne dicerent ergo, Superflue circumcisus est, signum ait esse justitiz, non augmentum. Signaculum accepit justitie. Illius quam preputii
Abrahs:et hoc justum est. Credere autem non * C; fides meruit: tam enim perfecta fuit et pretiosa, voluntatis est : neque enim potest cogi ad id quod - ut signaculum mereretur : semper enim res plena
manifestum non est, sed invitatur. Quamobrem assentientibus prwmiis afficiendus- est, sicut et Abraham, qui quod non vidit, credidit.
Secundum propositum gratie Dei. Id est, quo gra- |
tis proposuit per solam fidem dimittere peccata. Sicut David dicit, Beatitudo hominis, etc. Beatitu- dinem hominis, remissionem peccatorum per fidem appellat: magna beatitudo est, sine labore legis et posnitenti», Dei gratiam sola fide promereri. Ini- tium justificari a Deo, fidesest qui [quz] credit in ju- stificantem, et hsc fides cum justificata fuerit, tan- quam radix imbre suscepto hsret in anim: solo, ut cum per legem Dei excoli ccperit, rursum in eam surgunt rami, qui fructus operum ferant. Non ergo ex operibus radix justitize, sed ex radice justitizse fructus operum crescit: illa scilicet radice justiti», cui Deus acceptam fert justitiam sine ope- ribus. Beati quorum remissa sunt. iniquitates. Quod remittitur, non tenetur, et quod tegitur, non appa- ret, et idcirco minime imputatur. Vide si potest iste ordo in anima una eademque intelligi, ut quia ini- fium est conversionis animse, mala derelinquere, propter hoc iniquitatum remissionem mereatur ac- cipere. Cum autem ceperit bona facere, velut sin- gula queque quz prscesserant mala bonis recenti- hus obtegens, et abundantiorem bonorum numerum
* Non videtur redundare.
signatur. Sive ut ostenderet quia justus et fidelis esset, qui dolorem sibi mandato Dei non dubitavit inferre, non putans esse superfluum, quod a scien- tiarum Domino jubebatur : sicut nec parricidium credidit impium, quod fons praeceperat pietatis. Profundam in his Pauli sapientiam contemplamur: fortassis enim aliquibus eumdem sermonem dicere videretur, id est, signum et signaculum : sed mihi uterque sermo multam inter se videtur habere differentiam. Signum namque dicitur, cum per hoc quod videtur, aliud aliquid indicatur : sicuti, verbi gratia, de ipso Domino in Evangelio dicitur : Ecce hic positus est. in ruinam, et in resurrectionem multo- rum, ei in signum cui contradicetur (Luc. n) : con- . tradicebatur enim, in quo Christus venerat, quia . aliud in eo videbatur, et aliud intelligebatur. Caro cernebatur, et Deus credebatur. Sic ergo accepit , Abraham signum, et quod esset signum in conse- . quentibus dicit : circumcisionis, inquit, et ostendit quia carnalis tunc illa circumcisio, signum erat , Spiritualis circumcisionis, qux non in carne susz2i- pitur, sed in corde. Quod vero dixit, signacula.x, ita intelligendum puto : signaculum dicitur quod . alicui rei servandz pro tempore custodiz ponitur: quomodo alius, nisi ipse qui impressit, debeat re- signare. Per istud enim signaculum, ut exponit
49 COLLECT. IN EPIST. AD ROM. | 5o Apostolus, justitia fidei, quam in preputio positus A enim lex factorum, id est, observatio sabbatorum,
Abraham accipere meruit, judicatur et pater esse multarum gentium. Et ut adhuc apertius de signo et signaculo disseramus, cum signum sit, ut dixi- mus, ubi indicatur aliquid per hoc quod videtur; Signaculum vero, ubi clauditur aliquid et non patet: potest etiam ita intelligi quod mysteria in lege et patriarchis adumbrantur, hujusmodique erant, que et signis indicanda essent, consignaculis ob- servanda. Quod ergo signis indicanda erant, in his qui credebant ex gentibus, signum accepisse dicitur
Abraham. Quod vero his ex circumcisione non
erant credituri, observanda erant et obtegenda, signaculum accepisse dicitur, quod signaculum uti- que illo in tempore designabitur, cum in novissimis
neomeniarum, circumcisionis, escarum discretio, animalis mortui sanguis, mustelz:e observatio. Non omnem prevaricationem generaliter in hoc loco annuntiat appellatam, sed ejus qui in lege positus deliquerit, ut gravius delictum videatur ejus qui per legem prohibitus peccat, quam ejus qui nulla lege fuerit commonitus. Ideo autem ex fide. Subau- ditur, heredes sunt. Ut secundum gratiam firma sit. promissio. Firma esse non potest omni homini ex omni gente promissio, nisi fuerit ex fide, quia origo promissionis ex fide est, non ex lege, quia qui sub lege sunt, rei sunt : promjssio autem reis dari non potest. Quia patrem multarum gentium posui te. Hoc est, non tantum unius generis Israelis. Ante
diebus postquam plenitudo gentium introierit, omnis B Deum. Recte attendit ex sua interpretatione Apo-
Israel salvus flet : ideirco ante Ahraham justifica- tur in fide, dum adhuc circumcisus esset, et postea circumciditur, ut ostenderetur primo pater futurus multarum gentium, et postea eorum qui ex circum- cisione credituri sunt : neque enim hi qui secundum carnem nascuntur ex Abraham, filii Abraham di- cendi sunt, nisi fldem et opera Abrahain habeant: efficitur ergo utriusque generis pater. Non enim per legem promissio. Quia promissio quz facta est Abraham, non ex Moysi lege constiterat : ante enim quam Moyses legislator existeret, Dominus Abrahz dixit : Benedicentur in te omnes tribus terra, hoc est, hzredem tactum esse totius mundi. Ut heres esset mundi. Sive ut in semine ejus, quod est Christus,
" benedicerentur omnes gentes, qui sunt date illi in C
hzreditatem a Patre : sive ut cum eo recumbant gentes in regno celorum. Si enim qui ex lege here- des sunt. Si illi soli, ut vos vultis, circumcisi hz- redes sunt, non implevit Deus promissum Abrahz, ut patet esset multarum gentium : et si ita est, jam videbitur Deo sine causa credidisse. lllud etiam sciendum quod sicut non ex lege Moysi promissio facta est ad Abraham, ita nec per legem naturz, sed per legem fidei justificari promeruit. Quamvis enim lex natur: de bono et malo testimonium red- dat, secundum judicium conscientixs, tamen legi fidei non potest ex:equari, qua Deo credidit Abra- ham, et justificari meruit, atque amicus Dei appel- lari. Lex enim iram operatur. Ut penitus ostendat non posset justificari hominem per legem, sed, sicut ante ponit, per fidem. Non ira ergo lex est, sed iram operatur peccanti, id est poenam non agnoscit, sed vindicat : poena vero per iram generatur, ira autem nascitur ex peccato. Vel : Lex enim iram operatur, quia lex non donat peccata, sed damnat; et ideo non potes omnes gentes filios Abraham facere, qui secundum quod omnes sub peccato inventi sunt, omnes erant utique puniendi : fldes autem, dimissis per gratiam peccatis, omnes credentes filios efficit Abrahz. Ubi enim non est lez, nec prevaricatio. Hoc est, sublatis reis de potestate legis, data venia, prevaricatio nulla est : justificati enim sunt qui per prevaricationem legis fuerant peccatores; cessat
stolus ante Deum. Cui credidisti. Hoc est, pater po- Situs est multarum gentium, ante Deum cui credidit. Aliter, ut unum Deum doceat omnium, loquitur ad gentiles, Abraham justificatum esse ante Deum, in quem gentes eredunt, ut sit talis sensus, cui credi- disti, o gentilis popule: qui vivificat mortuos, hic mortuos ad generandum ducit, ut presenti causs conveniat. Hoc dicto ad fidem Abrahz gentes in- vitat, qui cum esset in prsputio, credens Deo je stificatus est cum sua conjuge : cum enim essent senes ambo, revixerunt ita, ut non diffideret habitu- rum se ex Sara filium, quam sterilem sciebat, in qua jam fluxus muliebrium natura defecerat. Et vocavit ea, Id est, viscera muliebria, que non sunt fecunda scilicet. Tanquam ea. Hoc est, viscera. Quo sunt. Partu videlicet fecunda, ut Cetbura foit: quamvis in principio creandi vocaverat qus non erant, et.statim esse coperunt, tamen hic quia jam non erant, eis tempora generandi vocavit.
Qui contra spem. in spem credidit. Contra spem nature erat ut centum annorum homo ex muliere vque jam fessa, qui etiam in juventute sterilis fuisset, semen suum sicut stellas coli et arenam maris crederet esse futurum. Cum non spem habet generandi Abraham, credit Deo, sperans contra spem generare se, sciens omnia posse Deum. Item secundum alios. Qui vivificat mortuos. Idest peccato- res, qui secundum interiorem hominem mortui sunt. . Et vocavit ea. Hoc est, genera gentium, ut sint in fide. Tanquam ea que sunt. Id est, tanquam patriar- chas, et prophetas, et apostolos, qui sunt in fide perfecta, constituit. . Non consideravit. corpus suum. emortuum.^ Nihil nature considerat fides, quia omnipotentem novit eum qui dixit. Quzritur quomodo Abraham emor- tuo corpore de Cethura filios genuerit, qui de Sara ante non potuit. Idcirco ergo de Sara non genuit, quia vetusta erat et sterilis : in illa vero quasi in juvene cursu nature facile potuit generare. Sie 8olvi solet et ista quistio : Quod de Cethura postea genuit Abraham fllios, quia donum gignendi quod a Domino accepit, etiam post obitum Sar» uxows mansit. Item Ambrosius ; Non consideravit corpus
-
5n SEDUIAM SCOTI 59 suum emor(uum : hortatur gentes ad hanc fidei fir- A pacem Dei venimus, quando adversus diabelum per.
mitatem, ut Dei promissionem et gratiam sine ali- ua ambiguitate suscipiant, securi exemplo Abrahz. Quomodo is videbitur emortui corporis, qui multo senior effectus quam tunc erat, et uxorem accipere, et sex liberos procreáre possit? ltaque dicamus Abraham non infirmitatis emortuum, sed secundum illam virtutem sanctorum, luit in illo mortificatio etiam membrorum, nam non incitabatur luxuria, non urebatur libidine : hoc idem erat et in Sara, quia defecerant muliebria. Non erat in illa lascivia mulieris, aut incontinentix solutio, neque in usum libidinis przcipitabàntur inviti. Sed et tu si morti- ficas membra tua, qux sunl super terram : si abje- cto omni fervore libidinis, eniorluum corpus serves, et nullis óbnoxiuifi vitiis, pólés generare Isaac, quod est gaudium. Et hié est primus fructus spiri- tus, potest semen tuum el opera ascendere in cc- lum, et efficeré operà lucis, et stellarum lulgori splendorique conlférri, üt cum dies resurrectionis adfaerit, tanquam stella differas in claritate. Àm- plius adhuc díco,'potes, sí tami purus mente, tam $anctus corpore, tam immaculatus áctibus fueris, etiam ipsum generare Christum, seeundum illüm qui dicebat : Filtoli met quos iterum pafturío, donéc formetur Christus fn vobis (Gat. 1v) ; et sieut ipse Dominus dicit : Qui fecerit voluntatem Patris mel, qui in colis est, hic est mens frater, soror ?t maler. Non fesit diffidentia. Nec de senectute possibili- tatis neéé de magnitudine promissionis dubitavit :
née enhn Sdes habet meritam, cum humana ratto C
ptóbét experimentum.
Bans gfóriam Deo. "fanquam de petcepto dono gratias agens. Non est uutem scriptum propter iptum tantum. Hoe est, non ut ejus fidem solam sciretóus, sed ut ejus quasi patris imftemuy exemplum, quià si nós ita eredamus Deo ut ie credidit, etiam nóbis tepttabiter fides ad jastitiam. Hoc modo competesa- ter videbitur habita cómparatio fidei Abraham , et eorum qui credunt in eum. Qui suscitavit Jesum Chri- sium. Quid quod ille futurum credidit, sicut de eo PBoménus dicit: Quid Abraham pater vester exsuttavit, «t videret diem meum; el viit, et gtvisus est (Joan. vil, a wobis ereditur faetum. Qui traditus est propter deticta nostra. Ut estendat quod ea pro quibus Chri- stus tradítus est, etiam nes abhorrere debemus et abjicere: quomodo enim alienum nobis et inimicum ducitur omne peceatmm , »ro quo Redemptor noster traditus memoratur in mortem ? Resurrexit proptey jyeetíficatonem nosttam. Justificat Christus eos tan- tammodo, quí wovam vitam exemplo resurrectiónis ipsius susceperunt, et vetusta injustitiz atque iniqui- tes indementa, velut causam mortis, abjiciunt.
CAPUT Y.
Jusrificati igitur ex fide pacem habemus ad Deum, per Dominum nostrum Jesum Christum. Pertractata causa, quia nemo eorum ex operibus justiflcatus sit, sed omnes ex fide, quod exemplo Abraham probat, pacem habere eos hortatur ad Deum. Tunc magis in
sistimus, et quando adversum carnis vitia dimicá- mus. Et quia Dominus Jesus hujus gratie minister est, per ipsum pacificati sumus Deo.
er quém accessum habemus per Ridem in graliam istam. Hoc est, per Quemi accesserimus prope, qui eramus longe. Quomodo accessum habeamus per Dominum nostrum Jesum Christum, ipse Salvator ait: Ego sm ostium, nemo venit ad Patrem, nisi per me (Joan. x). Sed videamus quale est osiium, ut sciamus quales esse debeant qui intrant per ipsum, et accessum habent ad gratiam. Istud ostium veriias est: et sj ostium veritas, non possunt introire men- daces. Et rursum : istud ostium justitia est, et per osiium justitia: non ingrediuniur injusti. Istud ostium
B dicit: Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde
(Math. x1). Per ostium ergo humilitatis el mahsuetu- dinis, nec iracundus ingreditur, nec superbus.
In qua. stamus. Ídeo dixii stantes, quia Jacuimus prius. Et gloriamur in spe glorie fliorum Dei.
'Gloriamur noS sperare glorlam filiorum Dei, qua
justi [ulgebun sicut sol iy regno Patris eorum (Matth. yin), et erunt sicut angeli Dei in coelo. Movet me cur non dixerit se gloriari it gloria Dei, sed in. spe glo- rie Dei, in quo deesse quidem aliquid elocutionis videtur, ita ut subaudiri debeat, in spe videndz glo- riz Dei. Non solum autem hoc, sed et glorigmür in tribulationibus. Non solum in glorié spé, sed etiam in saluberrixmjis tribulatioiribus gloriamur, ii magni- tudinemy praemiorum sperantes , sicul Jacobus àil : Ümxue gaudium exístimdte, cum in terlaliones varias incideritis |Jacob. 1). Unde ét optaré debeniüs aliquid pati pro nomine Domini, ut acquiramus de tribula- tione flnienda premium infinituin : considerato eiim praemio, nullum possuraus conilignumi xstimaré Jà- borem. Habemus ergo unde glorlemur: magna enim gloria est de imis ad summa crescere, el de nihilo ad maxima pervenire, de liió ad ccelum, et de ser- vitute ad regnum: si tamen omni seculi gloria cl jucunditate contempta, in illo solo, quod nobis pro- mittitur, gloriemur : et si hoc feceris, tale est, quale 8i quis, nummo plumbeo contemplo, gemmam regiam consequatur. (Quanquam nec sic sit digna compara- tio, quia his quamvis pretium distél, manet ulrisqué comparatio : ibi vero incorrüplibilibus éorruptibilià, et :eternis caduca éomparantur : Scientes quod tri- bulatio patientiam operatur. Boc esi, tribulationem patientiam operari, si tribulatio ipsa molum non patiatur infirmitatis, aut dubitationis.
Patientia enim probationem. Quia patientia si lalis fuerit, qualem dixit, firma videbitur probatio, unde S3lómon àit: Vasa figuli proba! fornax, et homines fustos tentátio (Eccli. xXvn).
Probatio autem spem. Spes yero quia probatur, videtur nec immerito dici : dignus enim scitur acce- pturus remunerationem in regno Dei. "ribulatie sanctorum proprie est, impiorum vero e£ injustorum flagella appellantur : Denique in psalmo sic dicit. Multe tribulationes justorum (Psal. xxxin). De jstis
& COLLECT. IN EPJST. AD ROM. n
aulem aià: Mul/a ffagolla pescotormm (Psal. xxui). À salvos facipt in vita ipsius, cum resnrrezit a aortuis ! Spes auem non con(undit. Spes (oturorum omueu — quia eiut. mors ejus a. diabolo aes eripuit, ita vita eopfugiopam gexpeli&, nde probMur nop habore — de diejsdici storna. mort? nos düberebit: ilem pro fidem, qui in. prexeps confunditar. Spes non con- — perseiutóribus Filium mori perroisit, quid faciet pro fenda , dum. einli noe 9t hoboles e. porfdis judi- — jstcolis, niai servot eos &b ira ventura ?. Nom so- (QM. luep. edem hec. Id e$, 6n solem nobis per Christum Quis charitas Doi diffusa out in. cordibas nostra — dirins glori, sicut disit dasnpes apostolus; JVon- per Spiritum eancium, qui deíus est sobie, Mognitude — dum apporuü quid eximius, acnus quoniam cum oppa- beneficjorua exhilet ia se maqiiéudiuem charilatis, — ruerit, siumias vi erimus (Joan. su). Per quem nunc qua confundi eL tiere pep novit, lllud copsiétran- — reconciliktionem acotpanus. Ut qui aequontes Adam , dum iibi videiur, uuunne bie charitatem illem di- — disoesaerasens & Deo, per Chrisuume reconciliezaur cat, qua nos diigoguw Beum,an iam qna diligimer, — Dee. Reconciliatio antem Dei eot, eum ejus iza fini- diffqsam 668e per Spiriaua sanc in cerdibus no- — tur, Nam quemedümodwa per unwn &oginem ig huuc siris ; e$ siguidem illa cheritas, qua Deum diligamug — endum intravit peccatsum, etc. Gum Bupra aperuls- inteigjar, ere iele ascertiome mon indigot: si — Rel arcega secreta mysierii, quod cum inimici esse- vere dilíuse Dei cbarites in cordibus nostris ista po- B uus Deo por mortem Filii ejus reconciliati sumus : Gus intelligenda ek, qua daigumur a Deo, oortum — Puac oí causes OMP injnici fuerunne, vel cur morte est quod velut eumamum et maxinaum donum samceti — Filii Dei indiguerit ista reconciliatio, comsequenter Spirius cberdaiem sonat, que velut nmumere prius exponit, wi ininenjes quanta nobis pretstterit Deus, suscepto , per hne ipsum diligere possimme Deum, — et Domipus Jesus, imo ot quonia pne nobis perile- qued diligisuur & Deo, per Spiritum sanctum qui — fit, ràdicole crga euss fide, et insepanebili cbaritote datus eet nebis, Quomodo nos diligat Deus, ex hec — teneamur. Hie cum diketit, Siont par wann bominem eognoseipiés, quie non solum mobie per Filii cei — peocatum in hpac muesdus ipiravit, €& per paocatum mortes pecenta digieit, sed et Spiritum sanctam — mors, et iq at omnes bomínes perumasivi, our bon nobie dedii, qui jam ostendat gloriam (futurorum. netulit ut diceret, verbi grade , Ha et per gnum ho- Uiguid onim Ghrius, adhuc cuu infirmi cssemus, ee-— Dünen justitia intrayit ig bunc rpupdum, ot per ju- cundum iempus pro impiis mortuss est? Utquid indo- — sitam vita, ot cic in omnes homines yita partzonsit, bite pre 2obie morbuaS €sL, nisi ut mapifestaret suadi — 9m «uo emnes vivificat ubt! Hoc enim videbstur Cbaritajep ? eum $dhue peccatorum ek scelerum lap. — ppnepositi cloqmii sensus expelere. Toxees propier guoribus proxopremur, Secundts tempus. Sive quia negligendores quosque, ae forte resolyi possent , si in uis sundi tempere passus eét, tive ad tridui audirent quod sicut 1Rors in omnes homjnog por pac- tempus, nt prodicatur, mortuus est. Ad tempusesüum — catum, ite et in omnes pertransiit vita per Cbrigtum, Drs eM. qni (orta die reesurfexit a. mortuis... ooneiderqvit palam hec et publice non debere dici : Apud hopmipes mori vísus est, cune spad ipfetos Simul et ostendeas illud quod etiam per bominem vivus inferpi cleustra sonírinqeret potestate viris — Christum , juetitia iniroivi$ án hunc gundum, boc 8Ug, | e&t, in terrenos homines, et per justitiam vita, i Vig snim pro jeoio quis moriur. idcirco admi- —perusasivit àn omnes bomines, tamen nen io pre- randa esf paseio Salvatoris pro ims, cum yix pro — senli elatiaa coplingere, nat oliosis accidepe, aad his justo quis gooripur, Forte audeat quia mori pro juste. — qui multo éempore pulsopt que «Jeusa eunf, et con- Aut forte nen enden, quia nmbigue dicendum est. sidera que. abscondita syn&, Sed huic Origenis Sed ut boc facilius intelligntar, cogitemus üeri posse, — expestitieni oeourrit illud qued elihi Apostolus ait: verbi gratia, ut aliquis piseimus filius pro charis- — Sic in. Aden omnes nnoriuptyr, it& 0t in Christo om- Sio proque bomo genitore, seu fratre, vel amico mes wisificasup (I Cor. xv); aom ibi e& publico hane quolibet vitam suem effectu charitatis morti objiciat: — Salvetoris graliam, eive prexo gratie monifestiesumpo pre impio vero, proque iniasico, nullus aniwam suam p prsicet. Nee propter aegligentiores quosque im- uadit, njsi ille eolus quj est fons summe choritetis, — mensitatem grate yoee defective nelioet. Mihi ikaque bonus autem ipse est, quia et justus, dicit euima — videlur quod ig hoc apostalioo eloquio nullus defectus libi: Mandatum. justum, et sancttm, et bom. — ipest, sed analogica quadam similitude elucescit. Commendat autem euam charitatem Deus in nobis, — Gum ilaque superius nos inimieos Deo fuisse dixerat, Hec esf, dum inimicia benevolus est, et mittit eum — nunc modum ef eausam ipsius inipiritize ostendit, qui salvos faciet eos, cum utique non merentur. [n — dicens: nam quemedmedum per uvaum bominem in songuine ipsius. Id ost, non in brujorum animelium — hunc mundum peceatum inreivit, peus videlicet sanguine seounduma veterem legem. Si enim cum íni- — primitus homines mordens, et pnr peocetum mors : "aici «seems feconciliati sumus Deo per mortem Félá — sequitur anologica eimilitudo, e& ita in omnes homi- ejus, suite magis reconciliati salvi erimus in 9a — nes pertansiisee. In quo »otendum, qued ibi et ipsius. Si per mortem Chrieti salvati sumus Deo, — conjunctio vacat, sicut in mukig locis, et in. apesfo- quapto magis in ejus vita glorificabimur, si eam fge- — licis dictis boe &spe comperies. 1- Dispztemus per ritaus injitati, qai si ut reconciliaret nos sibi Deus, — quem in unundum introivit peccatum, ubi si require- Fijum merü tradidit, quanto magis recencilistos tur exemplum imitationis, diabolus invepitur. sj
—-
55 SEDULII SCOTI | 56 — contagium generationis, Adam. Proinde dicens Apo- A linquebant. Quo facto gaudebat Satanas, quod causa
stolus : Per unum hominem peccatum intravit in mun- dum, non imitationem, sed generationem volebat in- telligi : sicut enim a muliere initium peccati fuit, sic
et initium generationis a viro est: prior enim vir.
seminat, ut femina pariat. Ideo per unum hominem peccatum in hunc mundum intravit, et per peccatum mors, et iia in omnes homines pertransiit. Utrum pec- catum, an mors, an utrumque per omnes homines pertransiisse dictum sit videtur ambiguum. Sed quod horum sit, res ipsa tam aperta demonstrat: nam si non pertransisset peccatum, non omnis homo cum lege peccati, quz& in membris, nasceretur : si mors non pertransisset, non omnes homines quantum ad istam conditionem mortalium pertinet morerentur.
Ade relictum a Deo hominem in possessione habe- ret. Usque ad Moysen. Nam lege data ccpit non regnare : ecperunt enim scire homines creatorem Deum judicatarum genus humanum, et paulatim ab ejus dominio recedere. Aliter, regnavit mors ab Adam usque ad Moysen, novum Moysen , atque coelestem , non susceptorem Testamenü unius, sed auctorem Testamentorum duorum : non famulantem uni legi, sed utrique dominantem : non qui veteres jugo ser- vos genuit, sed qui gratia nos liberos procreavit. Fiegnavit ab Adam usque ad Moysen. Quia nec lex per Moysen potuit regnum mortis auferre ab Adam usque ad Moysen, non super omnes, sed in eos qui pecca- verunt in. similitudinem pravaricationis Ade. Nam
In quo. Hoc est, in Adam. Omnes peccaverunt. Quia B introivit quidem mors in mundum, et in omnes per-
omnes originali peccato infantes, immunes esse non possunt, nisi ab ejus reatu per Christi baptismum resolvantur. Manifestum est in Adam omnes pec- casse, ipse enim per peccatum corruptus, omnes quos generavit nati sunt sub peccato. Usque enim ad legem peccatum in hoc mundo fuit. Hoc dictum est, non quia deinceps in nemine fuit, sed quia non po- terat per litteram legis auferri quod solo poterat spi- ritu grati». Peccatum autem non deputabatur cum
lez non esset. Quasi ante legem peccatum non fuerit,
nec reputatum fuerit, antequam lex daretur Moysi,
cum legamus et Cain et Lamech reputatum esse pec- catum. .Et ne per singulos immoremur, in tantum
pro peccatis hominum exacerbatum esse Deum, ut diluvium mundo introduceret. Et rursum Sodomitas igneus imber et sulphurea flamma vastaverat. Quo- modo in vindictis talibus negabitur reputatum fuisse peccatum? Putabant se homines apud Deum impune peccare, sed non apud homines. Nec enim naturalis lex penitus obtorpuerat: quia non ignorabant quia quod sibi nolebant fleri, aliis facere non debebant. Non ergo lex naturalis apud Deum reos facere puta- batur: ignorabatur enim Deus, qui judicaturus genus humanum, ac per hoc non imputabatur peccatum, quasi peccatum esset apud Deum, incuriosum Deum asserentes. At ubi lex data est per Moysen, manife- stum est curare Deum res humanas, et non impune futurum his, qui male facientes in presenti evadunt. Quippe cum Sodoma et Gomorrha per ignem judi- cata sint perire, quod oblivio quidem texerat, Moy- ses autem ut confirmaret Deum judicem fore, scri- bendo manifestavit. Lex autem naturalis tres partes habet, cujus prima hec est, ut agnitus honoretur Creator, nec ejus claritas et majestas alicui de crea- turis deputetur. Secunda pars est moralis, hoc est, ut bene vivatur, modestia gubernante. Tertia vero pars ejus est docibilis, ut creatoris Dei, et exemplum mortis czteris tradatur. Sed regnavit mors ab Adam wsque ad Moysen. Quoniam non imputabatur pecca- tum antequam lex daretur, ipsa usurpationis impu- nitate regnabat mors, id est, diabolus : omnes enim suos videbat esse, quia qui facit peccatum servus est peccati : impune enim peccare putantes, magis de-
transivit, non tamen in omnes regnavit. Aliud est enim pertransire, et aliud regnare: peccatum etenim pertransit etiam in justos, et levi quadam eos con- tagione perstringit, in prevaricationibus vero, id est, quia se tota mente ac devotione deficiunt, re- gnum tenet, et omni potestate dominatur. Si vero, ut in nonnullis exemplaribus invenitur , etiam in eos qui non peccaverunt in similitudinem: Ade, mors ista, qu: in inferno animas detinebat, regnasse dicatur, intelligimus et sanctos quoque sub istam mortem, etiamsi non peccandi, sed certe moriendi lege deci- disse. Christum vero idcirco in infernum descendisse non solum ut ipse nDOp teneretur a morte, sed eos qui ibi non tam prevaricationis, ut diximus, crimine quam moriendi ditione habebantur absolveret. Infantes sunt qui non peccaverunt in similitudinem prevari- cationis Adze, quia non habent actuale, sed originale.
Qui.est forma futuri. Sive ideo forma fuit Christi, quia sicut: Adam sine coitu a Deo factus est, ita ille ex virgine et Spiritu sancto processit * et sicut ex latere Adam Eva facta est, ita sponsa Ecclesia ex latere Salvatoris formata est. Sive, ut quidam di-
, cunt , qui est forma futuri, videns requiri posse e
contrario, hoc est, sicut ille peccati caput, ita et iste justitize. Sed non sicut delictum, ita et donum. Cum superius dixisset Apostolus de Adam, qui est forma [uturi, videns requiri posse, quod si Adam forma Christi, ergo et in eo quo peccavit, necesse est ut formam Christi habeat: hoc autem de Christo vide- batur absurdum, continuo subjungit: Sed non sicut delictum, ita et donum : et incipit ex hoc sermone veluti semetipsum explanare, quomodo dixerit for- mam Christi esse Adam, nec sine arte profunda di- cendi Apostolus formam Christi esse Adam posuit, qus sit per genus similis, forma et specie contraria. Per genus namque similis forma in eo, quod sicut ab uno Adam in plures homines diffunditur. Species vero contraria, quod ex Adam prevaricatione certa peccatores constituti sunt.multi, Christi vero obe-: dientia justi constituuntur multi.
- Multo magis gratia Dei, et donum in gratia unius hominis Jesu Christi, in plures abundavit. Ex his as- - serit, completa esse, qua defuisse in prioribus vi--
51
COLLECT. IN EPIST. AD ROM.
98
debantur : nam multum interest, quod ibi in omnes 'A unius hominis peccatores constituti sunt multi, ita et
homines dixit pertransisse peccatum : hie vero do- num et gratiam Jesu Christi in plures abundasse, cum et omnes homines plures intelliguntur, et plures multos intelligi non videtur absurdum, maxime cum jn sequentibus dicat apertius : Sicut per unius deli- cium omnes homines in condemnationem, sic et. per unius justitiam omnes homines in justificationem vita. Et ut evidentius ostenderet, omnes homines, et mul- tos homines idem esse, addit his: Sicut. enim per inobedientiam unius peccatores constituti sunt multi , sic et per unius obedientiam justi constituentur mul- ti; quod superius omnes homines dixerat, hic eo- dem sensu multos nominavit. Si enim ob unius de- lictum multi mortui sunt, etc. Ut intelligatur, non
per unius obeditionem — justi. constituentur. muli. Sicut exemplo inobedienti& Ads» peccaverunt multi, ita et Christi obedientiz justificantur multi. Grande ergo crimen inobedientia est, quod tantos occidit. Lex autem . subintravit , ut abundaret. peccatum. Ne dicerent Judzi : Sed nobis peccata dimisit. Non, inquit, venit peccata dimittere, sed demonstrare de- licta, et dum scienter peccatur, ccepit abundare de- lictum : ac si diceret, Ut video, lex peccata non abs- tulit, sed adjecit, non tamen suo vitio, sed illorum. Subintravit autem, hoc est, subito intravit, et ita contigit, ut abundaret delictum : quia inimicus plus exarsit, videns hominis curam habere Deum , ut illum etiam per legem reum faceret, ne Deo aspici
magis in multos, cum iniqui magis multi sint qui B mereretur. Aliter : ut abundaret delictum ; nam
damnabuntur, sed magis abundavit : quia in: his qui per Christum redimuntur temporaliter, valet forma mortis ex Adam. In ternum autem valebit vitz forma per Christum. Quamvis ergo, inquit, Adam futuri forma sit, e contrario tamen plus prestat Christus eis qui regenerati sunt, quam eis nocuerat ille ge- neralis.: Sed non sicut delictum , ila et donum : quia mors quidem unius delicto regnavit per unum. Qui autem abundantiam grati» et doni justificationem accipiunt, non solum ultra non regnat in eis mors, quod et ipsum utique non parve esset gratie, sed et alia. duo eis feruntur bona: unum, quod pro morte in eis regnat Jesus Christus; aliud, quod etiam ipsi regnabunt per unum Jesum Christum.
Cum ergo necessario hzc in eos eveniunt, id est , C ütregnum mortis effugiant et pro morte regnet in -
eis Christus : imo ut cum eo ipsi regnent in vita, manifestum est quoniam non sit delictum ita ut do- num. Volens autem Apostolus ostendere quanto ma- jora per Christum anima recipit, quam amiserat per Adam, frequentat istos sermones, ut dicat mulio magis et abundantiam grati:x, et doni, et justitie, et regnabunt per unum Jesum Christum gratia Dei, qus» pertinet ad remissionem peccatorum per ba. ptismum : donum abundantia donationis Spiritus sancti, quia multa sunt ipsius dona. Nam judicium quidem ex uno in condemnationem : gratia autem ex multis delictis in. justificationem. Ex uno ergo quid nisi delicto? quia sequitur : Gratia.autem ex multis delictis in. justificationem ; quomodo ex uno delicto in condemnationem? nisi quia fuit ad condemnatio- nem etiam unum originale peccatum, quod in omnes homines pertransiit. Gratia vero ideo ex multis de- lictis in. justificationem, quia non solum illud solvit quod originaliter trahitur, sed etiam cxtera qu: in utroque homine motu propri: voluntatis adduntur. Jgitur sicut per unius delictum omnes homines in condemnationem, subaudis, pervenerunt : nullus enim hominum, nisi per Adam, trahitur ad damna- tionem, de qua.per lavacrum regenerationis homines liberantur, et nullus hominum ab hac damnatione ,- nisi per Christum liberatur: ideoque ex utraque parte dicti sunt omnes. Sicut enim per inobedientiam
abundantius et permiciosius est, quando ab .sciente et prevaricante peccatur. Nam prohibente lege violentius peccatur , quam,si nulla lege prohibita committantur. Lez autem subintravit , lex scilicet membrorum, repugnans legi mentis. Ipsa ergo sub- intravit legi nature, ut abundaret delictum. Ubi autem abundavit delictum , superabundavit et gratia. Sicut ait Salvator : Cui plus. dimittitur, amplius dili- git (Luc. vn). Manifesta est enim quantitas peccati , ut sciretur gratie magnitudo. Est autem grandis superabundantia, quod ubi peccatum fuit et mors, ibi nunc est gratia, ct justitia, et vita seterna. Su- perabundavit gratia. Donum Dei omnium peccata contexit, ut diaboli invidiam nihil profecisse doceat. Superabundavit ergo gratia, quia peccatum ad tem- pus regnavit, gratia autem in zternum: Dei enim est regnum gratia regnante , sicut diaboli regnum erat peccato regnante. Ó CAPUT VI.
Quid ergo dicemus? manebimus in peccato, €t gra- tia abundet? Quoniam superius dixerat , quia ubi abundavit peccatum, superabundavit | gratia. Nascen- tem ex hoc quastionem nunc sibi ipse proponit : Ergo peccandum est, ut gratia plus abundet? Sed absolutionem citam qu:stionis ostendit, cum dicit : Absit. Et continuo rationem subjecit, mortuos di- cens peccato eos, in quibus abundavit gratia.
Nam qui mortui sumus peccato, quomodo amplius vivemus in eo? Vult tam firmum esse baptizatum , tamque perfectum , quasi qui peccare non possit. Superveniente gratia Dei per Christum, et in nobis per fidem lavacro spirituali regnante, cepimus vivere Deo, mortui autem peccato, qui est diabolus. Sicut Deo vivere dicitur is qui secundum voluntatem Dei vivit, ita et peccato vivere dicitur is qui secundum voluntatem peccati, id est diaboli, vivit.
An ignoratis, fratres, quia quicunque baptizati su- mus in Christo Jesu, in morlem ipsius baptizati su- mus? Observa diligentius ordinem dictorum et con- sequentíam : comparat enim mortem, quz» per Adam erat, vite qux» per Christum est, et dicit : Non sic- ut delictum, ita et donum. Et. item post hzc ait le- gem subintravisse , ut' abundaret peccatum ; abun-
59 SEDULU SCOTI 60 dante vero peccato, superabundasse gratiam. Et in A ipsa novitas innovanda est, ut nunquam sit quando
his solvit quod videbatur esse contrarium, et dicit : Qui enim mortui sumus peccato, quomodo vivemus in eo? Volens rebus ipsis ostendere quid sit mortuum esse peccato, dicens : Án ignoratis, fratres, etc. ; do- cens per hzc, quia si quis prius peccato sit mor- iuus, is necessario in baptismo consepultus est Chri- $to. Si vero non ante quis moritur peccato, non po- test sepeliri cum Christo : nemo enim vivens ali- quando sepelitur. (juod si non sepelitur cum Chri- sto, nec legitime baptizatur. Ét intuere diligentius adhuc cónsequeptiam mystici ordinis; morere prius peccato, üt possis cum Christo sepeliri : mortuo enim sepultura.debetur. Si enim vivis adhuc pec£ato, €onsepeliri non potes Christo, nec in novo ejus se- pulcro collocari, quia vetus homó tuus vivit, et non potest in novitate ambulare, in Christo Jesu, id est, in nomine Jesu Chris. In morte ipsius baptizati su- fias. Hoc est in similitudinem mortis ejus. Cur Apostolus de baptismo nune loquens, et de Jesu dixerit, consepulti sumus per baptismum, et nun- quam dixit, Christo conbaptizati sumus? cum uti- que non haberetur legitimum baptisma, nisi sub no- mine Trinitatis. Sed intuere prudentiam Pauli : quandoquidem in presenti loco non tam baptismi rationem quam mortis Christi discutere cupiebat, ad cujus similitudinem étiam nos suaderet mori de- bere peccató, et consepeliri Christo. Et non erat uti- que conveniens ut ubi de morte dicebat, vcl Patrem nominaret, vel Spiritum sanctum. Verbum caro fa- ctum est, et merito übi caro est, ibi de morte tracta- tur. Si mortui sumus peccato. et consepulti sumus Christo, et consurreximus cum eo, necessario vide- bitur secündum hanc formam ostendi, quomodo etiam cum ipso tres dies ef tres noctes in corde terrae fuerimus sepulti, et Side i possimus tres dies con- sepMil'Chfist facere. Cum plenam Trinitatis con- fessionem capimus : lux enim Pater, et in. lumine ejus, qui est Filius, lumen videmus Spiritum san- clum. faciamus autem et tres noctes, cum tenebra- rum ignorantia, Patrem una cum mendacio, quod ex eo natum est calcamus. Sed et tertio loco spiritum erroris destruimus, qui inspirat pseudoprophetis, ut dicant : Hc. dicit Dominus, cum Dominus non mi- sit. Sicut Christus triduana morte sepulcro condi- tus fuit, ità et nos intra aqua, jd est, intra cognitze naturas sus trina mersione dispositi, dum descen- dimus, sepelimur; dum emergimus, suscitamur. Vi- des quid distet inter aqu:e interque Spiritus sanct operationem, per quam deduci videmus in tumulum, per spiritum praparari probamus ad regnum, ita et n0$ in novitate vite ambulemus. Novitas autem vitze est ubi veterem hominem cum actibus ejus deposui- mus, et induimus novum hominem, qui secundum Deum creatus est, et qui renovatur in agnitionem Dei, secundum imaginem ejus, qui creavit eum (Coloss. ui). Sicut autem vetus semper veterascit, et de die in diem semper vetustior efficitur , ita et no- vus hic semper innovatur, et quotidie, si dici potest,
hec innovatio non augescat. Baptismum jtaque re- surrectionis pignus est et imago, et ideo per «quam celebratur : ut. sicut aqua sordes abluit, ita et nos per baptismum ab ompi peccato spiritaliter purgatos et innovatos credamus. Si enim complantati facti su- mus gimilitudini mortis ejus. Quid est complantari similitudini mortis Cbristi? quo velut plantam ali- eujus ostendit mortem Christi, cuj nos complabtatos vult nunc esse ex succo radicis ejus: radix quippe guccrescens producat ramos*justitiz, ef fructus affe- rat vite. Quod si vis de Scripturis agnoscere qua sit ista planta cui complantati esse debemus, et cu- jus generis arbor, audi quid de sapientia scribjtur : Arbor, inquit, vite eet omnibus sperantibus jp se, et
DB qui confidunt in ea tanquam in Domijao : Christus
ergo virtus Dej, et Dei sapientia, ipse est arbor vitze, cui complantari debemus, et novo quodam atque amapbili dono, mors illius nobis vita arbor efficitur. Omnis planta hiemis tempore x0orieg, resurreedio- nem veris exspectat : si ergo et nos in Chrisli morte complaniati sumus, in hieme sxculi ejus et presen- tis vite, etiam ad futurum ver invenjemur fructus jusütis ex ipsius radice proferentes. Sima et re- surrectionis erimus. Duplex intelligitur resurrectio , . una, mente et proposito ac fide cum Christo a ter- renis resurgimus, ut coelestia cogitemus ; altera, quae generalis omnium erit in carpe resurrectio. Vel: Si enim complantati, etc., id est, si in. baptismo omnia vitia deposuimus, resurgentes in novitate, et de cz- tero non peccemus, simul et resurrectionis illius si- miles erimus, in corporis scilicet gloria , non in di - vinitatis natura. Sciextes quia uetus homo gogler si- mul crucifixus est. Velus homo noster intelligendus est vita prior quam duximus in peccatis, cujus finem et interitum, facimus, ubi reciprmus ip pobis fidem crucis Christi, per quat ita destruitur corpus pec- cali, ut membra nostra, qu: serviebant peccato, nl- tra ei non serviant, sed Deo. Simul crucifixus est. Scilicet Deo. Per baptismum cum Christo te cruci- fixum intellige, qui membrum de corpore ejus factus es, et ille quidem innoxium corpus appendit, ut no- xium suspendas à vitiis : in quo mysterio Moyses serpentem zneum in deserto suspendit ( Num. xxi). Ut destruatur corpus peccati. Ut destruatur corpus nostrum a servitute peccali , ut flat mancipium ju- stitize, quod solebat esse peccati : Omnis enim qui facit peccatum, servus est. peccati. Üorpus est pectati. Id est, iniquitas, cujus caput diabolus, cujus mem- bra enumerat Apostolus essesuper terram : Que sunt. fornicatio, avaritia, contentio, ira, dolus. Ytem secun- dum Arbrosium : vetus homo nosler, malos actus crucifixos dicit, id est, mortuos. In cruce aulem au- clor peccati, id est, diabolus destructus est: qui enim mortuus est, justificatus est a peccato, hoc est, alie- nus est a peccato, mortuus euim ommino non pec- cat : ita et qui natus de Deo est, non peccat; cruci- fixus enim, omnibus membris dolore occupatis, pec- care vix poterit. Si autem mortui sumus cum Chri-
dl COLLEGT. 3 RPIST. AD ROM. 62 s(o. Presenti sermone Apestolus conclusiomem om- A vuli, sed perfecti, quasi pedagogus puero dicat:
Dium faci$ quo in quperioribus astruserat, et dicit : Bi autem meriui syunug cum Christo, per bac scili- cel, qua superius ostendit. Credimus ef. conpivemus ei. Non dixit, e£ eonviximus ei, sicut dixit mortui sumus, eed convivemue, at ostendat quia in presenti minors operstur, vita autem operatur ip futuro, tunc sciliceh cum CGhrisuie manifestus fuerit, qui est vita nostra, abscondita in Deo. Unde consequenter intel- ligitur quod ejcus mertui nog sumue, aon e€onvive- mus, quia hujus non eumus membra. &ciestes quod Christus surgens « Wortuis, jam non moritur. Secu- ritatem de resurreetiene Salyatoris ostendi , ad quam Bic venire condinget, si melieris vite fuerit zexaula- $4io:sive jam mem potestis iterum bapiizari, quia
Noli facere vium sermonis, non enim adhuc audis grammaticum, sed oratorem. Si non peccemus , non 8uIDus $ub lege, sed sub gratia. Si Sutem peecerus , verluuur sub lege, ci imcjpiet nostri dominari pec- cam, quia qui (acit peccalum, servus est. peccati. Quid ergo? peccabimws , quoniam xon sumus sub lege? Ne dicerent, Ergo cessanje yindicia legis im- pune peccabimus. Absit. Quia $i peccatis, sub gratia on eritis, sed quasi &ub lege, vel sub dominatione peccati. Au nescitis, cui. exhibelis vos servos ad obe- diendum ? Nunc ge aliud profiventes , aliud facia- Das, e£ conservi Dei dicamur , gestis autogn zabuli inveniaumur, presmonet et denuntiat ejus nos servos esse, eujus voluntatem operibus eectamur : nau hoc
Chrietus nop potest iteram pro vobie erucifigi, eicut B Deus accusat, dicens : Plebs hec labiis me benorat,
flicit ad Hebreos. Impossibile est, qui semel eunt ii- [wninati, ete, (Hebr. vi). Quibus non poenitentiam pegoat, sed iteraüenera baptismi diffitetar, Qui enim mortuus est peccato. Quin ipse peccata Boetra porta- vit, e&. pre nobis doluit, ne de cetero. peccaremus : nee Ghrisuas iterum passurus erit, nec mors domina- bitur in eum. Quod gutem vivit, sivit Deo. Vivere eniem Deo, ia intelligendum 6l, quasi expleto eo quod in lorma Dei positus , ezxinanivit semetipsum , formem servi accepit , et [acuus es obediens Patri ueque ad meriom (Philip. i), rursam permaneat ia forma Dei atque «qualis Patri. Ita ei vos. aetimate vos moriuos quidem esse peccato, Non sine cqusa autem dixit, existimate vos moríuos esse peccato, quod
Jaclius quidem in Greco habetur : Cogitate vos mor- €
$uos esse petcato *. Res enim de qua sermo est, in cogitatione consistit, quia bujusmodi mors gen in efleciu, eed im eogilabiona habenda gej : qui enxn Cogite£ vel existimet apud semetipsum aer(um se £8se peccate, verbi gralia, 6i eoncupigeentia senlieris trahat, si asgenti, ei auri, si praedii cupiditas pulset, et pogam in €orde meo quod mertuus sim cum Chri- 810, et. de morte eogiLem, exstinguitur eontinuo eon- £apiscentia, et efiugatur peccatum. Sed et hoc quod &ddit, Viocentes autem Deo in Christo Jesu, non mihi videtur otiosum : simile enim puto esse viventes Deo in sopientia, in pace, ia justitia, in sanctificatione , quse smnia Christus est. In his ergo vivere Deo , hoc est, in Christo Jjesm. Non regnet ergo. peccatum in vestro morfali corpore. Mortole corpus est ex ceusa proevaricationis Ádse, ex áide antem Christi forte ere- ditur in morjoje, si non regnet petcatum.
Sed neque exhibeatis membra vestra arma iniquita- &is peccato. ld est, diabole : nnumquodque mem- brum, si effciune suum io s02los usus verterit, arma iniquitasis effcitur, ad justitiam expugnandam.
Sed exhibote vos Deo. funquam ex mortuis pventes. Peccato scilicet mortui, et justitis viventes. £4 mem- bra vestra arma justitie Deo. Ut oculus , qui ante videbat ed concupiscendum , nune videat nudum ad vestiendurm, sie de reliquis membris. Non estis sub lege. Noa vos vincet. peccatum , non enim esus par-
* Ote 96 ducis Yojlztofs fuucode vexpode tiv eb cà &papriá.
£or awem eorum longe est a ai€ (Matth. xv). Videtur poruwi integra elocutio, quia 211: Servi esie ejus cuj ehedisüb, sive peoca in monem, sive oheditioni : jestite per obedientiam, cum ratio poposcerit dici, seryi estie ejus cui obedislis, sive peccati, sive jusli- fáe. Sed in eo qui per inilium) sermonis sponte pro- fMeWr, srte compositionis requirere euperfiuum puto, eum sensus habeatur evidentior ; hoc autem &9& quod im hec looo Apostoius docet, quia unus- Auisque in mann sue habet e£ ju arbiuii potestate, M4 gut poceati seryusg sit aut justitiz ; &ed omnes qui (aciunt peceatun, servi sunt peoceti, Ad boc respi- rit, quamvis non adjeceri : Et omnis qui . faoit ju- siam, seryus est justis ; qued fortasse putet Alius idcirco subrelietum, ut cum sequentibus queci debeat intelligi, mihi tamen consulte videfar non Additm ; neque enim dici cenvepiehaeh, quia oanis qui (acit justitiam, servus est justitise, n$ omnis qui facit. peccatum, sereus est peccati. Nom ek Deus ipse faci justitiam, et non idcirco servus justidàe dici potest; nam et ipse diabolus sine dubio peccati ser- vus est, quippe qui descenéi a servitute justitis. Gratias axtem. Deo, quie. (wisis servi peccati. Unde vereor ne forte plurcs sMheg qui védeamur eugce- pisse doctrinez, justidis videamur obedire, corde vero obediamus pecca4o. Move& me etiam hoe quod non dixi, obedientes ex corde, ig quam tro üi estis, aed formam doctriug qosmil, aec puto quod unum esse senserit Apostolus doctrinam et formam doctrine, quod minus esee eciverit fotmam «uam ipsam doctrinam. Et nune quidem in presenü vita dum in corpore eumus, formam docérine habemus, non ipsam doctrinam, sicot alibi dicit ; Videmus eune per speculum in. enigmmte (1. Cor. xi). 1psa autem doctrina sit de qua dicitur : Tunc autem. wi- Slebimus (acie «d faciem. Unde et in praesenti vita puto quod formam et umbram virtutum tegere pos- Simus, ipsas vero virtutes tunc, eum venerin£ illa que perfecta sunt. Et ob hoc Jeremías fortassis in Lamentationibus dieit : Spiritus vultus nostri Ghristus Dominus, cui dicit : in umbra ejus viremus in. gen- tibus. Quod si Christus est justitia, et eopientie, et
SEDULII SCOTI
04
veritas, amatores ejus videbimur. Liberati autem a À tatio; arbor, bona vel mala voluntas; fructus, opera
peccato. Quis est qui liberet a peccato? sine dubio agnitio veritatis : sic enim dicebat Jesus ad Judzeos qui crediderant ei : Si credideritis verbo meo, agno- scetis veritatem, et veritas liberabit vos. Humanum dico propter infirmitatem carnis vestre. Hoc est, hu- manum dico, quia nondum ad plenum potestis au- dire divinum: cum enim multo magis debeatis ser- vire justiti:e quam peccato, cui ante servistis, ego tamen concedo infirmitati vestre: ut tantum justitise serviatis; sive ita humana ratione digna loquor, quod omnes mecum sentire possunt et nullus ab- nuere. Pudorem quemdam per hzc incutit Áposto- lus auditoribus, ut hoc saltem obsequi debeant ju- 8titie et sanctificationi , quod prius immunditize iniquitatique detulerant. Quid ergo tam humanum, quid tam leve, quid tam sine onere, et quod nulla possit prorsus infirmitas excusare? Sicut, inquit, exhibuistis membra vestra servire. iniquitati. Multo enim amplius et multo intentius honoranda justitia est : si ergo, inquit, humane et communiter ago, eadem postulo, similia requiro. Dudum requirebant pedes vestri demonum templa, nunc currant ad ecclesiam Dei; protendebantur prius manus ut aliena raperent, nunc ut propria largiantur proten- dantur, circumspiciant pauperes, debiles, egenos, ad miserandum; aures delectabantur auditu vano, vel bonorum derogationibus, nunc convertantur ad audiendum verbum Dei, ad explanationem legis, et ad capiendam sapienti disciplinam; lingua, qua conviciis et maledictis, et turpiloquiis consueta est, convertatur nunc ad benedicendum Deum in omni tempore, sermonem sanum proferat et honestum, ut det gratiam audientibus et veritatem loquatur cum proximo suo. Sed quid opus est hec singula persequi, cum pateat etiam uniuscujusque membri ministerium, quod exhibuit vitiis, aptare virtutibus, et actum quem exhibuit immunditie, nunc ad sancti- tatem et castitatem convertere? Itaque et nunc exhi- bete membra vestra servire justitig in sanctificatione. Videtur hic sane justitiam nominasse: pro omnibus simul virtutibus, sicut e contrario iniquitatem pro omnibus simul vitiis posuisse. Cum enim servi essetis peccati, liberi fuistis justitie. Hoc est, in nullo ser- vientes ei, ita et nunc liberi estote ab emni peccato. Quilibet a Deo est, servus peccati est. Sane notan- dum est esse et libertatem culpabilem, et laudabi- lem servitutem : nam liberum esse justitiz: crimen est, servum vero esse laudabile est. Liberi a justi- tia non sunt, nisi arbitrio voluntatis; liberi autem non sunt a. peccato, nisi gratia Salvatoris; unde li- beros a justitia dixit, a peccato autem non liberos, sed liberatos, né sibi hoc tribuerent. Quem ergo [ru- ctum habuistis in. his, in quibus nunc. erubescitis? : Nullus sine dubio fructus est in ea re qus per poni- tentiam erubescitur, et cujus etiam recordatio vere- cunda est. Quadriformis autem varietas in omni ini- quitate atque justitia videtur inesse : semen scilicet,
arbor, finis, fractus; semen est bona sive mala cogi-
*
justiti:e vel injustitiz, vel justificatio, vel immun- ditia; finis vero est mors, seu vita zterna.:Non est omittendum quod fructus quidem eos, pro quibus nunc erubescimus, in quo sint noluit nominare. Eo- Tum vero fructum qui liberati sunt a peccato, et servi facti sunt Deo, dicit esse in sanctificationem : bonorum enim frequentius quam malorum habenda. memoria est. Nam finis eorum mors est. Finem dixit exitum vit et actuum, cui aut mors, aut vita succe- dit, sed huic fini mors, a morte autem ad mortem transit. Stipendium enim pectati mors. Stipendium pro opere militiz redditur ; peccatum, nam ideo dixit süpendium peccati mors, ut mortem peccato non immerito illatam, sed debitam demonstraret. Gratia
B autem. Dei vita eterna. Bene autem metaphoram, id
est, figuram militiz ex initio propositam servat, ut militantibus sub peccato rege, imo potius tyrannide, ei a parentibus stipendia debita mortem dicat. Deum vero non erat dignum militibus suis stipendia, quasi debitum aliquod dare, sed donum et gratiam, quz est vita aeterna. Quinque autem species sunt mortis ; nam prima mors est separatio anim: a corpore ; se- cunda, separatio anims a Deo, quie per peccatum evenit ; tertia est secundum illud quod auctor mor- tis ipsius diabolus mors appellatur; quarta mors no- minatur inferni lacus, quo przvaricatrices animae detinentur. Dicitur vero et illa mors laudabilis, qua peccato quisque moritur et Christo consepelitur. CAPUT VII.
C An ignoratis, fratres, scientibus enim legem loquor.
Hinc incipit difficultatem legis ostendere, ut illos hortetur ad gratiam sine ejus timore transire, ut animas eorum firmet iu doctrina divina, exemploque legis humans utitur, ut per terrena suadeat ccele- $tia. Sciunt enim legem Romani quia non sunt Bar- bari, sed comprehenderunt naturalem justitiam, partim ex se, partim ex Grzcis, sed Greci ex He- brzis; nam lex Romanis ex Athenis allata est. Quia lex dominatur in homine, quanto tempore vivit. Non est occultum, omnem vitam hominis esse sub lege nature, hxc lex generalis est. Nunc vero aliam pro- posuit specialem, per quam probare vult assertionem suam. Nam que sub viro est mulier, vivente viro alli- gata est legi. H:ec lex de Evangelio est, non ex Moyse, neque ex justitia terrena. Suadet ergo Christianis mundum esse a lege factorum, non ab omui lege, nec ultra jam expedire esse sub lege, ne gratiam Dei evacuet reversus in legem. Neque legis erit adulter, sed Evangelii, qui mortua lege junctus Evan- gelio, postea redit ad legem. Mortua lex dicitur, quando quem continebant reum incognitus est ei: si autem servientes legi accedere se putant ad Evan- gelium, rei erunt et adulteri : qui viva lege junxerunt se fidei, erunt in utroque adulteri. Scientibus autem legem loquitur Paulus, id est, scientibus qu: sit in lege vetustas litter: et novitas spiritus. Nam sicut morte viri mulier liberatur a lege conjugis, et so- ciandi viro aljo accepit libertatem, ita anima, cujus
65 COLLECT. IN EPIST. AD ROM. 66 vir lex est, veluti mortua sibi lege secundum litte- A fructum faceret morti secundze. Lucrum ' "enim tunc
ram, libertatem accepit nubendi alio viro, qui est spiritus legis, spiritus autem Dominus est.
Quod autem dixit: Lex dominatur quanto tempore vivit, non ad hominem, sed ad legem refertur. Hoc enim et in consequentibus indicat, ubi ait : Vivente
viro alligata est legi. Et ipsius exempli quod assum--
ptum est, plenius is ordo declarat : legem enim viri loco posuit, et de ipsa dicit :
Si autem mortuus fuerit vir ejus, soluta est a. a lege viri. Sed quomodo sit mortuus pervidendum est : potest quidem etiam in hoc videri mortuus, cum spiritualis intelligentia excludit, et velut interimit corporalem, et ostendit refugiendam esse occiden- tem litteram, et sequendum vivilicantem spiritum.
facit mors, cum peccatur. Nunc autem soluti sumus 8 lege mortis. Id est, dum remissionem accipimus peccatorum : non enim habet in nos potestatem, infidis autem et peccatoribus dominatur. Lex autem mortis ideo dicta est, quia punit reos mortis.
' Nunc autem soluti sumus a lege mortis. Hoc est, nos mortui cum Christo per baptismum sumus, nisi enim quis mortuus fuerit cum Christo, ab ista lege non solvitur.
Ut serviamus in novitate spiritus. Hoc est, spiritua- lis gratize preceptis, non littere legis. Lex enim vetus non criminis nomen est, sed temporis vel zeta- tis. Senuit autem, quia cessavit. Lex autem spiri- tus est ipsa lex fidei, quia fides in animo est, nec
Itaque, fratres mei, et vos mortificati estis legi. No- B operibus addiscitur, sed corde creditur, et mens ipsa
luit juxta eomparationem legem illis dicere mor- tuam, sed quod inter Judsos dicere non audebat, in- tellectui nostro reliquit per corpus Christi. Quomodo Salvator corpus suum zabulo crucifigendum permisit, Sciens esse pro nobis contra illum : idcirco per cor- pus Christi salvos nos dicit factos. Cui ergo dimit- tuntur peccata, moritur legi, hoc est, liberatur a lege. Mori autem legi, vivere Deo est. Per corpus itaque Christi hoc consequimur beneficium. Tradens enim corpus Salvator, mortem vicit et peccatum damnavit, id est, diabolum ; in ipso enim peccavit diabolus, cum illum innocentem occidit per corpus Christ, in quo corpore iniquitates nostras tulit, et peccata nostra portavit, et qui exuit principatus et potestates, triumphans eos in semetipso.
Ut sitis alterius, qui ex mortuis resurrexit, ut (ru- ctificetis Deo. Ille fructificat Deo, qui operibus ju- stitie, in pomorum modum, primitus in florem, deinde operibus in fructum, postremo ad summam pervenit maturitatem : nullus enim fructus semper in flore est. Ut sitis alterius. Hoc dicit, quia ideo mortui sumus, ut de c:xetero Christi simus servi so- lius, et hoc inerit fructificare Deo. Acquiritur enim qui in gratia ejus permanet, dignus resurrectione promissa. . "E
Cum enim essemus in carne. Hoc est, cum essemus in carnali conversatione, passio concupiscentiz ope- rabatur in oculis, et in ceteris membris czeterz pas-
siones, quz? tamen per legem ostendebantur esse peccata vitiaque. Per legem erant, hoc est, per le- D
gem enim ostendebantur : per legem ostendi, non per legem fieri monstrat; index enim peccati lex est, reos faciens peceatores. Quxnam ista lex est, per quam vitia peccatorum operantur? Nunquid lex Moysi, etiam si secundum litteram observaretur , vitia generat peccatorum? Sed in aperto est quod illam legem dicat membrorum qu:e resistit legi mentis. Ista ergo lex est quie facit in his qui secun- dum carnem vivunt, vitia peccatorum abundare, ut fructificarent morti: ad hoc namque est ista in membris nostris, ut resistentes adversum legem mentis, captivos nos ducat peecato, et hos (ructus offerat morti, sive ut fructificaret morti, hoc est, ut
intelligit, nature su: esse quod credit, nec oculis cernitur, nec manibus palpatur. Est et alia interpre- tatio legis spiritus, ut quia prior lex ab opere malo inhibuit, bxc cum nec in corde debere peccare dicit, lex spiritus vocatur, ut totum hominem faciat spiri- tualem. Non idcirco nos Christus abstraxit a lege peccati, ut vetustati litter, serviamus, id est, ut circumcisionem accipiamus, et ezttera qu: vetustas legis litterze continet, sed ut legi Dei in spiritus no- vitate serviamus, id est, ex omnibus qus in ea scri- - pta sunt spiritualem sensum Spiritu donante capia- mus, sicut idem Apostolus alibi dicit : Quia velamen est positum in facie Moysi : cum atitem. conversus [ue- rit quis ad Dominum, auferetur velamen. Dominus
C spiritus est : ubi autem spiritus Domini, ibi libertas
(4I Cor. m). * Quid ergo dicemus? Non ergo peccatum est lex, sed index peccati. Bona autem et justa est lez. Osten- dere enim imminens periculum bonum est, sed hic magis gratias agit, qui ereptus a periculo vivit. Nam concupiscentiam nesciebam. Non dixit, Non habebam, non faciebam , sed nesciebam, hoc est, nesciebam concupiscentiam esse peccatum.
Üccasióne ergo accepta per mandatum. Omnem dicens concupiscentiam, cuneta peccata significat. : — Sine lege enim peccatum mortuum est. Hic duplici genere intelligendum est, ut et zabulum in peccato $ciat significatum. Mortuus dicitur fuisse zabulus, quia cessavit ab illusione hominis, quia securus erat de possessione ejus. Peccatum autem mortuum dixit, quia putabatur quod non imputaretur apud Deum, ideo apud hominem mortuum erat, quasi impune peccaretur : sine lege enim pene lex in oblivionem ierat naturalis, qux suggerebat quid esset pecca- tum. Idcirco lex littere» supra dicta est, ut comme- moraret oblitos. Quid est sine lege vixisse, cui lex semper sit? nam quia sine timore Dei vivebat, securus quod non esset Deus judicaturus actus hu-
manos.
Sed ubi venit mandatum, peccatum revixit. In fine oblivionis recognitum est peccatum adveniente man- dato, ut omnis qui illud fecerit mortuum $e esse cognoscat. Peccatum autem revixit, quia vixerat per
2. - t
61 SEDULA SCOTI 08 scientiam naturalem, et mortuum fuerat pet obfivio- Á — J'am non operor ilfud, sed quod habitat in me pec-
nem, idcirco dícitur revixisse per legem. Ego áufem mor(uus sum. Mortuus est homo, qui videt se ream apud Deum, qui ante se putabat non futurui ob- noxium ex his qua» peccabat.
Nam peceatum occasione accepta per mandatum seduzxit me. Peccatum boc loco zabulum intellige, qui auctor est peccati, quique decipit hominem sugge- stionibus malis, ne faciat quod lex precipit. ]taque lex quidem sancta. Ut nihil suspicionis perverse re- maneret ia lege, sic illa commendat, ut non solum justam, so4 et samctam et bonam pronuntüet, et mandatum bonum : quod enim prohibet malum, bo- num est. Quod ergo bonum est, mihi factum est mors? Absit. Non eniin. mibi ipsa lex causa mortis existit,
catum. Nunquid quí invitum homirent dicit peccare, immunis debet videri? non utique, ipsius enim vi- tio et desiderio hzc coepta sumt ; qui nisi maneipas- set se pet assensum peccato, mom illius dominare- tur. Primam enim suadet ut vieto dominetur. In- tenio igitur legem volenti mihi [acere bonum. Legem Moysi asserit voluntati suxe dare consensum contra peccatum quod in carne habitat, qued aliud cogit faeere quam vult bomo et let. Hic olocwtiones in- tegrie. non. videntur, sed tali qnodam ordine legere debemus, ut intellectus lueidior fiat: Ergo quia malum mihi adjacet volenti facere. bonum, invenio leget Dei, et eohdelector ei secundum interiorem hominem. Per quod ostendit qued interior homo,
Sed ego qui peccando invenio mortem. Sed ut pecca B b*'6 est, voluntas, e$ propositum, quo initianr scei-
tum appareat peccatum , per bonum operalum est mihi mortem. Inimicus, hoc est diabolus, quem in -peccato significat, ut. appareat esse inimicus, per bonum accepit occasionem operari homini mortem : dum enim ad illicita illum suadet, apparet esse ini- micus. Ut fiat supra modum peccans peccatum per mandatum, Ánte legem modum habebat per igno- rantiam, supra modum est cum scienter admittitur. Scimus auem quod lez spiritualis est. Quia spiritualia mapdat, ardua praecipit opera spiritus, prohibens peccata, et ideo non potest impleri.
Ego exem carnalis sum, Ego quicunque legem ac- eipie, et carnaliter vivere consuevi. Quod enim ope- ror. Koc est, carne, sive carnali coneupiscentia. Non intelligo. Non intelligit quod operatur, quia videt se aliud seire et aliud agere. Si autem quod. nole illud [acio, consentio legi Bei, quia bona est. Si ipsum ma- jum molo facere quod committo, utique cum lege sentio, que mala non vult, sed prohibet. Nunc au- lem nen ego operor illud. Hoc est, secundum spiri- tuale desiderium nen ego illud operor. Non ego ope- ror illud, qui velut invius operor, eed consue- tudo peccati, quam tamen necessitatem ipse mihi paravi.
Bed quad habitat in me peccatum. Hoc est, consue- tudo peecandi, ab Adam twansíusa. Habitat autem quasi bospes, et quasi alid in alio, nog quasi acci-
dentia scilicot non naturalia. Sicot, verbi gratia, si-
quis jam dio jurare vel irasci consuevit, etiam cum non opíat, incurrit. Scio enim quod non habitet in me, hoo est, in carne mea, bonwm. Non dixit, Non est caro mea boha, sed quod non habitat in. carne, hoc est, in carmali concupiscentia, virtutis bonum. Nam eoiunias benefaciendi adjacet mihi. Est voluntas, sed nen est effectus, quie carnalis consuetudo volun- tati resistit. Perficere autem bonum non imenio. Hoc esi, sine admüniculo grsttis non me video facere bonum. Non enim quod volo facio bonum. Sesuper repetit ut dilucidet : hoc ergo est quod predictum est,quia ut captivus per supradictas causas illud cegitnr facere quod &en vult, peccata quod illius dominetur.
pk converti ad Dorsinum, leg! Dei consentit; et de- lectatur iR ea, sed, &t diximus, hon ststim ut vo- lantatem quis habuerit cenverü ad bona, etiam ueas bonis operis sequitur : cita enim res est vo- luntas, et sinó impedimento vertittr, opus vero tardum est, quia e$ usum, et srtem, et laborem re- quirit operandi. Verbi grada : vult aliquis sapiens fer), nectamen statim ut valuit. sapiena effectus est: voluntas quid précessit, pee sine volantate sliquis sapiens fieri potest. Sed tamen cum voluntas faerit, adhibendug est labor, studium, soliieitedo, vigilix, doetrina, institutio ; et vix aliquande usu lengo et meditatione eontinua sapiens, eflicitwe. Iste orde de pudicitia habendus, et de mansuetudine, et
€ patientia, et de singulis quibusque virtetibus scien-
durs est, in quibus omnibus dici corrvenit, quia con- deleetor legi. Dei, hoc est, virtatbus, secundi in- teriorem hominem. Video aeiem alim legem feps- gnantem in. membris meis, Aliam legem desideria consueta dicit, vel persuasionem inimiei. Repugnan- fem legi mentis mee. Conscientis scilice$& naturali, vel legi divinse, qt in mente consistit, qued eupra dixit * velle enim bonum adjacet miM, hle volunta- tem boni legem mentis nominat, quse lex mentig convenit cum lege Dei et consentit ei, Sed rarsum motus corporis et desideria earnis, legem membro- rum dicit, qux captivam ducit apimam, et peeeati legibus subdit. Ei sicut lex. mentis, qus» €onsen- tit cum lege Dei, si animam potuerit obiinere, ad- ducit eam ad legem Dei, ita et lex quie in membris est, et concupiscentia earnis, si sedaxerit animam, peceati eamr legibus subdit. Cmm hie Paulus, as- sumpta fragiliore pérsona, intra. hominem haberi éertamina docwisset, exelamatione utitar adhuc ex persona illius quem descripsit, et dicit : Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Vit se miserum, intra quem tot leges sibà invicem repognant, tot prelia commnoventur, pughat caro adversus spiritum, spiritus vero adversus carnem. De corpore mortis hujus ? Merito corpus mortis ap- pellatur, in quo habitat peccatum, quod est mortis causa, hanc dicit mortem, quam ostendit in nece ho- minis per peccatum inventam apud inferos, Corpus
69 , COLLECT. IN EPIST. AD ROM. 10 autemg mortis cuncta peccata significat : multa enim Á rat, per hominem condemnarit, sicut ad Hebreos
unum cerpus sunt, secundum singula quasi membra uno auctore inventa, ex quibus homo ereptus gratia Dei secundam mortem evasit. Gratia Dei. Quem lex non. potuit liberare. Nunquidpam Paulus non- dum erat gratia Dei liberatus? Unde probatur quia ex alterius persona loquitur : Mezie servio legi Dei. Legi Dei eum dicit, Moysi significat legem et Chri- &ti. Ege ipse, ld est, qui liberatus sum de corpore mortis, Casne autem legi peccati. Id est diaboli, qui per carnem sabjectam sibi suggestiones malas inge- rit apium. CAPUT VIL
Nihil ezgo uunc damnationis est his qui sunt inChri-
810 J esu, qui nom secundum carnem ambulant. Verum
est quod nulla erit damnatio eorum qui sunt in Chri- B
Sto, animo legi Dei servientes. Lex spiritus vitz ipsa est lex fidei qux, dum mortis peccata dimittit, lex vite est, non per litteram constans, sed per Spirkum : quia corde creditur, et spiritus est qui credit. Hzc itaquelex ip Christo Jesu, hoe est per fidem Christi, liberat credentem a lege peccati et mortis. Lex peccati est, quam in membris dixit ba- bitare. Lex vero mortis Moysi lex est, quia pecca- tum augebat, ut reum faceret hominem apud legem, ut damnareiur ab ea. ldeoque lex reis mors est, bonis vero spiritualis est. Aliis enim est odor vite ad vitam, aliis odor mortis ad mortem (1I Cor. n). Utrumque conünetlex, et litteram occidentem, et spiritum vivificantem, Unde conaidera, ne forte hu- jus rei formam teneat et illud lignum, de quo scri- ptum est, sciendi bonum et malum (Gen. n). Utrum- que in uno, sicut in lege, continetur. Nam quod ímpossibile ergt legi. Hoc dicit u4 baptizatos securos reddat, quia a peccato liberau sunt : quia quod im- possibile erat legi. Cui impossibile? nabis scilicet impossibile erat mandatum legis implere, quia sub- jecti eramus peccato, Ob hoc misit Deus Filium suum in similitudine carnis peccati. Aliter ippossibile erat legi ut homines carnales faceret custodire justitiam mortificande carnis, exemplo non dato. In quo in- firmabatur per carnem. Hoc est, in eo quod lex in- firmabatur non in se, sed in illis infirmabatur. Un- de subinfert per carnem, hoc est: per carnalem concupiscehtiani. Quod dixit : ig similitudinem car- nis peccati, ostendit nos babere carnem peccati, Fi- lium vero Dei similitudinem carnis peccati. Nam naturam quidem corporis nostri habuit, pollutionem peccati, quae ex concupiscenti: motu conceptis Lra- ditur, omnino non habuit.
Et de peccato, vel ut. verius habetur apud Grz- cos, pro peccato, damnavit peccatum in. carne. Ho- stix:* quas pro peccato offerebant in lege, peccati no- mine vocabantur, cum ipse delicta nescirent, sicut scriptum est : Et imponent manus super caput pec- cati sui. Sic et caro Christi, quee pro peccatis no- stris oblata est, peccati nomen accepit. Quidam sane dicunt quod peccato Judzorum, quo Doininum oc- ciderunt, peccatum diaboli, quo hominem .decepe-
dicit : ut per mortem. destrueret. eum, qui habebat mortis imperium (Heb. n), peccatum peccato proprio condemnavit : Christus enim a peccato crucifigitur, damnavit peccatum in carne: ibi enim damnatus est ubi peccavit, sicut et alio loco ait : Triumphans illos in semetipso (Col. 1). Hoc itaque peccato reus factus Satanas, amisit dominium refentarum ani- marum, ut jam signatas signo crucis, ín quo victus est, in secunda morte tenere non audeat. Damnavit autem peccatum, dum irrita fecit delicta remissione peccatorum concessa. Pro peccato, inquit, damnavit peccatum in carne sua. Ut justificatio legis implere- tur in nobis. Ut. quomodo in illis, repugnante car- nali consuetudine, impleri nom potuit, in nobis sal- tem impleatur, qui exemplo Christi mortificamus carnem. Damnatum dicit peccatum, ut impleretur in nobis justificatio legis datz: a Moyse, Quomodo
. impletur ? nisi cum datur remissio peccatorum, ut
sublatis peccatis, justiflcatis appareat, mente ser- viens legi Dei, hoc est non secundum carnem am- bulare, sed secundum spirifum. (jui enim secundum carnem sunt. Homo ex spiritu et carne corstruetus est ; quando ergo carnalia agit, totus caro dicitur : quarido spiritualia, totus spiritualis appellatur ; una- queque enim substantia, cum eam altera in suam ditionem redegerit, et vim quodammodo propriam et nomen amittit.
(Jue carnis sunt sapiunt. Id est, carnalia bona pro summis bonis concupiscunt. Noa enim quod. volo lioc [acio bonum, sed quod odi malum hoc age. Mul hunc focum ita íntelligi debere diífiniunt, ut hoe ipsum Ápostolum non ex &ua, sed ex peccantium persona dixisse confirment. Quid enim boni quod ille non posset implere? et quid e contrario quod malivolens et odiens admiserit? Ad quam vero pec- cati legem ille vas electionis, in quo Christus loque- batur, potuit captivus abduci? Non intelligentes, qui boc diffiniunt, quod supradicta testimonia non- nisi ad solos pertineant perfectos, et eorum tantum qui apostolorum merita subsequuntur, congruant sanctitati. Caeterorum quo pacto, id est, peccatorum person:x poterit convenire quod dicitur : Nou quod volo hoc facio ? Quis enim delinquentium nolens
adulteriis fornicationibusque contaminetur ? . Quis
ínvitus proximo tendat insidias? Quis necessitate cogatur, ut falso testimonio hominem opprimat fur- tove decipiat, aut alterius spolium concupéscat ? vel sanguinem fundat, et czetera mala perficiat ? Supes- est igitur ut hacc sententia non ex peccatorum per- sona, sed ex Apostoli, ipsiusque similium dicta esse intelligatur. Sed tamen diligentius indagemas quid sit principale bonum quod Apostolus non poterat! perficere cum vellet. Multa enim novimus bona que beatus apostolus Paulus omnesque illius meriti ha- buisse credimus, idest, castitas, continentia, prw- dentia, sobrietas, temperantia, misericerdia, justitia, qua omnia in Apostolo ejusque similibus fuisse nou dubium est. Quod ergo unum optat facere, scilicet
LE
"A SEDULI SCOTI 792 theorica, pro qua vita Maria prefertur Marthz, ut A Hic apparet quod non cárnem, sed opera carnis ac
est. Maria optimam partem elegit. Hzc ergo theori- ca, id »st, contemplatio Dei, omnium justificationum genera vel merita preecellit, et illa quidem omnia, qu: in Apostolo fuisse pr:diximus, non solum bona et utilia, verum etiam magna atque preclara sunt. Sed sicut, verbi gratia, stanni metallum, quod ali- cujus utilitatis et gratie putabatur, fit argenti com- paratione vilissimum ; et rursum, auri contempla- tione meritum evanescit argenti, aurumi quoque collatione gemmarum, gemmze vero claritate marga- ritarum contemnuntur : ita illa ornamenta sancti- tatis, quamvis non solum ad presens bona et utilia sunt, verum etiam donum :eternitatis acquirunt, tamen si divine contemplationis meritis comparen- tur, vilia censebuntur, et comparatione theorice claritatis fuscantur : multum enim sanctos, quam- vis bonorum operum, terrenis tamen studiis occu- patos, a contemplatione illius boni retrahunt ac tar- dant.
Nam prudentia. carnis mors est. Ipse dicit, pru-
dentiam humanam esse, pro malo vicem reddere. -
Talis ergo prudentia mortem parit transgrediendo praeceptum. Spiritus vero prudentia pacem habet non reddendo vicem, et vitam in futuro percipiet. Prudentia vero a providendo est appellata. Pruden- tía ideo dicitur cum res stulta sit, quia industria et astutia illorum in eo est ut peccet. Sapere enim sibi videntur, si istud diligentius curent. Est et alia prudentia carnis quze, mundanis rationibus inflata, negat aliquod fieri quod mundi careat ratione, unde ridet Virginis partum, carnis resurrectionem. Pru- dentia autem spiritus vita et pax. Vere hxc est pru- dentia qux» vitam requirit, et pacem sequens spiri- tualem, conteinptis illecebris vit: przsentis, habe- bit vitam cum pace, id est, sine inquietudine. ... 3
Quomam prudentia carnis inimica est Deo, legi enim Dei non est subjecta. Ostendit quid dixerit ini- mica, ne quis putaret ex adverso aliud venire principium, subjungit et dicit. Legi enim Dei non est subjecta, nec enim potest. Ergo facere contra le- gem, hoc est inimicum esse in Deum, non quia Deo aliquid nocere potest, sed sibi potest nocere, quis- quis resistit voluntati Dei, hoc est enim calcem mit- tere adversus stimulum. Sic est dictum : Legi enim Dei non est subjecta, neque enim potest. Tanquam 8i dieeretur, nix non calefacit, sed resolvi potest et fervere ut calefaciat, sed cum hoc facit, jam nix non est. Sic et prudentia carnalis, cum anima pro magnis bonis temporalia bona desiderare coeperit contemnere, et spiritualia desiderare, desinit esse carnis prudentia, et spiritui non resistit. Ea nam- que anima cum inferiora appetit, prudentiam car- nis habere dicitur ; cum superiora, prudentiam spi- ritus, non quia prudentia carnis substantia est, qua induitur anima vel exuitur, sed ipsius anime affe- ctatio est, quze omnino desinit cum se totam ad su- perna convertit.
Qui enim in carne sunt. Id est, voluntate earnis.
cuset. Totus mundus caro est : omne enim visibile carni deputatur, cognita enim sunt carnis, ideoque qui mundanis rebus obtemperat, in carne est.
Vos autem non estis ín carne. In carne positi, di- cuntur non esse in carne, sed in spiritu, hoc est, spi- ritualibus occupati. Si tamen spiritus Dei habitat in vobis. In illo spiritus Dei habitat, in quo apparent ejus fructus, sicut ait ad Galatas: Fructus autem spiritus est gaudium, charitas, etc. (Gal. n). Hoc ideo ambigue dicitur quia in legem inducti, non ad- huc perfect» fidei erant, sed spem in eis videbat perfectionis, unde aliquando quasi perfectis loqui- tur, aliquando quasi perfecturis, hoc est, aliquando laudat, aliquando commonet. (ui enim in carne sunt,
B Deo placere non possunt. 1d est qui voluptatibus car-
nisjacquiescunt : ne quis enim de his dictum putaret qui de hac vita nondum excesserunt, opportunissime subjunxit : Vos autem in carne non estis, sed in spi- ritu : utique adhuc in hac vita constitutis loquitur. In spiritu enim erant, quia in fide, spe et charitate spiritualium rerum acquiescebant. ;
Si quis autem spiritum Christi non habet, hic non est ejus. Spiritus autem Christi, humilitatis, patien- tio, omniumque virtutum est , qui dilexit inimicos et pro eis oravit. Spiritum Dei, nunc spiritum Chri- sti dicit: quia omnia Patris Filii sunt. Hoc ergo di- citur, quia supradictis erroribus qui subjectus est, ad Christum non pertinet: spiritum enim ejus non habet, quem ut Filius Dei esset, acceperat. Hic non est ejus. Cum in Psalmis dicat: Mee sunt. omnes fere silvarum , jumenta in montibus, el boves (Psal. xLvi). Et si ferze et jumenta ejus sunt, quomodo ho- mines ejus non sunt? Potest et sic intelligi quod qui non habet spiritum Christi, hic non ejus est : nam hic creatura quidem ejus est, sicut silvarum fer», et jumenta in montibus, et.boves, sed disci- pulus ejus non est. !
Si autem Christus in vobis est : corpus quidem mor- tuum est propter peccatum. Si Christum imitamini, carnalis sensus quasi mortuus vobis non resistit. Vel propter peccatum, etc., hoc est merito peccati. Peccati causa corpus mortuum asserit: corpus autem dicens, totum hominem significat mortuum peccati causa. Spiritus vero vivit propter justificatio- nem. Hoc est, spiritus vivit, ut justitiam operetur : non enim hoc solum quxritur, ut a carnalibus ces- semus, sed spiritualia faciamus. Mors autem corpori peccati causa, id est, ne peccet, imponitur. Quod si corpus peccato mortuum est, spiritus necessario ad faciendam justitiam vivit. Qui enim in corpore mor- tuus nec servit peccato, necesse est ut in spiritu vi- vat et justitizx serviat. Sic etidem apostolus in quo- dam loco dicit tradidisse quemdam in interitum carnis, ut spiritus salvus flat.
' Quod si spiritusejus qui suscitavit Jesum a mortuis. Quoniam quidem supra dixerat de his qui ad simili- tudinem mortis Christi corpora sua mortificant, ne peccent, necessario tunc mentionem ejus facit qui
5 . COLLECT. IN EPIST. AD ROM. "4 suscitavit Jesum a mortuis, ut similitudine et pari A per charitatem mortificatu? et exstinguitur. Gau-
ratione, qua commortui sunt et consepulti, sciant se per spiritum ejus qui Jesum a mortuis suscitavit vivificandos esse, et ad Christi similitudinem resus- citandos esse a mortuis. Et quatenus id flat, osten- dit; dicit enim : Propter inhabitantem spiritum ejus in vobis. Unusquisque sic habere in se spiritum Christi probatur. Christus sapientia est : si sit sa- piens secundum Christum, et quz Christi sunt sapiat, habet in se per sapientiam spiritum Christi. Christus est justitia: si quis habeat in se justitiam Christi, per justitiam habet in se spiritum Christi. Christus pax est ::si quis habeat in se pacem Christi , per spiritum pacis babet inse spiritum Christi. Sic et charitatem, sic et sanctificationem , sic et singula
dium similiter fructus est spiritus ; tristitia vero hu- jus szculi, quz mortem operatur, carnis est actus : hzc ergo exstinguitur, si sit in nobis gaudium spi- ritus. Pax fructus est spiritus; dissensio et discor- dia, carnis est : sed certum est diseordiam mortifi- cari posse per pacem; sed et cxtera vitia cseteris virtutibus mortificantur. Quicunque enim spiritu Dei aguntur, hi. filii sunt Dei. Hos dicit spiritu Dei agi, in quorum actibus consilia principum et pote- statum hujus mundi non videntur : in quorum enim -
. videntur, non sunt fllii Dei, sed Zabuli.
Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore. Judi acceperunt,spiritum qui illos ad ser- vitutem cogeret per timorem. Timere enim servo-
queque, qux Christus esse dicuntur, hic qui habet B rum est; diligere, filiorum. Qui ergo opera cbarita-
spiritam Christi, in se habere credendus est, et gperare quod corporale corpus suum vivificahitur, propter inhabitantem in se spiritum Christi.
Et mortalia vivificabit corpora vestra. Quia supra propter peccatum corpus dixerat mori morte secun- da, id est totum hominem, hic iterum propter bo- nam vitam mortalia corpora vivificare promisit, id est totum hominem. Non autem ait qui suscitavit Jesum Christum ex mortuis, vivificabit mortua cor- pora vestra, cum supra dixisset corpus mortuum ; sed vivificabit, inquit, et mortalia corpora vestra, ut scilicet jam non solum non sint mortua, sed nec mortalia, cum animale resurget spirituale, et mor- tale hoc induetur immortali, absorbebitur mortale a vita.
Ergo, fratres, debitores sumus non carni. Hoc to- tum ait, ut ostendat eis legem non esse necessa- riam, quz carnalibus data est. Spiritum Christi ha- bitare in nobis, et dona spiritus in nobis collata su- perius docuit: consequenter ergo nunc addidit, quia debitores eorum sine dubio quz a spiritu consecuti sumus. Carni autem, inquit, non sumus debitores, neque enim propterea fecit nos Deus ad imaginem suam, ut carnis servitio essemus obnoxii, sed ut po- tius creatori suo anima deserviens, ipsa servitio ac ministerio carnis utatur. Sed fortasse dicat aliquis : Quomodo non sumus debitores carni, cum victum ei et indumentum providere naturx necessitate coga- mur? Non ergo hoc negat nos esse debitores, sicut alibi dicit: Et carnis curam ne feceritis in concupi- sceniiis. Non utique negat curam carnis habendam in necessariis, sed in concupiscentiis.
Si enim secundum carnem vireritis, moriemini. Nihil verius quam sli secundum carnem vixerimus, moriemur. Adam enim prevaricans vendidit se pec- cato, carni deputatus. Omne enim peccatum caro est, propterea enim quod deforis peccatum tantum est. Si aulem per spiritum facta carnis mortificaveri- tis, vivetis. Hoc est, si spiritualibus actionibus carnis opera subjeceritis, vivetis. Notandum sane opera carnis, non substantiam condemnari ; mortificat au- tem quis hoc modo actus carnis. Fructus est spiri- $us charitas; odium carnis est actus : odium igitur f Parnor. CIII,
tis voluntate nolebant, timoris vindictzx* necessitate coguntur. Nos vero omnia voluntarie operemur, ut filios nos probemus. Hoc ergo est quod docet Pau- lus : Qui posteaquam commortui sumus Christo, et spiritus ejus factus est in nobis, non iterum spiritum servitutis in timorem, hoc est, non rursum parvuli et initia habentes effecti simus, sed quasi per- fecti semel.
Jam accepimus spiritum adoptionis, in quo clama- mus : Abba pater. Neque enim pater alius quisquam, nisi filius, vocat : Abba pater. Qui vocat patrem, filium se profitetur : debet ergo in moribus similis inve- niri, ne pro nomine quoque in vacuum usurpata, majori peenz; subjaceat. Abba pater, hic duo verba
C unum significantia posuit, propter duos populos in
unum redactos, ut unum semen Abrahe flerent.
Ipse spiritus. testimonium reddidit spiritui nostro, quod sumus filii. Testimonium adoptionis quod ha- bemus spiritum, per quem ita oramus: tantam enim arrham non poterant, nisi filii accipere.
Si autem filii, et heredes. Cum Deus Pater nullo modo mortuus dici possit, Christus ejus Filius mor-
. tuus dicitur. Causa incarnationis quidem est, ut hic
qui mortuus est, semper viventis hzres esse dicatur, cum hzredes utique non nisi mortuorum sint. Sed hzc causa humanitatis est : nam apud Deum, que apud nos hereditas dicitur, donum est patris in fi- lios obedientes transfusum. H:res quis efficitur Dei, cum que Dei sunt meretur accipere, id est, incor- ruptionis e£ immortalitatis gloriam, thesauros sa- pientie et scientix€ reconditos.
Coheredes vero. Christi, Cum trans(ormabit cor- pus humilitatis nostre, conforme corpori glorie sua, sicut Apostolus ad Hebrzos dicit, Testamentum testa- toris morte firmatur (Heb. 1x) : propterea mortuo pro nobis Christo, novum testamentum esse asserit, cujus similitudo vetus lestamentum erat, in quo mors testatoris per victimam prefigurabatur. Si ergo quzeratur quomodo simus secundum verba ejusdem Apostoli cohzredes Christi, fiatque hxres Dei, cum hzreditas morte decessoris firma tenea- tur, nec ullo alio modo hzreditas possit intelligi, respondetur, ipso quidem mortuo. nos factos essq
3
'—
"5 — SEDOLIL SCOTI s 16 hierewes, quo filii etam ejus dieti sumus. Non jeju« À sionum : Non. entm condigne. suat. pasttoges. hujus
nant, inquit, Rlii oponbi, quandíu cun illis est spon- &us. Hiseredes ergo ejus dicemut, quía reliquit nobis paeís eeclesiastic:e possessionem, quod testatus est dicens : Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis (Jomn. xiv). Cohsredes autem ejus efficimur, quo- niam videbimus eum sicuti est. Hareditatem nos ejus patris quomodo morte adiyiscimur? quia mori noh potest, quandoquidem, Inquit, ipse fit hzreditas nostra, secundura Hlud quod scriptum est : Dominus pars hereditatis mew (Psal. xv). Sed quomodo con- vocati sumas adlrue parvuli, et ad spiritualia con- teniplanda minus idonel? Üsque ad humillimas no- &tras cogitationes se misericordia divina porrexit. Cum autem venerit qnod perfectum est, auferetur quod
tempóris ad futuram gloriam.
Nam exspectatio creature | revelationem. filiorum Dei exspectat. Diversi hunc locum diversis modis exponunt. Sive omnis creatura resurrecíionis tem- pus exspectat, quia tunc in melius commutabitur ; sive angelica rationalis creatura : Petrus enim dicit etlam angelos desiderare gloriam sanctorum. Reve- lationem filiorum Del exspectat. Hoc est, cum revela- buntur ea quz preparata sunt bis qui filii Dei me- rebuntur esse; aut certe cum, sublato ab his vela- mine quo obteguntur, manifesti fuerint ipsi qui filii Dei sunt. Quz: autem est creatura quz revelationem filiorum Dei exspectat? Hxc, inquit, qux vauitati subjecta est. Subjecta autem non ea conditione,
ex parte est. Convenlenter enim dicitur nioriturum D ut maneat semper subjecta vanitaü, sed cum qua-
esse quod auferetur * ut quomodo cum cernere nite- remur quod non evidenter atque perspicue ccpera- mus, ita nobis quodammodo moritur Pater in wenigmate, et idem ipse flt hxreditas, cum facie ad faciem possidetur : non quia ipse moriatur, sed quia imperfecta in eum nostra visio perfecta visione perimitur, et tamen tiisl. illa prior nos nutriret, ad illam plenissimam et evidentissimam non efficere- mur idonei. Qnod si etiam de Domino nostro Jesu
Christo, non secundam Verbum in principio Deum
apud Deum, sed securidum puerum, qui proficiebat etate et sapientia (Luc. 1), pius intellectus admittit,
"propria illa susceptione servata, quxe communis ei
cum cxteris hominibus non est, manifestum est cujus tanquam morte possideat hxreditatem ; non enim nos cohzredes ejus esse possumus, nisi et ipse hzres sit. Si autem pietas non admittit at primo ex parte videret homo Dominicus, deinde ex toto, quanquam in sapientia proficere dictus sit, corpore suo intelligitur hzrtes, ld. est, Ecclesia, cujus cohz- redes sumius, quamvis ex nobis constet. Sed rur- &tm qu:eri potest cujus morte simus nos etiam hz- feditas Dei, secundum illud : Et dabo tibi gentes in fuereditatem. (Psal. 1), nisi forte hujus mundi, quo prius tanquam dominante tenebamur. Post autem cum dicimus : Mundus mihi crucifixus est et ego mundo (Gal. vi), possidet nos Christus, mortuo illo qui nos possidebat, cum ej renuntiamus, morimur- que illi et ipse nobis.
Si tamen compalimsr. Videamus ergo quid sit compati. Compati est persecutiones tolerare, et car- nem crücifigere cum vitiis et coucupiscentiis. Exi- stimo enith quod hon sint condigna passiones hujus
. temporis ad futuram gloriam. Hinc vult futuram glo-
riam commendare, ut presentes pressuras facilius toleremus. Nihil quidem dignum inveniri vel com- parari ad futuram gloriam potest: in quo enim mortale immoftalibus conferas? aut invisibilibus vi- sibilia? aut zternis temporalia? aut perpetuis ca- duca? Puto quod in presenti vita consolatio quae dalur Justis, secundum mensuram cruciatuum de- tar. Gloria vero futura, de qua dicit Apostolus, quze Fevelabitur in nobis, non secundum mensuram pas-
dam spe. Quz autem spes, ita commemorat, dicens : Quoniam et ipsa, inquit, liberabitur a servitute, Quid est ergo quod vanitati subjecta est, nisi quia quae generat caduca sunt : operatur enim ut fructus fa- ciat corruptibiles. Omnia enim quas nasountur in mundo, infirma, caduca, et corruptibilia, ac per hoc vana sunt, quiP statum suum tenere non possunt. Non autem sponte subjecta est vanitati, noB enim sibi
proderit quod subjecta est, sed nobis, et propter eus
qui subjecit eam in spe : quoniam contradicere nom potest creatura creatori suo, ejus causa subjecta est in spe. Vide ipsius solis et lunze, ac stellarum coeli, et totius mundi ministeria, quomodo subjecta sunt vanitati, corruptionique deserviunt. Ad usum nam- que hominum alunt segetes, fructus produeunt ar- borum, herbamque camporum, atque eosdem im $e revertentes anni circulos volvunmt : reparaat enim qua pretereunt, et prieterire rursum qua reperata sunt sinunt. Ipsos quoque angelos huie retiomi credo subjectos, etiam non volentes, eed prepter eum qui subjecit in spe : voluntati enim ejes quis ro- sistit? Ego etiam de archangelis tale aliquid iméelli« gere propheticis invitor eloquiis. Quid emim ientae vanitatis et tant» corruptionis invenies, quam bella gerere in hoe mundo, pugnas adversus me, regnum, et geutes commovere? Vide ergo quod in his prtci- puuum archangelici operis babetur officium, sicut Daniel propheta testatur, cum dicit, quia arebange- lus loquatur ad enm, qui diceret ei quod pugnaret adversum principem Persarum : e wemo, inquit, fuit mihi in adjutorio, nisi Michael princeps voster (Dan. x). Ergo per singula deprebenditur rationabilis ereafura vanitati esee subjecta, non volens, sed propter ewm qui subject in spe. Spes namque est ab hie rebus corporeis et corruptibilibus aliquando ceseendum : hanc enim habet exspectationem creatura isi ra- tionalis, ut revelatio flat filiorum Dei, propier quos angeli mittuntur in ministerium, uj et ipsi eum his quibus ministraveruni haereditatem capiant salulis, ut coelestium et terrestrium at unus grex et. unus pastor, u£. si£ Deus omnia in. omnibus. Qxnis. enim creatura congemiscit, et cowparturit, et dolet. Sicut gaudent angeli super pesnitentes, ita dolent supe[
"n — COLLECT. fN EBIST. AD ROM. — " : eenverht nolontes; Requirendam. est cur in superio- A quasi jam acceperit, ita secura est de nondam acce-
ribue nominaverit ereaturam, et nunquam dixerit, emnis creature, ad ultimum vero dicet : Scimus enim guoniam omnis creatura congemiscit, et condo- let, hoe est, qu: necessitati eorroptibilis eorporis subjacet. Omnis sutem ereatura est, qux dolenti- bus eondolet, et qus& gementibus eongemiscit. Om- nis autenm& ereatura smperiort agones et certamina nostra speetat, et condolet eum vineimur, eum vin- cimus eorgaudet. Ipsa igitu? elementa cum sollicitu- dine opera sua exhibent, quia et sol et Tuna non "sine Iabore statuta sibi spatia implent, et spiritus &nimalium magno gemitu arctatur ad exhibenda servitia, satis de nostra salute sollicita sunt, scien- tes ad snam liberationem proficere, si modo nos ci- fius agnoséamus auctorem.
Non solum autem iffa. Non solum angeli, qui beni- gniores sunt nobis, de hujusmodi dolent, séd efiam 10$, qui jam spiritum habemus, de talibus ingemisci- mus. Primitias spiritus habentes. Hoc ergo quod in eos pre ceteris sublimius et pr:clarius collatum est, sancti Spiritus donum appellavit, et ideo dici- tur, sed et nos ipsi, in quo specialiter desiguare vide- tur apostolicam dignitatem. Nos ergo, inquit, ipsi, — hoc est, apostoli, primitias habentes, qui electi su- mus ad hoc, ut primitias spiritus acciperemus, nos Ipsi intra nos gemiscimus. In tantum, inquit, nulla creatura est qua» doloribus et gemitibus vacet, ut etiam nos ipsi, qui summa a Spiritu sancto et ele- cta dona percepimus, tamen exspectantes redemptio- nem corporis nostri, necessario dolemus et gemisci- mus. Scrutare librum Quastionum, ut scias quid de hac lec(ione beatus Augustinus sentiat. Spe ergo salvi facti sumus. Hoc dicitur quia sperando quod promisit Deus in Christo, meritum nobis fecimus ut liberemur. Ergo in spe liberati sumus, quia non aliud putamus quam credimus. Spes autem. que vi- detut, non est spes. Quod videtur, non speratur, sed proprium est ac possidetur. Nulla enim in rebus vi- sibilibus Christianis spes est, nec nobis presentia promissa sunt, sed futura. Non est spes. Nihil est ergo prorsus sperandum in futuro de bis quz viden- tnr. Oculus enim non vidit que preparavit Deus his qui diligunt eum. Videt autem oculus celum et ter- ram. Non ergo oportet hoc quod videtur credi pra- paratum esse a Deo his qui diligunt eum, sed coelum quidem, imo potius celos multo eminentiores et celsiores quam est istud firmamentum quod videri potest. Et terra speranda est, non tamen bzc arida qu:e oculis subjacet, sed illa erit mansuetorum terra quam oculus non vidit. Spes qu videtur, nom est spes. Tunc ergo erit res, quxe nunc spes est, cum apparuerit quid erimus, id est, similes illi, quoniam videbimus eum sicuti est. Manifestum est non esse spem qua videtur, sed qux non videtur, ac per hoe $perantes praemiis reficiendi sunt, quia quz non vi- dent sperant. Si awem quod non videmus speramus, yer patientiam exspectamus. Ideo fides per patientiam €randis est praemii, quía quod non videt, credit, et
: ptis, sicut diclt ad Hebreos : Patientia vobis necessa- ria est, ut voluntatem. Dei facientes reportetis reyro- missionem (Hebr. x). Spes enim sine patientia esse non novit, per patientiam exspectamus : hsec exspe- ctatio patientia est.
Similiter enim Spiritus adjuvat. infirmitatem ve- stram. Quia qux ante petuntur quam peti debeant, et sunt coritraria, non sinit fleri. Qus autem sit Irr- firmitas nostra, Dominus docet eum dicit : Spiritus
"quidem promptus est, caro autem infirma (Matth.
xxv1). Ergo infirmitas nostra ex carnis infirmitate descendit. Ipsa enim ést quz: concupiscit adversus spiritum, et dum concupiscentias suas ingerii, vir-
tutem et libertatem spiritus impedit, et sincerítaterh B orationis suffocat. Sed ubi viderit Spiritus Dei Iabo-
rare spiritum in adversando catni et adhserendo
Sibi, porrigit manum, et adjuvat infirmitatem ejus;
et velnt magister ejus suscipiens rudem discipuluih et ignorantem penitus litteras, ut eum docere pos- sit et instituere, necesse habet inclinare se ad disci- puli rudimenta, et ipse prius dicere nomen litterz, ut respondendo discat, et. fit quodammodo magister ipse incipienti discipulo similis, ea loquens et ea meditans quz incipiens loqui debeat ac meditari.
Quid orare, quid a Deo petere oporteat ignora-
mus : interdum enim qu: contraria saluti sunt pe- ümus vel cupimus infirmitate cogente. Sicut. enim quis in zgnritudine corporis positus non ea quz sa- nitati conducunt, sed ea qux przsentis infirmitatis desiderium suggesserit, poscit a medico, ita et nos in hujus infirmitate languentes, interdum a Deo pe-
imus quod non expedit nobís. Infirmitatem nostro
orationis ignorantiam signifücare declaravit : falli- mur enim putantes quà poscimus prodesse, cum non sint. Denique eidem Apostolo deprecanti ut tentationes a Deo cessarent, quia crebre erant, dictum est a Domino : Sufficit tibi gratia mea : nam virtus in infirmitate perficitur (1I Cor. xi).
Sed ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus in- enarrabilibus. Hic gratiam Spiritus Spiritum nomina- vit; postulat autem, quia postulare nos facit gemiti- bus qui enarrari non possunt. Sicnt tentare nog dicitur Deus, ut sciat, hoc est, scire nos faciat qua-
p les sumus. Sed et usu communi quo. aliquis fleri ju-
bet, ipse dicitur operari, ut : ille zedificavi domum, aut, ille codicem fecit, cum. nec ille scripserit, nee ille struxerit. Qui autem scrutatur. corda, scit. quid desideret Spiritus, quia. secundum Deum postulat pre sanctis. Ostendit quidem, mon tam verba nostra ía oratione, quam cor mentemqne. perpendi : ipae enim est qui scrutator est cordis et. epum. Seimss enim quoniam diligentibus Daum omnia cooperantur im bo- sum. Hoc dieit, quia si imperite precati sunt, non ilis eberit, quia propositum cardis eorum scieng Deus, non illis imputat que adversa postulant, sed ea annuit quz danda sunt a Deo amanübus; unde et Dominus ait; Scit enim Pater vester quid opus sit vobis antequam. pelatis ab eo (Matth, vn). His qui
*
19 SEDULII SCOTI
secundum. propositum vocali sunt sancti. Secundum A stinare. Preescientia itaqué gerenda przn6ecit, post-
quod proposuit salvare sola fide quos prascierat cre- dituros, et quos gratis vocavit ad salutem, multo magis glorificabit operantes.
(uos prascivit et predestinavit. Hos quos prsesci- vit futuros devotos sibi, ipsos elegit ad promissa premis capessenda. Puto quod sicut non de omni- bus dixit, quos predestinavit, ita nec de omnibus di- xit, quos prascivit. Non enim secundum opinionem vulgi communem putandum est bona malaque pra- scivisse Deum, sed secundum sanctz Scripturz con- suetudinem sentiendum est. Observet enim qui stu- diosus est in Scripturis, sicubi invenit Scripturam dicere quod malos prescierit Deus, sicut in przesenti Joco de bono manifeste dicit : Quia quos prescivit,
modum :prsdestinatio retribuenda describit. illa praevidet merita, hzc predestinat premia. At ad- versum eos qui nobis hujusmodi suscitant quzstio- nes etiam hoc possumus dicere : Si quos praescivit, illos et przedestinavit : non autem omnes preedesti- navit, ergo non omnes prescivit, et secundum eoe erunt aliqua qu: ignorat Deus, Si vero przenoscere secundum hoc accipiatur quod praediximus, hoc est in affectum recipere, sibique sociare, verum erit, quod sicut non omnes przdestinavit, 1a neque om- nes przcognovit : sic enim et Jesus dicitur non co- gnovisse peccatum, hoc est, qui nescierit homici- dium, vel adulterium, et his similja. Àn neque ad- hesit ei peccatum, sicut scriptum est : Qui servat
predestinavit conformes imaginis Filii Dei, de bonis B mandatum, non cognoscet. verbum malum, hoc est,
tantum dici ; czeteros vero non prescire, sed nesci- re dicitur Deus: Novit enim Deus qui sunt ejus. Ad eos autem qui non sunt digni ut sciantur a Deo, Salvator dicit : Discedite a me, quia nunquam cogno- vi vos, operarii iniquitatis (Matth. vi). Non. quod aliquid potest illam naturam, qu:e ubique est, sub- terfugere, sed quia omne quod malum est, scientia ejus vel przsentia habetur indignum. Fortassis ab attentis lectoribus etiam hoc requiri videbitur, cur non dixerit conformes filii, sed conformes imaginis. Et quamvis arduum hoc videtur et difficile, tamea vide si possumus illud dicere : Quia specialis et pro- pria imago, qu: eam totam atqueex integro suscipit, et in semetipsa formabitur, ipsa Jesu anima dicenda
est, que semper omnia verbo ac sapientix€ Dei ita C
coaptat, ut nullo prorsus ab hujus similitudine de- color habeatur :ita ut quicunque summam perfe- ctionis ac beatitudinis consectatur, ad illius imagi- nem ac similitudinem tendat, quz primo loco et su- per omnes csteros Filii Dei imago est : ita ut sit ipse primogenitus in multis fratribus, in his videli- cet quorum conformatione imaginis Filii Dei prima- tum tenet. Similes ei erimus, id est, Deo, sed tan- tummodo Filio, qui solus in Trinitate corpus acce- pit, in quo mortuus fuerat, et resurrexit, atque ad suprema provexit. Et in ista parte imago Filii Dei facti sumus, quia sicut ille habet, sic et nos confor- mes facti immortale habebimus corpus, non Patris imaginis ac Spiritus sancti.
Ut sit primogenitus in multis fratribus. Recte pri- mogenitus, qui ante creaturam non factus, sed na- tus est. Est et primogenitus in regeneratione spiris tus; est primogenitus ex mortuis, cujus natura mori lgnorat : est primogenitus, post victoriam ascendens in celos; primogenitus igitur in omnibus frater no- ster dicitur, quoniam homo dignatus est nasci; De- minus vero, quia Dominus noster est.
Quos autem. predestinavit, hos et vocavit. Quos prescivit credituros, hos vocavit. Vocatio autem volentes colligit. Ergo vocantur per predicationem ut credant ; credentes justificantur per baptismum, glorificantur in virtutibus gratiarum, sive in resur-
rectione futura. Aliud est przscire, aliud prede-
nonrecipiet verbum malum. Illos vocavit. Vocare est cogitantem de fide adjuvare, aut compungere eum quem sciat adjuvare.
Quid ergo dicemus aa. hec? Hoc est beneficia quz predicta sunt. Deus quomodo pro nobis sit, ma- nifestum est ex his quz supra exposuit, id est, quod spiritus Dei habitat in nobis, et quod spiritus Chri- sti, vel Christus, in nobis est, quod spiritus ejws qui suscitavit Christum a. mortuis habitat in. mobis. Vel spiritu Dei agimur. Vel quod spiritum adoptio- nis accepimus. Vel quod sumus filii Dei et heredes et coheredes Christi ; vel primitias spiritus accepi- mus ; vel quod nobis omnia cooperantur in bonum diligentibus Deum : vel quod secundum propositum vocali sunt, et praecogniti, et praedestinati, eL san- ctificati, et glorificati. Horum omnium memoriam faciens, et simul omnia repetens ait: Quid ergo di- cemus ad hec? hoc est ad hxc omnia que supra diximus, quia si sic Deus pro nobis est ut hacc no- bis euncta concesserit, quis esse adversum nos po- terit? Non quod omnino neminem nobis dicat ad- versum, alioquin quomodo stabit quod dictum a Pe- tro : Adversarius vester diabolus sicut leo rugieras circuit, quarens quem transdevoret (1 Pei. v). Sed hoc est quod ostendit, quia, Deo agente pro nobis, contemptibilis et nullus efficitur adversarius vester, dicente David : Dominus illuminatio mea, et salus mea : quem limebo? (Psal. xxvi.) Qui etiam proprio Filio suo non pepercit, sed pro nobis omnibus tradi- dit illum. Pro omnibus ergo tradidit eum, non so- lum pro sanctis, non solum pro magnis, sed pro minimis omnino, qui sunt in Ecclesia. Tradidit Fi- lium proprium Pater, et ideo etiamsi minorum ali- quem et infirmorum lzdat quis percutiens infirmam conscientiam, in Christum peccare dicitur, quo- niam quidem scandalizet animam pro qua Christus mortuus est. Quomodo non per illum omnia nobis donavit ? Quid potest habere charius quod nobis neget, qui Filium suum non negavit? Quis accusa- bit adversus electos Dei ? Multa sunt in Scripturis qu: nisi proprio modo enuntientur, in contrariam recedunt sententiam, sicuti est : Quis accusabit ad-
versus electos Dei ? Deus, qui justificat. Quod si quasi
al COLLECT. IN EPIST. AD ROM. 82 confirmative observato genere pronuntiationis suz A tiatur, nec si in presenti honorem conferat, nec si
dicatur, magna perversitas oritur. Sic ergo pro- nuntiandum est ac si diceret . Deusne est, et subau- ditur, non utique, sed justificat. Quos ergo Deus elegit credentes, ac signis et virtutibus justos os- tendit, quis de pristinis audebit accusare delictis? vel pro contemptu legalium mandatorum? Videtur mibi quod ait : Quis accusabit adversus electos Dei ?
polliceatur gloriam futurorum, neque si virtutes operetur, nec si celum promittat, et in infer- no .deterreat, vel profunditatem scienti sua- dere conetur, unquam nos poterit a Christi secer- nere charitate. | Neque creatura alia. Omnem pene creaturam no- minavit, et non fuit hic contentus, nisi adderet :
. de diabolo dicere: nullus enim electus, et ita ma- gnus, quem ille non audeat accusare, nisi illum solum qui peccatum non fecit, qui et dicebat : Nunc venit princeps mundi, et in me nihil invenit (Joan. xn). Sed diligentius intuere quod non dixit Apo- &lolus : Quis. accusabit adversum. vocatos, sed ad- — ut si alia nobis daretur vita quam hzc quz a Deo versum electos; nisi enim fueris electus, etin om- — data est, aut si futurorum spes alia nobis promitte- nibus te probabilem exhibueris Deo, habebis accu- B retur, vel altitudo, vel etiam creatura, quie pro no- satorem. Sienim causatua mala est, quid tibi prode- — pis congemiscit, quod fleri utique non potest, nec rit advocatus, etiamsi Jesus sit qui interpellet? Je- hzc quidem a charitate Dei separare nos possunt. sus enim veritas est, non potest ergo pro te veri- — Cum pro his, inquit, omnibus beneficiis, qux con- tas fallere. Deus qui justificat, hocin Isaia propheta — secuti sumus, fixi et radicati sumus in charitate est, quod hic quasi suum ponit quia omnino est Dei, quis nos ab ea poterit separare? Tribulatio alius, qui quidem .nos arguet, ne forte nos ipse si venerit : In tribulatione dilatasti me (Psal. Iv). Deus accuset, sed non potest quos justificat accu- — Angustia si fuerit mundi, et ex necessitate corpo- sare simul. ris venlens, sapientie Dei et scientie latitudinem
Jesus. autem. Christus qui mortuus. est, imo qui — requiremus, in qua nos angustare non potest mun- et resurrezit, qui est. ad dexteram. Dei, qui etiam — dus; fames si adfuerit, turbare me non potest : interpellat pro nobis. Ut cum ipso simus ubi ipse — habeo enim panem qui de cxlo descendit, et reficit est, Solent Ariani ex interpellationis causa movere — esurientes animas, nec aliquando potest panis iste calumniam, dicentes : Quod qui interpellatur, in- deficere, est enim perfectus et sternus; et nuditas terpeliante sit major. Quibus respondendum est, non me confundit, indutus sum enim Dominum Deum oblivionem non pati, ut cum illis moveatur ^ nostrum Jesum Christum, et habitaculum nostrum semper quos elegit. Sed hoc est interpellare eum, — quod de ccelo est semper indui spero. Oportet enim dum semper Patri hominem quem suscepit quasi — mortale hoc induere immortalitatem (1 Cor. xu). Pe- nostrum pignus ostendit et offert, ut verus pontifex — riculum non timebo : Dominus enim illuminatio et elernus. ^ mea, et salus mea, quem timebo ? (Ephes. v.) Gladius
Quis ergo nos separabit .a charitate Dei ? Post — terrenus terrere me non potest : babeo enim meum, tanta prxclara beneficia vel promissa, qui poterit — gladium spiritus, quod est verbum Dei, qui est pene- tam gravis esse pressura quze nosab ejus charitate — trabilior omni gladio ancipiti (Hebr. 1v) : si ergo divellat ? Tribulatio? id est, omnis malorum perpes- gladius mundi venerit super cervices meas, ma- Sio. Angustia ? Carceris.. . jorem mihi conciliat charitatem. Dicam namque ad
Periculum? Maris, sicut scriptum est in psalmo — eum, sicut scriptum est: Propter te mortificamur videlicet quadragesimo tertio. (Quia propter te mor- — tota die : dum enim illius amore pendimus poenas, tificamur, hoc est, non propter aliud crimen, sed — sensum doloris non recipimus : illius enim charitas,
etiam si sit alia creatura, nec ipsa poterit separa- re. Nimirum hyperbolice hoc dicit Apostolus, hoc est, non solum per ea qu: accidere possunt, sed nec per ea quidem quie evenire omnino non possunt, ullo pacto a Dei charitate deflectemus : verbi causa,
propter eum qui dixit : Beati estis cum vos oerse- guuntur, eic. Tota die : non enim sufficit mihi una hora moti pro Christo vel cruciari, sed tota die, hoc est, omni vitz: mex tempore ; et ideo : n his omnibus, inquit, superamus. Non nostra virtute, sed propter eum qui nos dilexit, sed in his omnibus su- peramus, hoc est, has tribulationes pro nihilo du- cimus.
Qui nos dilexit. Etiam ut moreretur pro nobis, et quando pro ejus nomine morimur, tunc maxime triumphamus.
Confido enim quod neque mors, neque vita, neque angeli, neque principatus, etc. Pro certo contido
quia necsi mihi quis mortem minetur, nec si vi-
tam promittat, nec si se angelum dicat a Domino
qua nos dilexit et nostrum ad se -^apit affectum, cruciatum corporis et dolorem sentire nos non fa- cit: ideo ergo in his omnibus superamus. ltem : Neque creatura alia. Quod ita potest intelligi, quando quidem sciebat Apostolus, multas et innumera- biles creaturas Dei, quarum etiam ipse non om- nem, sed ex parte ceperit scientiam, quarumque non solum species, sed et nomina in presenti szeculo ignorarentur
Confido enim. Confidentia est enim hzc de spon- sione Christi, quia promisit in tribulatione adju- vare se dedicatam sibi fidem. Neque angelus, hoc est, nec si se angelus nobis ostendat ad seducen- dos nos, subornatus fallaciis patris sui diaboli, pre- valere debebit adversum nos. Neque si virtus ab
destinatum, nec si se angelorum principem men- aliquo factasit, sieut. dicitur de Simone Mage i4
19 SEDULII SCOTI
secundum propositum vocali sunt. sancti. Secundum A stinare. Proscientia itaque gerenda prenéecit, pest-
quod proposuit salvare sola fide quos preescierat cre- dituros, et quos gratis vocavit ad salutem, multo magis glorificabit operantes.